18 Νοεμβρίου 2026

Διεθνής Ημέρα Ισλαμικής Τέχνης
Ευρωπαϊκή Ημέρα για την Προστασία των Παιδιών
από τη Γενετήσια Εκμετάλλευση και Κακοποίηση
Ευρωπαϊκή Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τα Αντιβιοτικά
Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη και τη Θεραπεία
της Παιδικής Σεξουαλικής Εκμετάλλευσης, της Κακοποίησης και της Βίας
Παγκόσμια Ημέρα Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας
Ένα δωμάτιο του Καΐρου στον Κεραμεικό
Στη γωνία Αγίων Ασωμάτων και Διπύλου, στον Κεραμεικό, στεγάζεται το Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης του Μουσείου Μπενάκη. [1] Ανάμεσα στα εκθέματά του υπάρχει το μαρμάρινο εσωτερικό μιας αίθουσας υποδοχής από αρχοντικό του Καΐρου του 17ου αιώνα. Ένα δωμάτιο φτιαγμένο για να υποδέχεται ανθρώπους σε μια άλλη πόλη μάς δίνει, στην Αθήνα, μια εικόνα για το πώς ζούσαν, τι θεωρούσαν όμορφο και τι ήθελαν να δείξουν στους επισκέπτες τους οι ένοικοι εκείνου του σπιτιού. [2]
Η UNESCO καθιέρωσε το 2019 τη 18η Νοεμβρίου ως Διεθνή Ημέρα Ισλαμικής Τέχνης, για να αναδείξει τη συμβολή της στην πολιτισμική ποικιλομορφία και στον διάλογο ανάμεσα στις κοινωνίες. [3] Η συλλογή του Μπενάκη δίνει περιεχόμενο σε αυτή τη διατύπωση. Αριθμεί περισσότερα από οκτώ χιλιάδες έργα, ανάμεσά τους κεραμικά, υφάσματα, γυάλινα και μεταλλικά αντικείμενα. Περιλαμβάνει έργα από την Ινδία και την Περσία, τη Μικρά Ασία και την Αίγυπτο, αλλά και τη Σικελία και την Ισπανία.
Αυτή η γεωγραφία αλλάζει και την ερώτηση που αξίζει να κάνουμε μπροστά σε μια προθήκη. Πού κατασκευάστηκε το αντικείμενο, ποιος το χρησιμοποιούσε, τι έμαθε ο τεχνίτης από άλλους τεχνίτες; Και τι μας λέει ένα αντικείμενο καθημερινής χρήσης για μια εποχή που συνήθως τη μαθαίνουμε μέσα από ονόματα ηγεμόνων και χρονολογίες πολέμων; Για ένα ελληνικό κοινό, τα έργα από τη Μικρά Ασία και την οθωμανική περίοδο προσφέρουν μια αφορμή να ξαναδούμε ένα μέρος της ιστορίας της περιοχής μας μέσα από την καθημερινή ζωή. Μια επίσκεψη μπορεί να αρχίσει από κάτι τόσο συγκεκριμένο όσο το δωμάτιο του Καΐρου. Από εκεί, η συζήτηση μπορεί να φτάσει πολύ μακριά.
Όταν το ρεπορτάζ εκθέτει το παιδί
Το όνομα του παιδιού μπορεί να λείπει από ένα ρεπορτάζ και η ταυτότητά του να γίνεται παρ’ όλα αυτά γνωστή. Σε μια μικρή πόλη, το σχολείο, η ηλικία και η συγγενική σχέση με τον καταγγελλόμενο μπορεί, όταν ακουστούν μαζί, να αρκούν. Για το παιδί, το ερώτημα είναι τι θα συναντήσει την επόμενη μέρα στην τάξη. Για τον δημοσιογράφο, το ερώτημα έρχεται πριν από τη μετάδοση. Ποια από αυτές τις πληροφορίες χρειάζεται πραγματικά το κοινό για να καταλάβει την υπόθεση;
Στη δεοντολογική κάλυψη της σεξουαλικής βίας κατά των παιδιών αφιέρωσε το Συμβούλιο της Ευρώπης τη διοργάνωση του 2026. Η Επιτροπή Υπουργών του καθιέρωσε το 2015 τη 18η Νοεμβρίου ως Ευρωπαϊκή Ημέρα για την Προστασία των Παιδιών από τη Γενετήσια Εκμετάλλευση και Κακοποίηση. Φέτος, το Συμβούλιο ζητά από τα μέσα ενημέρωσης κάλυψη που σέβεται τα δικαιώματα του παιδιού και αποφεύγει τον εντυπωσιασμό. [4]
Στην Ελλάδα, όπου έχει κυρωθεί η Σύμβαση του Λανθαρότε, η πρόληψη, η προστασία των παιδιών και η δίωξη των δραστών είναι δεσμεύσεις της πολιτείας. [5] Εκεί υπάρχει και πεδίο για ουσιαστικό ρεπορτάζ. Ποια υπηρεσία δέχτηκε την πρώτη αναφορά; Πόσο γρήγορα αντέδρασε; Τι υποστήριξη βρήκε το παιδί; Τι προβλέπει η διαδικασία για την προστασία του; Αυτά είναι ερωτήματα που μπορούν να τεθούν δημόσια, με τεκμηρίωση, ακόμη κι όταν για το ίδιο το παιδί δημοσιεύονται ελάχιστα στοιχεία.
Το ίδιο κριτήριο ισχύει για τον τίτλο, την ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα και το απόσπασμα που θα μείνει στο διαδίκτυο μετά την εκπομπή. Το παιδί έχει δικαίωμα να συνεχίσει τη ζωή του χωρίς να το ακολουθεί μια αναγνωρίσιμη περιγραφή της κακοποίησής του. Η δουλειά του ρεπορτάζ είναι να ελέγξει ποιος είχε ευθύνη να το προστατεύσει και τι έκανε στην πράξη.
Όταν το αντιβιοτικό χάνει τη δύναμή του
Στην Ελλάδα, το 2025, η κατανάλωση αντιβιοτικών εκτός νοσοκομείων ήταν η υψηλότερη ανάμεσα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου που έδωσαν στοιχεία. Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων κατέγραψε 28,4 καθορισμένες ημερήσιες δόσεις ανά χίλιους κατοίκους την ημέρα. Ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν 17,3. Ο δείκτης μετρά τον όγκο της κατανάλωσης και επιτρέπει τη σύγκριση ανάμεσα σε χώρες. [6]
Τα στοιχεία δημοσιεύτηκαν στις 18 Νοεμβρίου 2026, την Ευρωπαϊκή Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τα Αντιβιοτικά. Η πρωτοβουλία ξεκίνησε το 2008 και συντονίζεται από το ίδιο ευρωπαϊκό κέντρο. [6][7] Το πρόβλημα που αναδεικνύει είναι η αντοχή των βακτηρίων. Όσο εξαπλώνονται ανθεκτικά βακτήρια, τόσο περιορίζονται οι επιλογές θεραπείας όταν ένας άνθρωπος χρειάζεται πράγματι αντιβιοτικό. [8]
Ένα καθημερινό παράδειγμα είναι η γρίπη. Η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων υπενθύμισε στις 18 Νοεμβρίου ότι τα αντιβιοτικά δεν χρησιμοποιούνται για τη γρίπη ή το κοινό κρυολόγημα, που οφείλονται σε ιούς, και ότι η λήψη τους πρέπει να ακολουθεί την ιατρική οδηγία. [9] Από εκεί και πέρα, υπάρχει δουλειά και για τις υπηρεσίες υγείας. Η πρόληψη των λοιμώξεων, η παρακολούθηση της αντοχής και ο έλεγχος της συνταγογράφησης χρειάζονται σταθερή οργάνωση. [8][9]
Το ελληνικό στοιχείο δίνει ένα συγκεκριμένο σημείο για δημόσιο έλεγχο. Τι κάνουν οι υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας για να υποστηρίζουν τον γιατρό στην απόφασή του; Πώς παρακολουθείται η συνταγογράφηση και πού χρειάζεται παρέμβαση; Και τι θα δείξει η επόμενη μέτρηση; Για τον άνθρωπο που θα βρεθεί με μια σοβαρή βακτηριακή λοίμωξη, το πρακτικό ζητούμενο είναι να υπάρχει διαθέσιμη θεραπεία που να λειτουργεί.
Μετά την αποκάλυψη, ποιος στηρίζει το παιδί;
Όταν ένα παιδί μιλήσει για σεξουαλική κακοποίηση, χρειάζεται έναν ασφαλή άνθρωπο να το ακούσει και υπηρεσίες που να ξέρουν τι πρέπει να κάνουν, από την πρώτη εξέταση μέχρι την ψυχολογική φροντίδα. Αυτή την πλευρά αναδεικνύει η Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη και τη Θεραπεία της Παιδικής Σεξουαλικής Εκμετάλλευσης, της Κακοποίησης και της Βίας. Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ την καθιέρωσε το 2022, ορίζοντας τη 18η Νοεμβρίου ως ημέρα πρόληψης, προστασίας των δικαιωμάτων και στήριξης της αποκατάστασης των ανθρώπων που έχουν υποστεί αυτή τη βία. [10]
Μια εκτίμηση της UNICEF δείχνει την κλίμακα. Το 2024 υπολόγισε ότι περισσότερα από 370 εκατομμύρια κορίτσια και γυναίκες εν ζωή είχαν υποστεί βιασμό ή σεξουαλική επίθεση πριν από τα 18 τους. Πρόκειται για εμπειρίες που καταγράφονται σε βάθος χρόνου, σε πολλές γενιές. [11] Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ζητά η φροντίδα να βάζει στο κέντρο την ασφάλεια και τις ανάγκες του παιδιού και να περιορίζει την πρόσθετη επιβάρυνση κατά τη λήψη του ιστορικού και την εξέταση. [12]
Στη Δυτική Ελλάδα, η νομοθεσία προβλέπει «Σπίτι του Παιδιού» στην Πάτρα, με αρμοδιότητες όπως η αξιολόγηση των αναγκών προστασίας, η υποστήριξη του ανηλίκου και η συνδρομή στη δικαστική του εξέταση. [13] Τον Απρίλιο του 2026, κοινοβουλευτική ερώτηση έθεσε ζήτημα καθυστερήσεων στην υλοποίηση της δομής. [14] Το ερώτημα για τις αρμόδιες υπηρεσίες είναι πρακτικό. Πού εξετάζεται ένα παιδί από την περιοχή, ποιος το στηρίζει και πώς εξασφαλίζεται ότι αυτή η στήριξη θα συνεχιστεί;
Για μια οικογένεια, η συνέχεια μετριέται σε ραντεβού, μετακινήσεις και ανθρώπους που είναι πράγματι διαθέσιμοι. Εκεί κρίνεται αν η προστασία που προβλέπει ο νόμος φτάνει στο παιδί όταν τη χρειάζεται.
Όταν η δύσπνοια αλλάζει την καθημερινότητα
Στην αρχή μπορεί να το προσέξεις στη σκάλα. Σταματάς στο πλατύσκαλο για να πάρεις ανάσα. Αργότερα, μικραίνεις τη διαδρομή που κάνεις με τα πόδια ή αφήνεις τα ψώνια για άλλη μέρα. Η δύσπνοια, ο επίμονος βήχας και η κόπωση είναι συχνά συμπτώματα της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας, της ΧΑΠ. Καθώς η νόσος εξελίσσεται, καθημερινές δραστηριότητες μπορεί να γίνουν δυσκολότερες. Η διάγνωση επιβεβαιώνεται με σπιρομέτρηση, μια εξέταση που μετρά πώς λειτουργούν οι πνεύμονες. [15]
Η Παγκόσμια Ημέρα Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας διοργανώνεται από την Παγκόσμια Πρωτοβουλία για τη ΧΑΠ, γνωστή ως GOLD. Το 2026 πραγματοποιήθηκε στις 18 Νοεμβρίου, με έμφαση στην έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση. [16] Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπολογίζει ότι η ΧΑΠ προκάλεσε 3,4 εκατομμύρια θανάτους το 2023 και ήταν η τρίτη συχνότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Στους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνει το ενεργητικό και παθητικό κάπνισμα, την ατμοσφαιρική ρύπανση και την έκθεση σε σκόνες και αναθυμιάσεις στη δουλειά. [15]
Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία έδωσε επίσης έμφαση στην έγκαιρη διάγνωση. [17] Για κάποιον που ζει σε χωριό ή μικρή πόλη, αυτό μεταφράζεται σε συγκεκριμένες ερωτήσεις. Πού μπορεί να κάνει σπιρομέτρηση; Πόσο περιμένει για το ραντεβού; Πού θα βρει παρακολούθηση αν διαγνωστεί; Η φροντίδα μπορεί να περιλαμβάνει, ανάλογα με την περίπτωση, εισπνεόμενα φάρμακα, υποστήριξη για τη διακοπή του καπνίσματος και πνευμονική αποκατάσταση. [15]
Η αξία της έγκαιρης διάγνωσης φαίνεται σε όσα θέλει να κρατήσει ένας άνθρωπος στην καθημερινότητά του. Να πηγαίνει με τα πόδια στα ψώνια, να βγαίνει από το σπίτι και να ξέρει πού θα απευθυνθεί αν η δύσπνοια χειροτερέψει. Είναι υπόθεση και του πόσο κοντά του βρίσκεται η φροντίδα.
Πηγές – [1] Μουσείο Μπενάκη, «Museum of Islamic Art», παρουσίαση του κτιρίου. [Πηγή](https://www.benaki.org/index.php?Itemid=525&id=15&lang=en&option=com_buildings&view=building) [2] Μουσείο Μπενάκη, «Islamic Art», παρουσίαση της συλλογής.
[Πηγή](https://www.benaki.org/index.php?id=39&lang=en&option=com_collections&view=collection) [3] UNESCO, «International Day of Islamic Art» και απόφαση 47 της 40ής Γενικής Διάσκεψης, 26 Νοεμβρίου 2019. [Σελίδα της ημέρας](https://www.unesco.org/en/days/islamic-art) · [Αποφάσεις της Γενικής Διάσκεψης](https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000372579) [4] Συμβούλιο της Ευρώπης, «18 November: Day for the Protection of Children against Sexual Exploitation and Sexual Abuse» και «2026 Edition». [Καθιέρωση της ημέρας](https://www.coe.int/en/web/children/end-child-sexual-abuse-day) · [Διοργάνωση 2026](https://www.coe.int/en/web/children/2026-edition) [5] Συμβούλιο της Ευρώπης, «Lanzarote Convention». [Κείμενο και στοιχεία κύρωσης](https://www.coe.int/en/web/children/convention) [6] ECDC, «Antimicrobial consumption in the EU/EEA (ESAC-Net) – Annual Epidemiological Report 2025», 18 Νοεμβρίου 2026, πίνακας 6 [Σελίδα έκθεσης](https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/antimicrobial-consumption-eueea-esac-net-annual-epidemiological-report-2025) [7] ECDC, «European Antibiotic Awareness Day (EAAD) 2026» [Πηγή](https://antibiotic.ecdc.europa.eu/en/european-antibiotic-awareness-day-eaad-2026) [8] ECDC, «Urgent action needed to safeguard the effectiveness of antibiotics», 18 Νοεμβρίου 2026. [Πηγή](https://www.ecdc.europa.eu/en/news-events/urgent-action-needed-safeguard-effectiveness-antibiotics). [9] Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων, «Παγκόσμια Εβδομάδα Ενημέρωσης για τη Μικροβιακή Αντοχή | 18–24 Νοεμβρίου 2026», 18 Νοεμβρίου 2026. [Πηγή](https://www.loimoxeis.gr/2026/11/18/pagkosmia-evdomada-enimerosis-gia-ti-mikroviaki-antochi-18-24-noemvriou-2026/) [10] ΟΗΕ, «World Day for the Prevention of and Healing from Child Sexual Exploitation, Abuse and Violence», απόφαση A/RES/77/8, 7 Νοεμβρίου 2022. [Πηγή](https://www.un.org/en/observances/child-sexual-exploitation-prevention-and-healing-day) [11] UNICEF, «Over 370 million girls and women globally subjected to rape or sexual assault as children», 10 Οκτωβρίου 2024
[Πηγή](https://www.unicef.org/press-releases/over-370-million-girls-and-women-globally-subjected-rape-or-sexual-assault-children) [12] Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, «Responding to children and adolescents who have been sexually abused», κλινικές οδηγίες, 2017. [Πηγή](https://www.who.int/publications/b/33495). [who.int](https://www.who.int/publications/b/33495) [13] Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ν. 5282/2026, άρθρο 60 για τα Αυτοτελή Γραφεία Προστασίας Ανηλίκων Θυμάτων «Σπίτι του Παιδιού», ΦΕΚ Α΄ 30, 27 Φεβρουαρίου 2026. [ΦΕΚ](https://www.karagilanis.gr/files/nomos_5282_2026_fek_30A.pdf). [14] Βουλή των Ελλήνων, «Καθυστερήσεις και αδυναμία υλοποίησης του “Σπιτιού του Παιδιού” στην Πάτρα», κοινοβουλευτική ερώτηση, 6 Απριλίου 2026. [Πηγή](https://www.hellenicparliament.gr/koinovouleftikos-elenchos/mesa-koinovouleutikou-elegxou?pcm_id=6d27fab1-4d0b-427e-9d77-b42400e92f34) [15] Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, «Chronic obstructive pulmonary disease (COPD)», 10 Ιουνίου 2026. [Πηγή](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chronic-obstructive-pulmonary-disease-(copd)). [16] Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease, «World COPD Day 2026». [Πηγή](https://goldcopd.org/World%20COPD%20Day%202026/). [17] Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, «18 Νοεμβρίου 2026 – Παγκόσμια Ημέρα Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας». [Πηγή](https://hts.org.gr/2035/keyword510/activities/newspage510832/news/newspage510817/92/newspage510834/56)
Φωτογραφίες: Σαν σήμερα (https://www.sansimera.gr) | Σύνθεση εικόνας :AI

