Κοινωφελής Επιχείρηση
του Δήμου Καλαμάτας «ΦΑΡΙΣ»
Ένα αρχείο φωτίζει τη μέθοδο, τη σκέψη
και τη διαρκή παρακαταθήκη της Νικολούδη
Τι απομένει από έναν χορό όταν σβήσουν τα φώτα και αδειάσει η σκηνή; Στο φουαγιέ του Μεγάρου Χορού Καλαμάτας, η έκθεση «Ζουζού Νικολούδη: Η μεθοδολογία ως πράξη» αναζητά την απάντηση μέσα στις χειρόγραφες παρτιτούρες, στα σημειωματάρια, στις πρόβες, στο οπτικοακουστικό υλικό και στα εκπαιδευτικά τεκμήρια μιας ολόκληρης δημιουργικής ζωής.
Εδώ το αρχείο δεν αντιμετωπίζεται ως αποθήκη ενός τελειωμένου παρελθόντος. Λειτουργεί ως ενεργό πεδίο γνώσης και αποκαλύπτει τη δουλειά που προηγείται της παράστασης, τις διορθώσεις, τις αμφιβολίες και τη συλλογική προσπάθεια που συνήθως μένουν αθέατες. Ο επισκέπτης παρακολουθεί τη διαδρομή από την πρώτη ιδέα μέχρι τη στιγμή κατά την οποία η μουσική, ο λόγος και η κίνηση αποκτούν κοινή μορφή.
Η Ζουζού Νικολούδη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1917 και άρχισε μαθήματα χορού μόλις στα δέκα της χρόνια, στη σχολή της Κούλας Πράτσικα. Σπούδασε επίσης πιάνο και αυτή η βαθιά μουσική παιδεία καθόρισε τη χορογραφική της γλώσσα. Η κίνηση στο έργο της δεν ήταν ένα διακοσμητικό συμπλήρωμα της μουσικής. Οργανωνόταν με ακρίβεια, μέσα από τη ρυθμική ανάλυση, τη σωματική απόδοση του λόγου και τη σύνθεση χορογραφικών παρτιτούρων.
Στη μεταπολεμική πορεία του ελληνικού χορού, η Νικολούδη άφησε ιδιαίτερο αποτύπωμα στη χορογράφηση του αρχαίου δράματος. Με τα «Χορικά» της ανέδειξε τη συλλογικότητα του σώματος και εργάστηκε πάνω στη σχέση ανάμεσα στην αυστηρή δομή και την ελευθερία της ερμηνείας. Δεν την ενδιέφερε μόνο το τελικό θέαμα. Την ενδιέφερε ο τρόπος με τον οποίο μια ομάδα μαθαίνει να αναπνέει, να ακούει και να κινείται μαζί. Πέθανε τον Δεκέμβριο του 2004, αφήνοντας πίσω της έργο που εξακολουθεί να επηρεάζει τη μελέτη και τη διδασκαλία του χορού.
Η έκθεση στηρίζεται σε επιλεγμένο υλικό από το Αρχείο Ζουζούς Νικολούδη, το οποίο ανήκει στο Αρχείο Παραστατικών Τεχνών του Μουσείου Μπενάκη. Συμπληρώνεται από τεκμήρια του Αρχείου Γιώργου Κουρουπού και του Αρχείου Νικηφόρου Ρώτα στη Μουσική Βιβλιοθήκη «Λίλιαν Βουδούρη», καθώς και από τα αρχεία της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης, της ΕΡΤ, του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας και ιδιωτικών συλλογών.
Τη μουσειογραφική επιμέλεια υπογράφει η αρχιτέκτων και μουσειολόγος Ερατώ Κουτσουδάκη Γερολύμπου. Την επιστημονική τεκμηρίωση έχει η Στεριανή Τσιντζιλώνη, ερευνήτρια και θεωρητικός του χορού, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, με γνωστικό αντικείμενο την ιστορία, τη θεωρία και την πράξη του χορού. Καλλιτεχνικός συνεργάτης είναι ο εικαστικός Βασίλης Γεροδήμος, ενώ τον φωτιστικό σχεδιασμό έχει αναλάβει ο Νύσος Βασιλόπουλος.
Την καλλιτεχνική διεύθυνση έχει η Τζένη Αργυρίου, χορογράφος, δημιουργός παραστάσεων και καλλιτέχνις των νέων μέσων. Απόφοιτη της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης και υπότροφος του Ιδρύματος Ωνάση, συνέχισε τις σπουδές της στη Νέα Υόρκη και έχει παρουσιάσει έργα στην Ελλάδα, στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες. Από τον Δεκέμβριο του 2024 βρίσκεται στην καλλιτεχνική διεύθυνση του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας.
Η έκθεση επιμένει σε μια ουσιαστική θέση: η τέχνη δεν γεννιέται μόνο από την έμπνευση και δεν αποτελεί αποκλειστικό κατόρθωμα ενός προσώπου. Παράγεται με εργασία, επανάληψη, γνώση και συνεργασία. Γι’ αυτό και τα πρόχειρα χαρτιά, οι σημειώσεις και οι διορθώσεις αποκτούν πολιτιστική αξία. Φανερώνουν όσα το τελικό έργο συνήθως κρύβει και παραδίδουν τη δημιουργική γνώση στις επόμενες γενιές.
Ταυτότητα της έκθεσης
Διοργάνωση: Κοινωφελής Επιχείρηση του Δήμου Καλαμάτας «ΦΑΡΙΣ»,
στο πλαίσιο του 32ου Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας.
Σε συνεργασία με το Μουσείο Μπενάκη
Oργάνωση και εκτέλεση της παραγωγής: DELTA PI.
Τίτλος: «Ζουζού Νικολούδη: Η μεθοδολογία ως πράξη».
Χαρακτήρας: περιοδική αρχειακή και πολυμεσική έκθεση
για τη δημιουργική διαδικασία
και τη διδακτική πρακτική της χορογράφου.
Ημερομηνία: η πρώτη παρουσίαση πραγματοποιήθηκε
από τις 17 έως τις 26 Ιουλίου 2026 και η παράταση διαρκεί
από τις 10 Σεπτεμβρίου έως και τις 31 Οκτωβρίου 2026
Χώρος: φουαγιέ Μεγάρου Χορού Καλαμάτας.
Διεύθυνση: Αρτέμιδος και Κλαδά, οικοδομικό τετράγωνο 124, Καλαμάτα.
Ώρες λειτουργίας: κάθε Παρασκευή από τις 6:00 το απόγευμα έως τις 10:00 το βράδυ,
κάθε Σάββατο από τις 10:00 το πρωί έως τις 2:00 το μεσημέρι
και τα απογεύματα κατά τα οποία πραγματοποιούνται παραστάσεις στο Μέγαρο Χορού.
Είσοδος: ελεύθερη
Επικοινωνία: «ΦΑΡΙΣ», τηλέφωνο 27213 60611
και ηλεκτρονική διεύθυνση grafaris@otenet.gr, καθώς
και Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, τηλέφωνο 27214 03902
και ηλεκτρονική διεύθυνση mail@kalamatadancefestival.gr)
