18 Σεπτεμβρίου 2026

Διεθνής Ημέρα Ανάγνωσης Ηλεκτρονικού Βιβλίου
Διεθνής Ημέρα Ισότητας των Αμοιβών | Παγκόσμια Ημέρα Μπαμπού
Παγκόσμια Ημέρα Ελέγχου των Υδάτων

Η βιβλιοθήκη στην πρίζα

Η Διεθνής Ημέρα Ανάγνωσης Ηλεκτρονικού Βιβλίου γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 18 Σεπτεμβρίου. Ξεκίνησε το 2014 με πρωτοβουλία της OverDrive, της αμερικανικής εταιρείας που διανέμει ψηφιακά βιβλία και άλλο ηλεκτρονικό υλικό σε βιβλιοθήκες και σχολεία. Αποτελεί μια παγκόσμια εκστρατεία που δημιουργήθηκε για να γνωρίσει στο ευρύτερο κοινό την ηλεκτρονική ανάγνωση και τις δυνατότητες πρόσβασης σε βιβλία μέσω κινητών τηλεφώνων, τάμπλετ, υπολογιστών και ειδικών συσκευών ανάγνωσης[1].

Το ηλεκτρονικό βιβλίο δεν αντικαθιστά αναγκαστικά το έντυπο. Διευρύνει, όμως, τους τρόπους με τους οποίους ένα κείμενο μπορεί να φτάσει στον αναγνώστη, επιτρέπει την άμεση μεταφορά ολόκληρης βιβλιοθήκης, προσφέρει εργαλεία μεγέθυνσης και ακουστικής ανάγνωσης και μπορεί να βοηθήσει ανθρώπους που αντιμετωπίζουν προβλήματα όρασης ή μετακίνησης. Η ημέρα υπενθυμίζει επίσης τον καθοριστικό ρόλο των δημόσιων βιβλιοθηκών στον δωρεάν ψηφιακό δανεισμό, αλλά και το ζήτημα του ψηφιακού αποκλεισμού γιατί χωρίς συσκευή, σύνδεση και βασική τεχνολογική γνώση, η υποσχόμενη καθολική πρόσβαση μένει μισή.

Βέβαια, η εποχή μάς έβαλε μια βιβλιοθήκη στην τσέπη και μετά γέμισε την ίδια τσέπη με ειδοποιήσεις, διαφημίσεις και βίντεο δεκαπέντε δευτερολέπτων. Το ηλεκτρονικό βιβλίο είναι διαθέσιμο παντού, αλλά το δύσκολο παραμένει να αφήσουμε την οθόνη να μας διαβάσει κάτι βαθύτερο από μια λεζάντα.

Η ισότητα περιμένει μισθό

Η Διεθνής Ημέρα Ισότητας των Αμοιβών χαρακτηρίζει την 18η Σεπτεμβρίου. Καθιερώθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ με το ψήφισμα 74/142, το οποίο εγκρίθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 2019, και γιορτάστηκε πρώτη φορά το 2020. Η θεσμοθέτησή της αναγνώρισε ότι η μισθολογική ανισότητα δεν αποτελεί κάποια φυσική διαφορά ανάμεσα στους ανθρώπους, αλλά προϊόν διακρίσεων, άνισης κατανομής εξουσίας, υποτίμησης επαγγελμάτων και απλήρωτης εργασίας φροντίδας[2].

Βασικός στόχος είναι η εφαρμογή της αρχής της ίσης αμοιβής για εργασία ίσης αξίας, όχι μόνο για ανθρώπους που έχουν ακριβώς τον ίδιο τίτλο θέσης. Η ημέρα στρέφει κυρίως την προσοχή στο χάσμα αμοιβών μεταξύ γυναικών και ανδρών, χωρίς να αγνοεί τις πρόσθετες ανισότητες που συνδέονται με τη φυλή, την καταγωγή, την αναπηρία, τη μητρότητα, τη μετανάστευση ή την επισφαλή εργασία. Η Equal Pay International Coalition, την οποία συντονίζουν η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας, η UN Women και ο ΟΟΣΑ, επιχειρεί να μετατρέψει τη γενική δέσμευση σε συγκεκριμένες πολιτικές, διαφάνεια στους μισθούς, συλλογικές διαπραγματεύσεις και ουσιαστικούς ελέγχους[3].

Κάθε χρόνο οι θεσμοί φωτογραφίζονται δίπλα στη λέξη «ισότητα», ενώ σε αρκετούς χώρους εργασίας ο μισθός παραμένει μυστικός και η διάκριση παρουσιάζεται ως ατομική αποτυχία. Η ισότητα, όμως, δεν πληρώνει λογαριασμούς ως επετειακό σύνθημα. Χρειάζεται αριθμούς, δικαιώματα, ελέγχους και εργοδότες που δεν παθαίνουν αμνησία την επομένη.

Το νερό δίνει εξετάσεις

Η Παγκόσμια Ημέρα Ελέγχου των Υδάτων συνδέεται με τις 18 Σεπτεμβρίου και δημιουργήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 ως διεθνές πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης της America’s Clean Water Foundation. Στόχος της ήταν να μην παραμένει η ποιότητα του νερού αποκλειστική υπόθεση κρατικών υπηρεσιών και εργαστηρίων, αλλά να μπορούν μαθητές, εκπαιδευτικοί και τοπικές κοινότητες να εξετάζουν ποτάμια, λίμνες και άλλες υδάτινες πηγές της περιοχής τους[4].

Με απλά όργανα οι συμμετέχοντες μπορούν να μετρήσουν βασικούς δείκτες, όπως τη θερμοκρασία, την οξύτητα, τη θολότητα και το διαλυμένο οξυγόνο. Οι μετρήσεις βοηθούν στην κατανόηση της κατάστασης ενός υδάτινου οικοσυστήματος και, κυρίως, δημιουργούν πολίτες που γνωρίζουν τι σημαίνει ρύπανση πριν εμφανιστούν νεκρά ψάρια στην επιφάνεια. Η διοργάνωση πέρασε το 2006 στη Water Environment Federation και τη International Water Association και από το 2015 συνεχίζεται από την EarthEcho International ως EarthEcho Water Challenge. Η σύγχρονη δράση δεν περιορίζεται πλέον σε μία ημερομηνία, αλλά ενθαρρύνει ελέγχους από την Παγκόσμια Ημέρα Νερού, στις 22 Μαρτίου, μέχρι το τέλος του έτους.

Συνήθως ανακαλύπτουμε πόσο πολύτιμο είναι το καθαρό νερό μόλις μυρίσει, αλλάξει χρώμα ή περάσει σε ιδιωτικά μπουκάλια. Ύστερα οργανώνουμε ημερίδες για την προστασία του. Το νερό, πάντως, δεν καθαρίζει με δελτία Τύπου. Θέλει δημόσιο έλεγχο, ανοιχτά δεδομένα και σύγκρουση με όσους μετατρέπουν τα ποτάμια σε αγωγούς αποβλήτων.

Το καλάμι που χτίζει

Η Παγκόσμια Ημέρα Μπαμπού γιορτάζεται στις 18 Σεπτεμβρίου. Καθιερώθηκε το 2009, κατά το 8ο Παγκόσμιο Συνέδριο Μπαμπού στην Μπανγκόκ, με πρωτοβουλία της Παγκόσμιας Οργάνωσης Μπαμπού και του τότε προέδρου της, Κάμες Σαλάμ, ενώ η ανακήρυξή της συνδέθηκε με τη Βασιλική Δασική Υπηρεσία της Ταϊλάνδης. Σκοπός της ήταν να προβάλει παγκοσμίως τη βιώσιμη καλλιέργεια, την παραδοσιακή γνώση και τις σύγχρονες χρήσεις ενός φυτού που συχνά αντιμετωπιζόταν ως φτωχό ή περιθωριακό υλικό[5].

Το μπαμπού είναι στην πραγματικότητα αγρωστώδες και όχι δέντρο. Πολλά είδη του αναπτύσσονται γρήγορα, αναγεννώνται χωρίς επαναφύτευση μετά τη συγκομιδή και μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε κατασκευές, έπιπλα, χαρτί, υφάσματα, σκεύη, τρόφιμα και έργα αποκατάστασης εδαφών. Παράλληλα, στηρίζει εισοδήματα αγροτικών και δασικών κοινοτήτων σε πολλές περιοχές της Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής. Η χρησιμότητά του δεν σημαίνει ότι κάθε προϊόν με την ετικέτα «μπαμπού» είναι αυτόματα οικολογικό. Η μεταφορά σε μεγάλες αποστάσεις, η εντατική μονοκαλλιέργεια και η χημική μεταποίηση μπορούν να ακυρώσουν σημαντικό μέρος του περιβαλλοντικού οφέλους.

Η αγορά λατρεύει να βάφει πράσινο οτιδήποτε πουλιέται και το μπαμπού έγινε το αγαπημένο της άλλοθι: ποτήρια, κάλτσες και οδοντόβουρτσες με έτοιμη οικολογική συνείδηση. Το φυτό έχει τεράστια αξία. Το θαύμα αρχίζει να μαραίνεται όταν η βιωσιμότητα περιορίζεται στη συσκευασία και η υπερκατανάλωση συνεχίζεται κανονικά.