26 Σεπτεμβρίου 2026

Διεθνής Ημέρα για την Ολική Κατάργηση των Πυρηνικών Όπλων
Ευρωπαϊκή Ημέρα Γλωσσών | Παγκόσμια Ημέρα Αντισύλληψης
Παγκόσμια Ημέρα Περιβαλλοντικής Υγείας

Το κόκκινο κουμπί

Η Διεθνής Ημέρα για την Ολική Κατάργηση των Πυρηνικών Όπλων χαρακτηρίζει κάθε χρόνο την 26η Σεπτεμβρίου. Καθιερώθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ με το ψήφισμα 68/32, στις 5 Δεκεμβρίου 2013, ως μια υπενθύμιση ότι η πλήρης εξάλειψη αυτών των όπλων δεν είναι ιδεαλιστική διακήρυξη, αλλά προϋπόθεση για να συνεχίσει να υπάρχει η ανθρωπότητα χωρίς το πιστόλι στον κρόταφο. Ο ΟΗΕ θέλησε να βάλει στο κέντρο τη δημόσια ενημέρωση για την πραγματική απειλή και το κοινωνικό κόστος των πυρηνικών, αλλά και να ενισχύσει την πίεση για αφοπλισμό.

Η μέρα δεν αφορά μόνο τις κυβερνήσεις που διαπραγματεύονται συνθήκες σε κλειστές αίθουσες. Αφορά την ιδέα ότι καμία χώρα δεν μπορεί να θεωρείται ασφαλής όσο η μαζική εξόντωση διατηρείται ως «νόμιμη» στρατιωτική επιλογή. Η πυρηνική αποτροπή παρουσιάζεται συχνά ως ισορροπία, όμως είναι μια ισορροπία χτισμένη πάνω στην απειλή αφανισμού εκατομμυρίων ανθρώπων και στην παράδοση του πλανήτη σε λίγα κουμπιά και λίγους ηγέτες.

Η ημέρα έχει αξία μόνο αν ξεγυμνώνει αυτή την κανονικότητα. Δεν γίνεται να φωτογραφιζόμαστε με περιστέρια ειρήνης και την επόμενη μέρα να δεχόμαστε αδιαμαρτύρητα στρατιωτικούς εξοπλισμούς, βάσεις και πυρηνικά δόγματα ως «ρεαλισμό». Ρεαλισμός είναι να μη συνηθίσουμε ποτέ το αδιανόητο.

Πολλές φωνές

Η Ευρωπαϊκή Ημέρα Γλωσσών γιορτάζεται κάθε 26 Σεπτεμβρίου. Πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά το 2001, μέσα στο Ευρωπαϊκό Έτος Γλωσσών, που οργανώθηκε από κοινού από το Συμβούλιο της Ευρώπης και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η επιτυχία εκείνης της καμπάνιας οδήγησε την Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης να την καθιερώσει, στο τέλος του 2001, ως ετήσια ημέρα. Στόχος της είναι να υπενθυμίζει την αξία της γλωσσικής πολυμορφίας, της εκμάθησης γλωσσών σε όλη τη ζωή και της προστασίας της γλωσσικής κληρονομιάς.

Δεν αφορά μόνο τα αγγλικά, τα πτυχία και το βιογραφικό. Οι γλώσσες είναι τρόποι να κατοικείς τον κόσμο, να καταλαβαίνεις τον άλλον χωρίς να τον στριμώχνεις στα δικά σου μέτρα. Το Συμβούλιο της Ευρώπης συνδέει τη γλωσσομάθεια με την ανοιχτότητα απέναντι σε άλλους πολιτισμούς, την ανεκτικότητα και τη δυνατότητα των ανθρώπων να χρησιμοποιούν περισσότερες γλώσσες, ακόμη κι αν δεν τις κατέχουν όλες με ακαδημαϊκή τελειότητα.

Κι όμως, στην πράξη, οι μικρότερες γλώσσες και ιδιώματα συχνά αντιμετωπίζονται σαν εμπόδιο ή σαν φολκλόρ για τουριστική χρήση. Η πολυγλωσσία δεν είναι διαφημιστικό σλόγκαν της Ευρώπης. Είναι δικαίωμα να ακούγεσαι, να μορφώνεσαι και να μη χρειάζεται να κόψεις τη γλώσσα σου στα μέτρα της αγοράς.

Παγκόσμια Ημέρα Αντισύλληψης

Η Παγκόσμια Ημέρα Αντισύλληψης είναι στις 26 Σεπτεμβρίου και ξεκίνησε το 2007 ως διεθνής εκστρατεία ενημέρωσης. Ο σκοπός της είναι ξεκάθαρος: να είναι διαθέσιμη αξιόπιστη γνώση για όλες τις μεθόδους αντισύλληψης και να μπορούν οι άνθρωποι, ιδιαίτερα οι νέοι, να παίρνουν ενημερωμένες αποφάσεις για τη σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Το βασικό της αίτημα συμπυκνώνεται στη φράση ότι κάθε εγκυμοσύνη πρέπει να είναι επιθυμητή.

Η αντισύλληψη δεν είναι μόνο ιατρικό θέμα. Είναι ζήτημα αυτοδιάθεσης, ισότητας, πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας και δυνατότητας να οργανώνει κανείς τη ζωή του χωρίς φόβο. Οι μέθοδοι υπάρχουν, από τα προφυλακτικά και τα χάπια έως τα εμφυτεύματα και τα ενδομήτρια σπειράματα, αλλά η πληροφόρηση παραμένει άνιση και συχνά φορτωμένη με ενοχή, μύθους και πατριαρχικό έλεγχο. Το Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για τον Πληθυσμό συνδέει την ημέρα με την ανάγκη καθολικής πρόσβασης σε ασφαλή και αποτελεσματική αντισύλληψη.

Μια κοινωνία που δυσκολεύεται να μιλήσει καθαρά για αντισύλληψη δεν προστατεύει κανέναν· απλώς αφήνει το κόστος να πέφτει, όπως συνήθως, πάνω στις γυναίκες και στους πιο νέους. Η πραγματική επιλογή δεν είναι αφίσα μιας ημέρας. Είναι δωρεάν, ασφαλής και χωρίς ντροπή πρόσβαση στην αντισύλληψη.

Υγεία έξω από το σπίτι

Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβαλλοντικής Υγείας χαρακτηρίζει την 26η Σεπτεμβρίου και καθιερώθηκε το 2011 από το Συμβούλιο της Διεθνούς Ομοσπονδίας Περιβαλλοντικής Υγείας, της IFEH, σε συνεδρίασή του στην Ινδονησία. Η ομοσπονδία όρισε την ημερομηνία για να αναδείξει ότι η υγεία δεν αρχίζει στο ιατρείο ούτε τελειώνει στο νοσοκομείο: εξαρτάται από τον αέρα, το νερό, την τροφή, την κατοικία, την αποχέτευση, τους χώρους εργασίας και την πρόληψη των κινδύνων.

Η περιβαλλοντική υγεία αφορά την προστασία από τη ρύπανση, την κλιματική κρίση, την κακή ποιότητα νερού και αέρα, την επισιτιστική ασφάλεια, τα απόβλητα και τις ανισότητες που καθορίζουν ποιος εκτίθεται περισσότερο στον κίνδυνο. Η ιδρυτική διακήρυξη της IFEH μιλά ρητά για πρόληψη της ασθένειας και για περιβάλλοντα που στηρίζουν την υγεία των κοινοτήτων.

Η μέρα αυτή ενοχλεί, επειδή δείχνει πως η «ατομική ευθύνη» δεν φτάνει όταν ο άνθρωπος πίνει αμφίβολο νερό, αναπνέει μολυσμένο αέρα ή ζει δίπλα σε χωματερές και βιομηχανικές ζώνες. Δεν υπάρχει υγεία σε έναν τόπο που θυσιάζεται για κέρδη. Υπάρχει μόνο άνιση έκθεση στον κίνδυνο.