25 Σεπτεμβρίου 2026

🌅 Ανατολή ήλιου: 07:15 – Δύση ήλιου: 19:18 – Διάρκεια ημέρας: 12 ώρες 3 λεπτά
🌕 Σελήνη 13.4 ημερών.

Είναι η 268η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Υπολείπονται 97 ημέρες για τη λήξη του.

Χρόνια πολλά στους: α

Γεγονότα

1818 – Πραγματοποιείται η πρώτη μετάγγιση ανθρώπινου αίματος, στο νοσοκομείο Guy Hospital του Λονδίνου.

Το 1667 ο Γάλλος γιατρός Ζαν-Μπατίστ Ντενί έκανε την πρώτη τεκμηριωμένη μετάγγιση σε άνθρωπο, όμως δεν χρησιμοποίησε ανθρώπινο αίμα: χορήγησε μικρή ποσότητα αίματος προβάτου σε ένα δεκαπεντάχρονο αγόρι που είχε εξαντληθεί από αφαίμαξη. Το παιδί επέζησε, αλλά οι επόμενες μεταγγίσεις ζώου προς άνθρωπο προκάλεσαν βαριές αντιδράσεις και η πρακτική απαγορεύτηκε σύντομα σε ευρωπαϊκές χώρες.

Το καθοριστικό ορόσημο της μετάγγισης από άνθρωπο σε άνθρωπο βρίσκεται στο Λονδίνο, στις 25 Σεπτεμβρίου του 1818. Ο Βρετανός μαιευτήρας και φυσιολόγος Τζέιμς Μπλάντελ πέρασε ανθρώπινο αίμα στον ασθενή που αναφέρεται στα αρχεία ως Brazier. Ο ασθενής είχε βαριά απόφραξη στομάχου, παρουσίασε πρόσκαιρη βελτίωση, αλλά πέθανε 56 ώρες αργότερα. Ήταν η πρώτη καλά καταγεγραμμένη μετάγγιση ανθρώπινου αίματος, όχι όμως μια καθαρή θεραπευτική νίκη.

Ο Μπλάντελ είχε στραφεί στη μετάγγιση επειδή έβλεπε γυναίκες να πεθαίνουν από αιμορραγία μετά τον τοκετό. Οι επόμενες εφαρμογές του σε τέτοια περιστατικά είχαν καλύτερα αποτελέσματα και άλλαξαν την πορεία της ιατρικής. Παρ’ όλα αυτά, η μέθοδος παρέμενε επικίνδυνη: δεν υπήρχαν ομάδες αίματος, έλεγχοι συμβατότητας, αντιπηκτικά ή τράπεζες αίματος. Η ανακάλυψη του συστήματος ΑΒΟ από τον Καρλ Λαντστάινερ το 1901 άνοιξε τον δρόμο για τις ασφαλέστερες μεταγγίσεις. Το γεγονός αποδεικνύει ότι η ιατρική πρόοδος δεν γεννιέται από ηρωικούς μύθους, αλλά από ανάγκη, αποτυχίες και ανθρώπους που πλήρωσαν ακριβά την άγνοια της εποχής τους.

1915 – Κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, αρχίζει η τρίτη μάχη της Αρτουά, στην οποία χρησιμοποιούνται για πρώτη φορά δηλητηριώδη αέρια κατά των Γερμανών.

Η τελευταία μεγάλη γαλλοβρετανική επίθεση του 1915 στο Δυτικό Μέτωπο. Άρχισε στις 25 Σεπτεμβρίου και οι κύριες επιχειρήσεις της έκλεισαν στα μέσα Οκτωβρίου, στη γαλλική βιομηχανική και ανθρακωρυχική περιοχή του Αρτουά, βόρεια του Αράς. Η Γαλλική 10η Στρατιά, υπό τον Βικτόρ ντ’ Υρμπάλ και τον συντονισμό του Φερντινάν Φος, επιτέθηκε απέναντι στη γερμανική 6η Στρατιά του βαυαρού διαδόχου Ρούπρεχτ. Παράλληλα, η βρετανική 1η Στρατιά εξαπέλυσε τη Μάχη του Λος, τη μεγαλύτερη βρετανική επίθεση ως τότε στον πόλεμο και την πρώτη χρήση δηλητηριώδους αερίου από τον βρετανικό στρατό.

Στρατηγικός στόχος ήταν να σπάσει το γερμανικό μέτωπο, να καταληφθεί η σιδηροδρομική γραμμή προς τη Ντουαί και να υποχωρήσουν οι Γερμανοί από το εξόγκωμα του Νουαγιόν. Μετά από σφοδρό βομβαρδισμό, οι Γάλλοι πήραν το Σουσέ και ολοκλήρωσαν την κατάληψη της Νοτρ-Νταμ ντε Λορέτ. Δεν κατάφεραν όμως να κρατήσουν τη ζωτική κορυφογραμμή του Βιμί, ούτε να διασπάσουν τη δεύτερη γερμανική γραμμή. Η λάσπη, η βροχή, τα συρματοπλέγματα, τα πολυβόλα και το ανεπαρκές πυροβολικό έκαναν την «έφοδο» έναν μηχανισμό μαζικής σφαγής.

Οι γαλλικές απώλειες έφτασαν περίπου τις 50.000, με νεκρούς και τραυματίες, για πολύ περιορισμένο έδαφος. Οι Βρετανοί έχασαν πάνω από 50.000 άνδρες στο Λος. Η μάχη αποκάλυψε την πλάνη της ιδέας ότι η αριθμητική υπεροχή και το πυροβολικό αρκούσαν για να ραγίσουν μια οχυρωμένη γραμμή. Η κορυφογραμμή του Βιμί θα καταληφθεί τελικά από καναδικές δυνάμεις τον Απρίλιο του 1917, σύμβολο πια της αδυσώπητης φθοράς.

Γεννήσεις

1949 – Πέδρο Αλμοδόβαρ Γεννήθηκε στο Calzada de Calatrava στην περιοχή του Αλμάγρο στην Ισπανία.

Σε ηλικία 8 ετών παρακολούθησε καθολικό σχολείο. Οι εμπειρίες του από το σχολείο αυτό και από τους εκκλησιαστικούς θεσμούς σε συνδυασμό με τη σεξουαλική κακοποίηση που υπέστη, αποτέλεσαν την έμπνευση για την ταινία του Κακή εκπαίδευση (2004).

Στα 16 του μετακόμισε στη Μαδρίτη και ασχολήθηκε με διάφορες δουλειές του ποδαριού, αφού λόγω της δικτατορίας του Φράνκο ο ισπανικός κινηματογράφος δεν ήταν ιδιαίτερα ανεπτυγμένος. Στη συνέχεια δούλεψε για 12 χρόνια στον ισπανικό οργανισμό τηλεπικοινωνιών και έτσι κατάφερε να αγοράσει την πρώτη του κάμερα, μια Super 8.

Τα χρόνια εκείνα δούλεψε σε θεατρικές ομάδες, ίδρυσε το σατιρικό πανκ-ροκ συγκρότημα Almodovar y McNamara και γύρισε πολλές χιουμοριστικές ταινίες σε super 8, τις οποίες παρουσίαζε σε ιδιωτικές προβολές. Η πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία είναι το Η Πέπι, η Λούσι, η Μπομ και τα άλλα κορίτσια που ολοκληρώθηκε με πολλές δυσκολίες το 1980. Ακολούθησαν πολλές ταινίες,στις οποίες υπογράφει ο ίδιος και το σενάριο, που έφεραν και τη διεθνή αναγνώριση για το σκηνοθέτη.

Θάνατοι

2003 – Φράνκο Μοντιλιάνι. Ο Φράνκο Μοντιλιάνι γεννήθηκε στη Ρώμη, στο πανεπιστήμιο της οποίας και φοίτησε, αλλά εγκατέλειψε σε ηλικία 21 ετών την Ιταλία εξαιτίας της εβραϊκής καταγωγής του και των αντιφασιστικών του απόψεων. Κατέφυγε πρώτα στο Παρίσι με την οικογένεια της αρραβωνιαστικιάς του Σερένα, η οποία έγινε σύζυγός του το 1939, και στη συνέχεια στις ΗΠΑ.

Από το 1942 ως το 1944 δίδαξε βοηθητικά στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια και στο Κολέγιο Μπαρντ οικονομικά και στατιστική. Το 1944 απέκτησε το διδακτορικό του στις κοινωνικές επιστήμες (D.Soc.Sci.) από τη Νέα Σχολή Κοινωνικών Ερευνών, υπό την επίβλεψη του Τζέικομπ Μάρσακ. Ο Μοντιλιάνι έγινε Αμερικανός πολίτης το 1946 και το 1948 διορίσθηκε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόι στην Ουρμπάνα-Σαμπέιν.

Η πραγματική συνεισφορά του ωστόσο στην οικονομική επιστήμη άρχισε όταν έγινε καθηγητής στη Μεταπτυχιακή Σχολή Βιομηχανικής Διοικήσεως (σημ. Tepper School of Business) του Πανεπιστημίου Κάρνεγκι Μέλον στη δεκαετία του 1950 και στις αρχές της επόμενης, με δύο σημαντικά επιτεύγματα: Μαζί με τον Μέρτον Μίλερ διατύπωσαν το σημαντικό Θεώρημα Μοντιλιάνι–Μίλερ (1958), αποδεικνύοντας ότι, υπό ορισμένες παραδοχές, η αξία μιας εταιρείας δεν επηρεάζεται από το αν χρηματοδοτείται από πώληση μετοχών (equity) ή δάνεια.

Ο Μοντιλιάνι διετύπωσε επίσης την «υπόθεση του κύκλου ζωής» (life-cycle hypothesis), η οποία επιχειρεί να ερμηνεύσει το επίπεδο αποταμιεύσεων σε μία οικονομία. Πρότεινε ότι οι καταναλωτές θέλουν να διατηρούν ένα σταθερό επίπεδο καταναλώσεως σε όλη τη ζωή τους, π.χ. αποταμιεύοντας κατά τα έτη που εργάζονται και ξοδεύοντας από τα αποταμιευμένα κατά τα έτη που είναι συνταξιούχοι.

Το 1962 έγινε καθηγητής στο ΜΙΤ, όπου και παρέμεινε μέχρι τον θάνατό του. Ο Μοντιλιάνι έγραψε μαζί με τον Frank J. Fabozzi του Γέιλ τα συγγράμματα “Foundations of Financial Markets and Institutions” και “Capital Markets: Institutions and Instruments”. Μία συλλογή των δημοσιεύσεών του βρίσκεται στη Βιβλιοθήκη Rubenstein στο Πανεπιστήμιο Ντιουκ. Απεβίωσε στο Κέμπριτζ της Μασαχουσέτης.

Διαβάστε περισσότερα γεγονότα αυτής της μέρας