4 Οκτωβρίου 2026

Παγκόσμια Εβδομάδα Διαστήματος
Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων

Η «επανάσταση των πυραύλων» κατεβάζει το Διάστημα πιο κοντά στη Γη

Από τις 4 έως τις 10 Οκτωβρίου πραγματοποιείται κάθε χρόνο η Παγκόσμια Εβδομάδα Διαστήματος, θεσμοθετημένη από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 1999. Οι δύο ημερομηνίες δεν επιλέχθηκαν τυχαία: στις 4 Οκτωβρίου 1957 εκτοξεύτηκε ο Sputnik 1, ο πρώτος τεχνητός δορυφόρος της Γης, ενώ στις 10 Οκτωβρίου 1967 τέθηκε σε ισχύ η Συνθήκη για το Εξώτερο Διάστημα, ένα από τα βασικά θεμέλια του διεθνούς διαστημικού δικαίου[1].

Το θέμα του 2026 είναι «Rocket Revolution», δηλαδή «Επανάσταση των Πυραύλων». Η φετινή διοργάνωση εστιάζει στην αλλαγή που συντελείται στις εκτοξεύσεις: επαναχρησιμοποιούμενοι πύραυλοι, ιδιωτικές εταιρείες, πανεπιστήμια, νεοφυείς επιχειρήσεις και περισσότερες χώρες μπαίνουν σε ένα πεδίο που για δεκαετίες ελεγχόταν σχεδόν αποκλειστικά από λίγες κρατικές υπερδυνάμεις[2].

Για την Ελλάδα η συγκυρία έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Τον Ιούλιο παρουσιάστηκε το HELLAS SPACE 2.0, το νέο εθνικό διαστημικό πρόγραμμα, προϋπολογισμού 350 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ στις 9 Οκτωβρίου, μέσα δηλαδή στην Παγκόσμια Εβδομάδα Διαστήματος, έχει προγραμματιστεί ειδική ημερίδα για τη δεύτερη φάση του. Παράλληλα, τον Σεπτέμβριο η ESA ανακοίνωσε συμφωνία για συμμετοχή της Ελλάδας σε αποστολή προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό το 2027, με τον Αδριανό Γολέμη ως προτεινόμενο mission specialist, υπό την προϋπόθεση της τελικής έγκρισης των αρμόδιων διεθνών οργάνων[3].

Και η φετινή εβδομάδα όμως, δεν αφορά απλώς τους πυραύλους και τους αστροναύτες. Αφορά και το ποιος αποκτά πρόσβαση στο Διάστημα, ποιος ελέγχει τις υποδομές του και πώς οι διαστημικές τεχνολογίες επιστρέφουν στη Γη, από την πολιτική προστασία και την παρακολούθηση του περιβάλλοντος μέχρι τις τηλεπικοινωνίες και την οικονομία.

Περισσότεροι από 330.000 καταγεγραμμένοι αδέσποτοι σκύλοι και γάτες

Η Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων γιορτάζεται στις 4 Οκτωβρίου και έχει ιστορία μεγαλύτερη του ενός αιώνα. Την ιδέα εισήγαγε ο δημοσιογράφος και ακτιβιστής Heinrich Zimmermann, ο οποίος οργάνωσε την πρώτη εκδήλωση στο Βερολίνο το 1925. Η ημερομηνία μεταφέρθηκε στις 4 Οκτωβρίου το 1929 και το 1931, σε διεθνές συνέδριο οργανώσεων προστασίας ζώων στη Φλωρεντία, εγκρίθηκε η καθιέρωσή της σε διεθνές επίπεδο.

Το σύνθημα του 2026 είναι «See the World Through Their Eyes», «Δες τον κόσμο μέσα από τα μάτια τους». Η λογική του είναι να μετατοπιστεί η συζήτηση από το πώς χρησιμοποιεί ο άνθρωπος τα ζώα στο πώς οι ανθρώπινες επιλογές επηρεάζουν τη ζωή τους, από την κλιματική αλλαγή και την καταστροφή οικοσυστημάτων μέχρι την εκτροφή, την εγκατάλειψη και την εμπορία ζώων[4].

Στην Ελλάδα η πραγματικότητα δίνει στη μέρα πολύ συγκεκριμένο περιεχόμενο. Στην τελευταία επίσημη εθνική αποτύπωση που έχει δημοσιοποιηθεί μέσω του Εθνικού Μητρώου Ζώων Συντροφιάς, για το πρώτο οκτάμηνο του 2025 είχαν καταγραφεί από τους δήμους 172.408 αδέσποτοι σκύλοι και 158.319 αδέσποτες γάτες, δηλαδή πάνω από 330.000 ζώα. Από αυτά ήταν στειρωμένο το 47% των σκύλων και το 68% των γατών. Πρόκειται για καταγεγραμμένα ζώα και όχι για εκτίμηση του συνολικού πραγματικού πληθυσμού των αδέσποτων.

Το θεσμικό πλαίσιο επίσης κινείται. Το Εθνικό Μητρώο λειτουργεί από τον Δεκέμβριο του 2023 και ανανεώθηκε θεσμικά το 2026, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο ο νέος Κανονισμός 2026/1818 εισάγει για πρώτη φορά κοινούς κανόνες ευζωίας και ιχνηλασιμότητας για σκύλους και γάτες σε όλη την ΕΕ· τέθηκε σε ισχύ στις 30 Αυγούστου 2026, αλλά η βασική εφαρμογή του αρχίζει το 2028[5].