Λευτέρης Τηλιγάδας
Πολιτισμός: Διακόσιες εννέα δράσεις
μοιράζονται 1,2 εκατ. ευρώ σε ολόκληρη τη χώρα.
Το Υπουργείο Πολιτισμού ενέκρινε επιχορηγήσεις συνολικού ύψους 1,2 εκατ. ευρώ μέσω του προγράμματος «Δημιουργική Ελλάδα 2026», κατευθύνοντας τα χρήματα σε δύο πεδία: τη μουσική παραγωγή και τις πολιτιστικές δράσεις για παιδιά και εφήβους. Στον πρώτο άξονα εγκρίθηκαν 90 από τις 162 προτάσεις, με συνολική χρηματοδότηση 700.000 ευρώ. Στον δεύτερο εγκρίθηκαν 119 από τις 133 προτάσεις και διατέθηκαν 500.000 ευρώ.
Συνολικά, λοιπόν, χρηματοδοτούνται 209 προτάσεις, γεγονός που κατεβάζει τη μέση επιχορήγηση περίπου στα 5.740 ευρώ ανά δράση. Ο μέσος όρος δεν αποκαλύπτει, φυσικά, πόσα παίρνει κάθε φορέας, αποκαλύπτει όμως το περιορισμένο μέγεθος του διαθέσιμου ταμείου. Με λίγες χιλιάδες ευρώ ένας πολιτιστικός φορέας καλείται συχνά να πληρώσει καλλιτέχνες, τεχνικούς, μετακινήσεις, ενοίκια χώρων, εξοπλισμό, πνευματικά δικαιώματα, ασφαλιστικές εισφορές και προβολή.
Το υπουργείο κάνει λόγο για πολιτιστική πολυφωνία, καινοτομία, εξωστρέφεια και αποκέντρωση. Αυτοί οι στόχοι έχουν αξία, ιδιαίτερα σε μια χώρα όπου μεγάλο μέρος της πολιτιστικής δραστηριότητας και της κρατικής χρηματοδότησης παραμένει συγκεντρωμένο στην Αθήνα. Όμως η αποκέντρωση δεν εξασφαλίζεται επειδή μια παραγωγή θα κάνει δύο παραστάσεις στην περιφέρεια. Χρειάζεται μόνιμη στήριξη τοπικών ομάδων, σταθεροί χώροι, τεχνική υποδομή και δυνατότητα στους δημιουργούς να εργάζονται στον τόπο τους χωρίς να ζουν από πρόσκληση σε πρόσκληση.
Στις δράσεις για παιδιά και εφήβους το ποσοστό εγκρίσεων είναι εντυπωσιακά υψηλό: χρηματοδοτήθηκαν σχεδόν εννέα στις δέκα προτάσεις. Αυτό δείχνει είτε ότι κατατέθηκαν ιδιαίτερα ώριμες προτάσεις είτε ότι το διαθέσιμο ποσό μοιράστηκε σε πολλές, σχετικά μικρές ενισχύσεις. Στη μουσική η επιλογή ήταν αυστηρότερη, καθώς εγκρίθηκε λίγο περισσότερο από το μισό των αιτημάτων.
Η αξιολόγηση, σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου, έγινε από ομάδες εργασίας αποτελούμενες από υπηρεσιακά στελέχη και ειδικούς, βάσει θεσμοθετημένων κριτηρίων. Οι αναλυτικοί πίνακες των δικαιούχων και των ποσών έχουν αναρτηθεί μαζί με το δελτίο, δίνοντας τη δυνατότητα για μια πρώτη πιο ακριβή ενημέρωση και εκτίμηση. Εκεί βρίσκεται και το πραγματικό δημοσιογραφικό ενδιαφέρον: ποιοι φορείς χρηματοδοτήθηκαν, ποια είναι η γεωγραφική κατανομή, πόσα χρήματα φτάνουν έξω από τα μεγάλα αστικά κέντρα, ποια πρόσωπα συμμετέχουν επανειλημμένα σε επιχορηγούμενα σχήματα και αν οι καλλιτέχνες πληρώνονται με αξιοπρέπεια.
Από μια πρώτη ματιά σε αυτούς τους καταλόγους, και εξ όσων γνωρίζουμε, 33.000 ευρώ κατευθύνονται σε φορείς του Αγρινίου, της Ναυπάκτου, της Φουρνάς Ευρυτανίας, της Λευκάδας, της Πρέβεζας και της Καλαμάτας. Ίσως υπάρχουν κι άλλες, αλλά γι’ αυτό απαιτείται περισσότερος χρόνος, αφού οι λίστες του υπουργείου δεν είναι καθόλου διαφωτιστικές ως προς την έδρα των καλλιτεχνικών σχημάτων που επιχορηγήθηκαν.
Αγρίνιο
Στο Αγρίνιο, ο Πνευματικός Πολιτιστικός Σύλλογος «Αγία Σκέπη» παίρνει 4.000 ευρώ για το 7ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορωδιών Αγρινίου, το οποίο έχει προγραμματιστεί για τις 2 και 3 Οκτωβρίου 2026. Ο θεσμός οργανώνεται από την αγρινιώτικη χορωδία «Αγία Σκέπη», της οποίας καλλιτεχνική διευθύντρια είναι η κ. Χρύσα Τασολάμπρου. Η «Αγία Σκέπη», να σημειώσουμε ότι στις προηγούμενες διοργανώσεις του φεστιβάλ συνεργάστηκε και επιχορηγήθηκε και από τον Δήμο Αγρινίου, την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και την Περιφερειακή Ένωση Δήμων.
Ναύπακτος
Το Θεατρικό Εργαστήρι «Δρώντων Κάθαρσις», επίσης, το οποίο είναι καταχωρισμένο στο Μητρώο Πολιτιστικών Φορέων με έδρα τη Ναύπακτο και δραστηριοποιείται ευρύτερα στη Ναυπακτία και το Αγρίνιο, πήρε 4.000 ευρώ και την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού για να υλοποιήσει τη νέα του πρόταση με τίτλο «Η αγάπη άργησε μια μέρα: το διήγημα της Λιλής Ζωγράφου ως μέσο πρόληψης και ευαισθητοποίησης εφήβων απέναντι στη σεξουαλική παρενόχληση». Σύμφωνα με την επίσημη έγκριση, πρόκειται για θεατροπαιδαγωγικό πρόγραμμα πρόληψης και ενδυνάμωσης που απευθύνεται σε εφήβους της περιοχής. Ως γνωστόν το κείμενο της Λιλής Ζωγράφου αναμετριέται με την πατριαρχική εξουσία, τον έλεγχο του γυναικείου σώματος, τη σιωπή και τον φόβο μέσα στην οικογένεια. Η μεταφορά αυτών των θεμάτων σε ένα βιωματικό πρόγραμμα μπορεί να δώσει στους εφήβους χώρο να αναγνωρίσουν τη χειραγώγηση, να μιλήσουν για τα όρια και να καταλάβουν ότι η παρενόχληση δεν είναι κάτι που πρέπει να κουκουλώνεται για να μη διαταραχθεί η κοινωνική ησυχία.
Ευρυτανία
Στη Φουρνά Ευρυτανίας, ο Σύλλογος Γυναικών της Δημοτικής Ενότητας χρηματοδοτείται με 3.000 ευρώ για τη δράση «Συνυφαίνοντας ιστορίες του τόπου – Μία ιχνηλάτηση στα μονοπάτια της Φουρνάς», η οποία παίρνει επίσης και την αιγίδα του υπουργείου. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί ακόμη αναλυτικό πρόγραμμα, όμως ο τίτλος παραπέμπει σε μια συλλογική καταγραφή της τοπικής μνήμης, πιθανότατα μέσα από διαδρομές, προφορικές μαρτυρίες και ιστορίες κατοίκων.
Ο σύλλογος διατηρεί το Λαογραφικό Μουσείο στην πλατεία της Φουρνάς, οργανώνει τη Γιορτή Χωριάτικης Πίτας, θεατρικές εκδηλώσεις και παιδαγωγικά εργαστήρια, ενώ το 2025 είχε χρηματοδοτηθεί με 5.000 ευρώ για τη δράση «ΚινηματογράΦΥΣΗ – Από το χωριό στο δάσος και από το δάσος στο χωριό». Σε έναν ορεινό τόπο που έχει γνωρίσει την εγκατάλειψη και τώρα επιχειρεί να κρατήσει και να προσελκύσει νέες οικογένειες, η καταγραφή της μνήμης είναι ένας τρόπος για να μη χαθεί η συλλογική γνώση μαζί με τους ανθρώπους που την κουβαλούν.
Λευκάδα
Στη Λευκάδα, η ΑΜΚΕ ARTIS GRATIA παίρνει 9.000 ευρώ για την 20ή Μουσική Εβδομάδα Λευκάδας με τίτλο «Sea Pictures». Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε από την 1η έως τις 15 Ιουλίου, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της βιολονίστριας Βανέσσας Αθανασίου, με καλλιτέχνες από την Ελλάδα, άλλες ευρωπαϊκές χώρες, την Ιαπωνία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το νερό και κυρίως η θάλασσα αποτέλεσαν τον θεματικό άξονα, ενώ ο τίτλος προήλθε από τον ομώνυμο κύκλο τραγουδιών του Έντουαρντ Έλγκαρ.
Η διοργάνωση έγινε μαζί με την Περιφερειακή Ενότητα και τον Δήμο Λευκάδας, το Μουσικό Σχολείο και τον Μουσικοφιλολογικό Όμιλο «Ορφέας». Η συμπλήρωση είκοσι συνεχόμενων χρόνων δείχνει έναν θεσμό με ρίζες και διεθνή δικτύωση. Δείχνει όμως και κάτι ακόμη: η κρατική επιχορήγηση ανακοινώθηκε στις 27 Ιουλίου, αφού το φεστιβάλ είχε ήδη ολοκληρωθεί. Οι φορείς υποχρεώνονται έτσι να οργανώνουν, να προκαταβάλλουν χρήματα να τυπώνουν τη συμμετοχή του υπουργείου στις αφίσες τους και να αναλαμβάνουν οικονομικό ρίσκο πριν γνωρίσουν επίσημα αν εγκρίθηκε η πρόταση τους ή όχι .
Πρέβεζα
Το ίδιο πρόβλημα φαίνεται ακόμη καθαρότερα στην Πρέβεζα. Το Preveza Jazz Festival χρηματοδοτείται με 10.000 ευρώ, όμως η 24η διοργάνωσή του είχε ήδη πραγματοποιηθεί στις 29, 30 και 31 Μαΐου στον παραλιακό πεζόδρομο, με ελεύθερη είσοδο.
Το φετινό πρόγραμμα περιλάμβανε εννέα μουσικά σχήματα από έξι χώρες, ανάμεσά τους το σύνολο του Μουσικού Σχολείου Πρέβεζας, το Kostis Rossos Quartet, τους Amphitrio από τη Ρουμανία, τους LINQ από το Λουξεμβούργο, το κουαρτέτο της Irene Reig από την Ισπανία, το κουιντέτο του Esdras Nogueira από τη Βραζιλία, τους Elektro Guzzi από την Αυστρία και την Ελένη Τσαλιγοπούλου.
Το Preveza Jazz Festival ξεκίνησε το 2003, είναι μέλος της European Festivals Association και έχει αποκτήσει το ευρωπαϊκό σήμα ποιότητας EFFE. Παράλληλα συνεργάζεται με το Δημοτικό Ωδείο και το Μουσικό Σχολείο, δίνοντας χώρο σε νέους μουσικούς δίπλα σε επαγγελματικά σχήματα. Δέκα χιλιάδες ευρώ για έναν τριήμερο διεθνή και δωρεάν θεσμό δεν είναι γενναιόδωρη χρηματοδότηση. Είναι μια περιορισμένη συμβολή σε μια διοργάνωση που έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να φέρει την παγκόσμια μουσική στον δημόσιο χώρο της Πρέβεζας.
Καλαμάτα
Στην Καλαμάτα, τέλος, ο σύλλογος «Τέρψις», δηλαδή ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων Μαθητών και Φίλων των Δημοτικών Καλλιτεχνικών Σχολών, επιχορηγείται με 3.000 ευρώ για το 14ο Φεστιβάλ Κιθάρας.
Το φεστιβάλ συνδιοργανώνεται με το Δημοτικό Ωδείο και την κοινωφελή επιχείρηση «Φάρις» και αναπτύχθηκε από τον Μάρτιο έως τον Ιούλιο του 2026. Άρχισε με masterclass και ρεσιτάλ του Θάνου Μήτσαλα, συνέχισε με συναυλίες όπως εκείνη των Encardia στο Μέγαρο Χορού και περιέλαβε εμφανίσεις Ελλήνων και ξένων κιθαριστών, ανάμεσά τους ο Mark Leighton.
Ο εκπαιδευτικός χαρακτήρας του έχει ιδιαίτερη αξία, επειδή συνδέει τους μαθητές του Δημοτικού Ωδείου με σολίστ και δασκάλους που διαφορετικά θα έμεναν μακριά από την πόλη. Και εδώ, όμως, τα 3.000 ευρώ είναι οριακό ποσό για ένα πρόγραμμα τεσσάρων μηνών.
Οι έξι αυτές περιπτώσεις αποδεικνύουν ότι η περιφέρεια δεν στερείται δημιουργών, ιδεών ή κοινού. Στερείται σταθερής και έγκαιρης χρηματοδότησης. Η πολιτιστική αποκέντρωση δεν μπορεί να στηρίζεται μονίμως στην αυτοθυσία των ίδιων ανθρώπων ούτε να ανακοινώνεται αφού οι συναυλίες έχουν τελειώσει και οι λογαριασμοί έχουν ήδη πληρωθεί.
Ούτε στη διανομή μικρών ποσών και στην παραγωγή ωραίων δελτίων τύπου μπορεί να εξαντλείται . Η δημιουργία χρειάζεται ελευθερία, αλλά η ελευθερία χωρίς υλικούς όρους μένει σύνθημα. Τα 1,2 εκατ. ευρώ είναι χρήσιμα και θα δώσουν ζωή σε δεκάδες μουσικές, εκπαιδευτικές και περιφερειακές πρωτοβουλίες, παραμένουν, ωστόσο, ένα μικρό ποσό μπροστά στο μέγεθος της πολιτιστικής εργασίας που παράγεται και συνήθως υποτιμάται. Αν η κυβέρνηση θεωρεί τον πολιτισμό δύναμη κοινωνικής συνοχής και παιδείας, τότε πρέπει να τον αντιμετωπίσει ως σταθερό δημόσιο αγαθό και όχι ως εποχική επιχορήγηση.
