...
Παγκόσμιες και Διεθνείς ημέρες
| 5 Ιουνίου 2026 |
Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος,
Παγκόσμια Ημέρα κατά του Ειδισμού,
Διεθνής Ημέρα για την Καταπολέμηση της Παράνομης,
Μη Καταγγελλόμενης και Μη Ρυθμιζόμενης Αλιείας
| Οι διεθνείς ημέρες είναι αφορμές ενημέρωσης σε θέματα που απασχολούν,
την παγκόσμια κοινωνία, για την κινητοποίηση της πολιτικής βούλησης και την εξεύρεση πόρων
για την αντιμετώπιση παγκόσμιων προβλημάτων, καθώς και την ενίσχυση των επιτευγμάτων της ανθρωπότητας. |
Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος
Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 5 Ιουνίου και, θεωρητικά τουλάχιστον, είναι μια μέρα αφιερωμένη στην προστασία του πλανήτη. Καθιερώθηκε το 1972 από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, μετά τη μεγάλη διάσκεψη για το περιβάλλον στη Στοκχόλμη. Στην πράξη όμως, πολλές φορές μοιάζει με εκείνη τη γνωστή οικογενειακή φωτογραφία όπου όλοι χαμογελούν, ενώ πέντε λεπτά πριν είχαν τσακωθεί άγρια.
Κάθε χρόνο ακούμε τις ίδιες σχεδόν δηλώσεις. Κυβερνήσεις, πολυεθνικές εταιρείες και κάθε λογής παράγοντες ανακαλύπτουν ξαφνικά την αγάπη τους για τη φύση. Φυτεύουν συμβολικά μερικά δέντρα μπροστά στις κάμερες, μοιράζουν πράσινα φυλλάδια και υπόσχονται ένα πιο βιώσιμο μέλλον την ίδια ώρα, που καίγονται δάση, ποτάμια μολύνονται, βουνά τεμαχίζονται για επενδύσεις και οι πόλεις πνίγονται στο τσιμέντο και στα αυτοκίνητα.
Η αλήθεια είναι ότι η περιβαλλοντική κρίση δεν προέκυψε επειδή οι πολίτες ξέχασαν να ανακυκλώσουν ένα πλαστικό μπουκάλι. Προέκυψε από ένα οικονομικό μοντέλο που αντιμετωπίζει τη φύση σαν ανεξάντλητη αποθήκη πρώτων υλών και ακόμα χειρότερα σαν απέραντη χωματερή. Κι όμως, κάθε χρόνο η συζήτηση επιστρέφει στο αν κλείσαμε τη βρύση όταν βουρτσίζαμε τα δόντια μας.
Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος θα είχε πραγματικό νόημα αν λειτουργούσε ως υπενθύμιση ότι το περιβάλλον δεν είναι ξεχωριστό από την κοινωνία και την οικονομία. Είναι η ίδια η βάση της ζωής μας.
Παγκόσμια Ημέρα κατά του Ειδισμού
Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Ειδισμού, που τιμάται κάθε χρόνο στα τέλη Αυγούστου, δεν είναι από εκείνες τις «παγκόσμιες ημέρες» που γεμίζουν τα κοινωνικά δίκτυα με καρδούλες και εύκολα συνθήματα. Είναι μια υπενθύμιση ότι η σχέση του ανθρώπου με τα άλλα ζώα παραμένει βαθιά αντιφατική. Χαϊδεύουμε τον σκύλο μας στον καναπέ, δίνουμε όνομα στη γάτα μας, κλαίμε όταν χάνεται ένα δελφίνι, αλλά την ίδια στιγμή θεωρούμε απολύτως φυσιολογικό να στοιβάζονται εκατομμύρια ζώα σε βιομηχανικές μονάδες παραγωγής τροφίμων, να βασανίζονται σε πειράματα ή να μετατρέπονται σε προϊόντα.
Ο ειδισμός ή σπισισμός είναι η ιδέα ότι το ανθρώπινο είδος έχει εγγενώς μεγαλύτερη αξία από όλα τα άλλα είδη και ότι, γι’ αυτόν τον λόγο, μπορεί να τα εκμεταλλεύεται κατά βούληση. Ο όρος διαδόθηκε από τον Βρετανό ψυχολόγο Ρίτσαρντ Ράιντερ και αργότερα αναπτύχθηκε από τον Αυστραλό φιλόσοφο Πίτερ Σίνγκερ. Οι υποστηρικτές της κριτικής στον ειδισμό υποστηρίζουν ότι πρόκειται για μια μορφή διάκρισης που βασίζεται αποκλειστικά στο είδος, όπως άλλες διακρίσεις βασίζονται στο φύλο, τη φυλή ή την καταγωγή.
Με άλλα λόγια, ο άνθρωπος αυτοανακηρύχθηκε δικαστής, ένορκος και ιδιοκτήτης ολόκληρου του ζωικού βασιλείου χωρίς να ζητήσει τη γνώμη κανενός από τους ενδιαφερόμενους. Αν οι αγελάδες, τα γουρούνια ή οι κότες είχαν κοινοβούλιο, πιθανότατα η ανθρώπινη κυριαρχία δεν θα περνούσε με τόση άνεση.
Η ημέρα όμως βάζει και ένα πιο άβολο ερώτημα: μήπως ο πολιτισμός που καμαρώνει για τα ανθρώπινα δικαιώματα εξακολουθεί να στηρίζεται σε μια τεράστια, αόρατη ζώνη βίας απέναντι σε πλάσματα που αισθάνονται πόνο, φόβο και επιθυμία για ζωή; Αυτό είναι το ερώτημα που ο ειδισμός προσπαθεί να κρατήσει μακριά από το τραπέζι.
Διεθνής Ημέρα για την Καταπολέμηση της Παράνομης,
Μη Καταγγελλόμενης και Μη Ρυθμιζόμενης Αλιείας
Η Διεθνής Ημέρα για την Καταπολέμηση της Παράνομης, Μη Καταγγελλόμενης και Μη Ρυθμιζόμενης Αλιείας γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 5 Ιουνίου, αλλά η αλήθεια είναι ότι δύσκολα θα τη δεις να γίνεται πρώτο θέμα. Κι όμως, αφορά κάτι που βρίσκεται καθημερινά στο πιάτο εκατομμυρίων ανθρώπων. Την ώρα που οι κυβερνήσεις μιλούν για «βιώσιμη ανάπτυξη» και οι μεγάλες εταιρείες διαφημίζουν την «πράσινη ευαισθησία» τους, χιλιάδες αλιευτικά σαρώνουν θάλασσες και ωκεανούς έξω από κάθε έλεγχο, αδειάζοντας τα αποθέματα ψαριών και καταστρέφοντας ολόκληρα οικοσυστήματα.
Η παράνομη αλιεία δεν είναι ο ψαράς που έριξε ένα δίχτυ παραπάνω. Είναι ένα παγκόσμιο επιχειρηματικό σύστημα δισεκατομμυρίων ευρώ. Πλοία που αλλάζουν σημαίες σαν να αλλάζουν πουκάμισα, εταιρείες-φαντάσματα, ψεύτικες δηλώσεις φορτίων και δίκτυα εκμετάλλευσης εργαζομένων που συχνά δουλεύουν σε συνθήκες σύγχρονης δουλείας. Τα ψάρια γίνονται εμπόρευμα, οι θάλασσες γίνονται ορυχεία και η φύση αντιμετωπίζεται σαν αποθήκη χωρίς πάτο.
Το πιο παράδοξο είναι ότι όλοι δηλώνουν εναντίον του φαινομένου. Οι διεθνείς οργανισμοί, τα κράτη, οι επιχειρήσεις. Κι όμως, κάθε χρόνο η παράνομη και ανεξέλεγκτη αλιεία συνεχίζει να αφαιρεί τεράστιους φυσικούς πόρους από τις τοπικές κοινωνίες και να συγκεντρώνει κέρδη σε λίγα χέρια. Οι μικροί παράκτιοι ψαράδες βλέπουν τα εισοδήματά τους να συρρικνώνονται, ενώ οι βιομηχανικοί στόλοι γιγαντώνονται.
Ίσως λοιπόν αυτή η ημέρα να μην αφορά μόνο τα ψάρια. Αφορά το ποιος ελέγχει τον πλούτο της θάλασσας και ποιος πληρώνει το κόστος της λεηλασίας. Γιατί όταν οι ωκεανοί αδειάζουν, δεν αδειάζουν μόνο τα δίχτυα. Αδειάζει και το μέλλον.
———————————————————————————————-
Με πληροφορίες και φωτογραφίες
από https://www.sansimera.gr και https://el.wikipedia.org/wiki/Μάιος
