Ειδήσεις
Ο Κάθετος Διάδρομος
επεκτείνεται με νέες διασυνδέσεις φυσικού αερίου
σε Σερβία και Βόρεια Μακεδονία σταδιακά
Σε νέα φάση περνά η ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας, Σερβίας, Βουλγαρίας και Βόρειας Μακεδονίας, μετά τη δεύτερη τετραμερή υπουργική συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο Βελιγράδι. Στο επίκεντρο βρέθηκε η επέκταση του λεγόμενου Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου προς τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία, μαζί με τις νέες ενεργειακές διασυνδέσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη στην περιοχή.
Ο Κάθετος Διάδρομος δεν είναι ένας ενιαίος νέος αγωγός. Πρόκειται για ένα σύστημα υφιστάμενων και νέων αγωγών, διασυνδέσεων και εθνικών δικτύων μεταφοράς φυσικού αερίου, μέσω των οποίων επιδιώκεται η μεταφορά αερίου από τον Νότο προς τις χώρες των Βαλκανίων και της Κεντρικής Ευρώπης.
Η Ελλάδα αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία εισόδου του συστήματος, καθώς διαθέτει υποδομές εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ιδιαίτερη θέση στον σχεδιασμό έχει ο σταθμός LNG της Αλεξανδρούπολης, από όπου ποσότητες φυσικού αερίου μπορούν να διοχετεύονται στο ελληνικό δίκτυο και στη συνέχεια προς τη Βουλγαρία και τις υπόλοιπες χώρες που συνδέονται με τον διάδρομο. Στη συνάντηση στο Βελιγράδι επιβεβαιώθηκε η πρόθεση των τεσσάρων χωρών να ενισχύσουν αυτή τη διαδρομή και να την επεκτείνουν προς τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία.
Ένα από τα βασικά έργα είναι ο διασυνδετήριος αγωγός Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα ανακοινώσεις, το ελληνικό τμήμα αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026, ενώ για το τμήμα στη Βόρεια Μακεδονία το χρονοδιάγραμμα φτάνει μέσα στο 2027. Παράλληλα προχωρά και η σύνδεση Βόρειας Μακεδονίας και Σερβίας. Έχει ήδη υπογραφεί σύμβαση περίπου 29,4 εκατομμυρίων ευρώ για τον σχεδιασμό και την κατασκευή του τμήματος στη Βόρεια Μακεδονία, ενώ για το σερβικό σκέλος έχουν ανακοινωθεί προπαρασκευαστικές εργασίες και παραδόσεις υλικού. Με την ολοκλήρωση αυτών των έργων, η Σερβία θα μπορεί να αποκτήσει επιπλέον πρόσβαση σε ποσότητες φυσικού αερίου που εισέρχονται από την Ελλάδα, πέρα από τις υπάρχουσες διαδρομές εφοδιασμού της.
Η επέκταση του Κάθετου Διαδρόμου συμπίπτει χρονικά με την ευρωπαϊκή πολιτική περιορισμού και σταδιακής κατάργησης των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει προχωρήσει σε χρονοδιάγραμμα σταδιακής διακοπής των συγκεκριμένων εισαγωγών, γεγονός που αυξάνει την ανάγκη για νέες πηγές και νέες διαδρομές τροφοδοσίας των χωρών της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Το ελληνικό Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναφέρει ότι σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου που σήμερα προέρχονται από τη Ρωσία θα πρέπει τα επόμενα χρόνια να αντικατασταθούν από άλλες πηγές. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί κάποια νέα δεσμευτική συμφωνία που να προβλέπει συγκεκριμένο προμηθευτή LNG για τον διευρυμένο Κάθετο Διάδρομο. Οι επίσημες ανακοινώσεις αναφέρονται γενικά σε διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας και στη δυνατότητα μεταφοράς LNG μέσω των ελληνικών υποδομών.
Στο Βελιγράδι συζητήθηκαν επίσης οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις μεταξύ των τεσσάρων χωρών, η ανάπτυξη δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τα συστήματα αποθήκευσης. Δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί συνολικά στοιχεία για το τελικό κόστος όλων των έργων του διευρυμένου διαδρόμου, ούτε για τις ποσότητες φυσικού αερίου που θα μεταφέρονται όταν όλες οι νέες συνδέσεις τεθούν σε πλήρη λειτουργία. Οι επόμενες φάσεις του σχεδιασμού συνδέονται με την ολοκλήρωση των αγωγών Ελλάδας–Βόρειας Μακεδονίας και Βόρειας Μακεδονίας–Σερβίας και με τις εμπορικές συμφωνίες που θα καθορίσουν τις ποσότητες που θα χρησιμοποιούν τη νέα διαδρομή.
