25 Σεπτεμβρίου 2026

Βραδιά του Ερευνητή | Παγκόσμια Ημέρα Πνευμόνων
Διεθνής Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Αταξία
Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Παγκόσμια Ημέρα Φαρμακοποιών

Η νύχτα της έρευνας

Η Ευρωπαϊκή Βραδιά του Ερευνητή γίνεται κάθε χρόνο την τελευταία Παρασκευή του Σεπτεμβρίου που φέτος πέφτει στις 25 Σεπτεμβρίου. Ξεκίνησε το 2005 με πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και εντάσσεται στις δράσεις Marie Skłodowska-Curie. Είναι μια βραδιά όπου πανεπιστήμια, μουσεία και ερευνητικά κέντρα ανοίγουν τις πόρτες τους στον κόσμο. Στόχος της είναι να φανεί πως η έρευνα δεν ζει σε εργαστήρια αποκομμένα από την κοινωνία: αφορά την υγεία, το κλίμα, την τεχνολογία, την καθημερινή ζωή και το ποιος τελικά αποφασίζει για το μέλλον μας. Η φετινή διοργάνωση αναμένεται να φέρει πάνω από ένα εκατομμύριο ανθρώπους σε χώρους επιστήμης σε 40 χώρες.

Η βραδιά αυτή έχει αξία όταν δεν λειτουργεί ως διαφήμιση της «καινοτομίας», αλλά ως υπενθύμιση ότι η γνώση είναι δημόσιο αγαθό. Αν η έρευνα χρηματοδοτείται κοινωνικά, τότε οφείλει να επιστρέφει στην κοινωνία καθαρή, προσβάσιμη και χρήσιμη.

Αέρας χωρίς δικαιοσύνη

Η Παγκόσμια Ημέρα Πνευμόνων τιμάται κάθε χρόνο στις 25 Σεπτεμβρίου. Η ιδέα διαμορφώθηκε το 2016 στη συνέλευση του Forum of International Respiratory Societies, του διεθνούς φόρουμ επιστημονικών εταιρειών για την αναπνευστική υγεία, και η πρώτη διοργάνωση έγινε το 2017.

Η ημέρα μπήκε στο ημερολόγιο επειδή οι πνεύμονες πληρώνουν καθημερινά τον λογαριασμό του καπνού, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, της φτώχειας, της εργασίας σε επικίνδυνους χώρους και της άνισης πρόσβασης στην περίθαλψη. Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας επισημαίνει ότι το άσθμα, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, ο καρκίνος του πνεύμονα, η πνευμονία και η φυματίωση ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος των θανάτων και της αναπηρίας που συνδέονται με τους πνεύμονες.

Δεν είναι λοιπόν μια μέρα για γενικές συμβουλές του τύπου «πάρε βαθιά ανάσα». Είναι μέρα για καθαρό αέρα, ισχυρή δημόσια υγεία και πολιτική που δεν αντιμετωπίζει την αναπνοή ως προνόμιο όσων μπορούν να πληρώσουν για να προστατευτούν.

Η αταξία δεν σιωπά

Η Διεθνής Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Αταξία είναι στις 25 Σεπτεμβρίου και αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά το 2000, όταν οργανώσεις ασθενών από διαφορετικές χώρες συντόνισαν τη δράση τους. Η αταξία δεν είναι μία μόνο ασθένεια, αλλά ένας όρος για νευρολογικές διαταραχές που μπορεί να επηρεάζουν την ισορροπία, τον συντονισμό των κινήσεων, την ομιλία και τη βάδιση. Συχνά είναι σπάνιες, κληρονομικές ή εκφυλιστικές παθήσεις, γι’ αυτό και οι άνθρωποι που ζουν μαζί τους συναντούν καθυστερήσεις στη διάγνωση, ελλείψεις στη φροντίδα και έναν δημόσιο χώρο σχεδιασμένο λες και όλα τα σώματα κινούνται με τον ίδιο τρόπο. Η ημέρα οργανώνεται διεθνώς από ανθρώπους με αταξία, οικογένειες και οργανώσεις που επιδιώκουν ενημέρωση, έρευνα και στήριξη.

Η ευαισθητοποίηση έχει νόημα μόνο αν αφήνει κάτι χειροπιαστό πίσω της: προσβάσιμες υπηρεσίες, γρήγορη διάγνωση, χρηματοδότηση για έρευνα και μια κοινωνία που δεν μπερδεύει τη δυσκολία στην κίνηση με αδυναμία ή ανικανότητα.

Η αταξία δεν σιωπά

Η αταξία είναι ένας όρος για νευρολογικές διαταραχές που μπορεί να επηρεάζουν την ισορροπία, τον συντονισμό των κινήσεων, την ομιλία και τη βάδιση. Συχνά είναι σπάνιες, κληρονομικές ή εκφυλιστικές παθήσεις, γι’ αυτό και οι άνθρωποι που ζουν μαζί τους συναντούν καθυστερήσεις στη διάγνωση, ελλείψεις στη φροντίδα και έναν δημόσιο χώρο σχεδιασμένο λες και όλα τα σώματα κινούνται με τον ίδιο τρόπο. Η ημέρα οργανώνεται διεθνώς από ανθρώπους με αταξία, οικογένειες και οργανώσεις που επιδιώκουν ενημέρωση, έρευνα και στήριξη.

Μνήμη με ανοιχτές πόρτες

Οι Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς δεν έχουν μία σταθερή ημερομηνία για όλη την ήπειρο: οργανώνονται συνήθως σε Σαββατοκύριακα του Σεπτεμβρίου, με κάθε χώρα να διαμορφώνει το δικό της πρόγραμμα. Ξεκίνησαν το 1985 στη Γαλλία με πρωτοβουλία του Συμβουλίου της Ευρώπης και από το 1999 αποτελούν κοινή δράση του Συμβουλίου της Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Ο βασικός τους σκοπός είναι να φέρνουν τον κόσμο σε επαφή με μνημεία, κτίρια, αρχεία και χώρους που συχνά μένουν κλειστοί ή αόρατοι στην καθημερινότητα, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύουν την κοινή αλλά και πολυφωνική πολιτιστική κληρονομιά της Ευρώπης.

Η κληρονομιά όμως δεν είναι μόνο τα ωραία κτίρια για φωτογράφιση. Είναι και το ερώτημα ποια μνήμη προστατεύεται, ποια ιστορία θάβεται και ποιοι άνθρωποι έχουν δικαίωμα να μιλούν για τον τόπο τους. Οι ανοιχτές πόρτες πρέπει να ανοίγουν και τη συζήτηση.

Η αταξία δεν σιωπά

Η Παγκόσμια Ημέρα Φαρμακοποιών γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 25 Σεπτεμβρίου. Καθιερώθηκε το 2009 από το συμβούλιο της Διεθνούς Φαρμακευτικής Ομοσπονδίας, της FIP, στην Κωνσταντινούπολη. Η ημερομηνία δεν επιλέχθηκε τυχαία: είναι η επέτειος ίδρυσης της FIP το 1912.

Η ημέρα θέλει να αναδείξει τον φαρμακοποιό ως επαγγελματία υγείας και όχι απλώς ως τον άνθρωπο πίσω από τον πάγκο που δίνει ένα κουτί φαρμάκου. Ο ρόλος του αφορά την ασφαλή χρήση των φαρμάκων, την ενημέρωση του ασθενή, τους εμβολιασμούς, την πρόληψη, την αναγνώριση αλληλεπιδράσεων και τη σύνδεση πολλών ανθρώπων με το σύστημα υγείας.

Στη γειτονιά, το φαρμακείο είναι συχνά η πιο άμεση πόρτα προς τη φροντίδα. Αυτό δεν πρέπει να μετατρέπεται σε υποκατάστατο ενός υποστελεχωμένου δημόσιου συστήματος υγείας, αλλά να αναγνωρίζεται ως κρίκος του, με αξιοπρεπείς όρους και πραγματική στήριξη.