...
| Λευτέρης Τηλιγάδας |
12 Ιουνίου 1960
Εγκαίνια του νοσοκομείου Αγρινίου
| Από το «Αγία Τριάς – Αντωνοπούλειον» της οδού Σκαλτοδήμου
στο σύγχρονο νοσηλευτικό συγκρότημα που σχεδίασε ο Ορέστης Μάλτος
και εγκαινίασε ο υπουργός Κοινωνικής Προνοίας Ανδρέας Στράτος,
ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στην υγειονομική ιστορία της πόλης |
Στις 12 Ιουνίου 1960 το Αγρίνιο βρέθηκε μπροστά σε μια από τις σημαντικότερες στιγμές της νεότερης ιστορίας του. Εκείνη την ημέρα πραγματοποιήθηκαν με κάθε επισημότητα τα εγκαίνια του νέου κτιρίου του Γενικού Κρατικού Νοσοκομείου Αγρινίου, ενός έργου που ήρθε να καλύψει τις ολοένα αυξανόμενες ανάγκες περίθαλψης όχι μόνο της πόλης αλλά και ολόκληρης της ευρύτερης περιοχής.
Μέχρι τότε, το πρώτο δημόσιο νοσηλευτικό ίδρυμα της πόλης ήταν το Νοσοκομείο «Αγία Τριάς – Αντωνοπούλειον», το οποίο είχε ιδρυθεί το 1933 και λειτουργούσε με βάση το Προεδρικό Διάταγμα 5951/1933. Το ίδρυμα παρείχε νοσηλεία τόσο σε απόρους ασθενείς, με δαπάνη του νοσοκομείου, όσο και σε οικονομικά εύπορους πολίτες, οι οποίοι κάλυπταν οι ίδιοι τα έξοδα της νοσηλείας τους. Η αναλογία των κλινών ήταν τρεις προς δύο υπέρ των απόρων ασθενών.
Η διοίκηση του νοσοκομείου ασκούνταν από επταμελή εφορία στην οποία συμμετείχαν ο εκάστοτε δήμαρχος Αγρινίου, εκπρόσωποι του Ιατρικού Συλλόγου, του Δικηγορικού Συλλόγου, του Εμπορικού και Επαγγελματικού Επιμελητηρίου, ο διευθυντής του υποκαταστήματος της Εθνικής Τράπεζας και εκπρόσωπος της Χριστιανικής Ένωσης Αγρινίου. Το νοσοκομείο στεγαζόταν στην οδό Σκαλτοδήμου, στο σημείο όπου σήμερα βρίσκεται η πλατεία Δημάδη, δίπλα στη Δημοτική Αγορά.
Όσο όμως περνούσαν τα χρόνια, οι ανάγκες της περιοχής μεγάλωναν. Το παλιό νοσηλευτικό ίδρυμα δεν μπορούσε πλέον να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις μιας πόλης που αναπτυσσόταν και μιας επαρχίας που αναζητούσε καλύτερες υπηρεσίες υγείας. Έτσι, με καθοριστική τη σημαντική δωρεά του Σωτήρη Κόκκαλη, ξεκίνησε η δημιουργία του νέου νοσοκομείου που επρόκειτο να σημαδέψει για δεκαετίες την υγειονομική ιστορία του Αγρινίου.
(Πηγή: Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο: Screenshot από επίκαιρα της εποχής)
Τα πρώτα σχέδια του έργου χρονολογούνται από το 1955. Πέντε χρόνια αργότερα, το νέο νοσοκομείο ήταν έτοιμο να παραδοθεί στην κοινωνία. Το συγκρότημα αποτελούνταν από δύο βασικά κτίρια. Το πρώτο ήταν ισόγειο και προοριζόταν για τα ιατρεία, ενώ το δεύτερο ήταν διώροφο και σχεδιάστηκε για τη νοσηλεία των ασθενών. Τα δύο κτίρια ενώνονταν μέσω ενός ημικυκλικού ισόγειου χώρου, ο οποίος λειτουργούσε ως κεντρική υποδοχή.
Ιδιαίτερη μέριμνα είχε δοθεί στον προσανατολισμό του κτιρίου. Τα δωμάτια των ασθενών είχαν νότιο προσανατολισμό, ενώ οι διοικητικοί χώροι, τα γραφεία και τα ιατρεία αναπτύσσονταν προς τη βόρεια πλευρά. Στο υπόγειο είχαν προβλεφθεί οι εγκαταστάσεις και οι χώροι του μαγειρείου. Η κατασκευή ήταν μεικτή, με σκελετό από οπλισμένο σκυρόδεμα σε συνδυασμό με λιθοδομή, ενώ το κτίριο καλυπτόταν από δώμα οπλισμένου σκυροδέματος.
Το παλιό Νοσοκομείο Αγρινίου εντάσσεται σε μια ευρύτερη κατηγορία επαρχιακών νοσοκομείων που κατασκευάστηκαν στην Ελλάδα κατά το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Το οικόπεδό του εμφανίζεται για πρώτη φορά στο σχέδιο πόλης του 1966, ενώ η αεροφωτογραφία του 1977 τεκμηριώνει την ολοκληρωμένη πλέον μορφή του συγκροτήματος.
Πίσω από τον σχεδιασμό του έργου βρισκόταν ο αρχιτέκτονας Ορέστης Μάλτος, μία από τις σημαντικές προσωπικότητες της ελληνικής αρχιτεκτονικής του 20ού αιώνα. Απόφοιτος της Σχολής Αρχιτεκτόνων του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου το 1930, ανήκε στην ίδια γενιά με τους Θουκυδίδη Βαλεντή, Πολύβιο Μιχαηλίδη και Θουκυδίδη Σταματιάδη.
Η πορεία του τον οδήγησε πολύ νωρίς στο Παρίσι, όπου παρακολούθησε μαθήματα στο ατελιέ του Πατουγιάρ και εργάστηκε μαζί με τον Πολύβιο Μιχαηλίδη στο γραφείο του Le Corbusier. Ακολούθησαν μεταπτυχιακές σπουδές στο Πολυτεχνείο του Βερολίνου με αντικείμενο τις νοσοκομειακές εγκαταστάσεις και στη συνέχεια εκπαιδευτικά ταξίδια στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αγγλία και την Ελβετία.
Η εξειδίκευσή του στις νοσοκομειακές μελέτες καθόρισε ολόκληρη την επαγγελματική του διαδρομή. Από το 1937 και μετά εργάστηκε στην Υπηρεσία Αρχιτεκτονικών Μελετών του Υπουργείου Υγιεινής, αναλαμβάνοντας τον σχεδιασμό και την επίβλεψη νοσοκομειακών εγκαταστάσεων σε ολόκληρη τη χώρα. Μεταξύ άλλων, εκπόνησε μελέτες για τη Σχολή Νοσοκόμων Πειραιώς, το Νοσοκομείο «Μαρίκα Ηλιάδη», το Γενικό Κρατικό Νίκαιας και το Σανατόριο Ιωαννίνων.
(Πηγή: Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο: Screenshot από επίκαιρα της εποχής)
Τα εγκαίνια του νέου νοσοκομείου πραγματοποιήθηκαν στις 12 Ιουνίου 1960 παρουσία του Υπουργού Κοινωνικής Προνοίας Ανδρέα Στράτου. Σύμφωνα με την περιγραφή της κινηματογραφικής καταγραφής των επικαίρων της εποχής, ο υπουργός έφτασε στον χώρο του νέου νοσοκομείου, όπου είχε συγκεντρωθεί πλήθος κόσμου. Προηγήθηκε αγιασμός στο προαύλιο του ιδρύματος, τον οποίο παρακολούθησαν οι επίσημοι και οι παρευρισκόμενοι πολίτες.
Στη συνέχεια ο Ανδρέας Στράτος εκφώνησε ομιλία, κήρυξε επισήμως την έναρξη λειτουργίας του νέου νοσοκομείου και ξεναγήθηκε στις εγκαταστάσεις του. Οι εικόνες από την ημέρα εκείνη αποτυπώνουν όχι μόνο ένα δημόσιο έργο που παραδιδόταν στην κοινωνία, αλλά και την αίσθηση μιας πόλης που έβλεπε να δημιουργείται μια νέα και σύγχρονη υποδομή υγείας.
Η 12η Ιουνίου 1960 καταγράφηκε έτσι ως μια ημερομηνία-σταθμός για το Αγρίνιο. Ήταν η ημέρα που η πόλη πέρασε από τις περιορισμένες δυνατότητες του παλιού «Αντωνοπουλείου» σε ένα νέο νοσοκομειακό συγκρότημα, σχεδιασμένο με βάση τις πιο σύγχρονες αντιλήψεις της εποχής και προορισμένο να εξυπηρετήσει τις ανάγκες χιλιάδων κατοίκων της περιοχής για πολλές δεκαετίες.
——————————————————————————————————————————————————————–
Υποσημείωση: Οι χρονολογίες που καταγράφονται πριν την 16η Φεβρουαρίου 1923 είναι σύμφωνες με την χρονολόγηση των πηγών. Για την αντιστοίχιση με τη σημερινή χρονολόγηση πρέπει στην αντίστοιχη χρονολογία να προστεθούν 13 μέρες.
Φωτογραφία: Ο Στράτος προσέρχεται στο προαύλιο του νοσοκομείου για τα εγκαίνια
(Πηγή: Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο: Screenshot από επίκαιρα της εποχής)
——————————————————————————————————-
Η μνήμη είναι μια δυνατότητα για να διευρύνουμε το μέλλον
και όχι για να το συρρικνώσουμε στο ήδη ξεπερασμένο παρελθόν
