|
1914: εγκατάσταση προσφύγων | 1944: εκτέλεση Ελένης Ανδρεοπούλου
1944: ο ΕΛΑΣ περικυκλώνει την Αμφιλοχία
12 Ιουλίου 1914
Ο Γεωργικός Σταθμός Αγρινίου, δι’ εγγράφου του προς το Υπουργείον της Εθνικής Οικονομίας, εζήτησε να εγκατασταθούν εκεί χίλιοι πρόσφυγες, όπως χρησιμεύσουν εις την συλλογήν του καπνού. (ΕΜΠΡΟΣ, 12/7/1914)
12 Ιουλίου 1944
Ήταν 12 Ιουλίου 1944, όταν εκτελέστηκε από άνδρες των Ταγμάτων Ασφαλείας η Ελένη Ανδρεοπούλου, 36 ετών, μητέρα πέντε παιδιών. Η Ελένη ήταν αγρότισσα και σύνδεσμος της Αντίστασης, η οποία μετέφερε σημειώματα από το Πυργί προς την Οργάνωση του Αγρινίου, χωρίς να κινεί υποψίες. Συνελήφθη, φυλακίστηκε και βασανίστηκε σκληρά, όμως δεν μίλησε. Στη φυλακή είχε μαζί και το μικρότερο παιδί της, ένα κοριτσάκι μόλις έξι μηνών, το οποίο ακόμα βύζαινε. Μετά την εκτέλεσή της, το βρέφος υιοθετήθηκε από δεσμοφύλακα και η ιστορία της έμεινε για χρόνια σχεδόν άγνωστη.
Διαβάστε περισσότερα στο: Ελένη Ανδρεοπούλου | Εκτελέστηκε 12 Ιουλίου 1944
12 Ιουλίου 1944
Από το βράδυ της 11ης Ιουλίου του 1944, ξεκίνησε η προσέγγιση των τμημάτων του Ε.Λ.Α.Σ. για την κατάληψη της Αμφιλοχίας από τον ΕΛΑΣ. «Σύμφωνα με τη διαταγή του 2/39 τάγματος», αναφέρει ο διοικητής του Βασίλης Σκιαδάς, στην περιγραφή της επίθεσης και της κατάληψης της Αμφιλοχίας, «ο 10ος λόχος, η διμοιρία πολυβόλων και ο ομαδικός όλμος ξεκίνησαν από τα Καλύβια (Σαρδήνινων), ώρα 17:00 της 11ης Ιουλίου, πέρασαν το δημόσιο δρόμο Αμφιλοχίας – Αγρινίου, ανάμεσα στην Αμφιλοχία και το χωριό Στάνο και τράβηξαν πάνω στο ύψωμα Πλατό, που βρίσκεται δυτικά της πόλης. Εκεί έμειναν είκοσι τέσσερις ώρες». Και συνεχίζει: Ώρα 20:00: Ολόκληρο το Τάγμα (εκτός από τον 10ο λόχο, για τον οποίο είπαμε αμέσως πιο πάνω) βρισκόταν στα υψώματα που ζώνουν την Αμφιλοχία από τα νοτιοανατολικά. Μια αδύναμη φωτούλα στο Πλατό. Ο 10ος λόχος είναι εκεί. Σε λίγο σβήνει. Ο 10ος λόχος αρχίζει να κατεβαίνει. Και οι άλλοι λόχοι αρχίζουν το κατέβασμα (κάθε διμοιρία, κάθε ομάδα), ανάλογα με τη γραπτή διαταγή και τις προφορικές διαταγές που έχουν. Οι κάπου πεντακόσιοι αντάρτες του 3ου Τάγματος πλησιάζουν προς τις θέσεις που πρέπει να καταλάβουν.»
Διαβάστε περισσότερα στο: Το χρονικό της μάχης της Αμφιλοχίας
Η Μάχη για την επίτευξη του στόχου κράτησε τουλάχιστον 14 ώρες, συμμετείχαν περίπου 1400 άνδρες της 8ης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ ενάντια σε 1200 καλά οχυρωμένους Γερμανούς της 104ης Μεραρχίας Ορεινών Κυνηγών και δυνάμεις της τοπικής Χωροφυλακής, και αποτέλεσε τη μεγαλύτερη τακτική επιχείρηση του ΕΛΑΣ σε όλη τη διάρκεια της Κατοχής, τόσο από πλευράς δυναμικού όσο και από αυτής των επιτευγμάτων.
Υποσημείωση: Οι χρονολογίες που καταγράφονται πριν την 16η Φεβρουαρίου 1923
είναι σύμφωνες με την χρονολόγηση των πηγών. Για την αντιστοίχιση με τη σημερινή χρονολόγηση
πρέπει στην αντίστοιχη χρονολογία να προστεθούν 13 μέρες
Φωτογραφία τίτλου: Τα προσφυγικά στον Άγιο Κωνσταντίνο Αγρινίου το 1933
Πηγή φωτογραφίας: αρχείο Χαράλαμπου Δημάδη,
από την εκτύπωση της στο «Αγρίνιο Καποτε» του Αρ. Μπαρχαμπά.
Έρευνα – Κείμενα: Λ. Τηλιγάδας
Η μνήμη είναι μια δυνατότητα για να διευρύνουμε το μέλλον
και όχι για να το συρρικνώσουμε στο ήδη ξεπερασμένο παρελθόν.
