...
Παγκόσμιες και Διεθνείς ημέρες
| 19 Μαΐου 2026 |
Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου
Ημέρα Υπερηφάνειας των Άφυλων Ατόμων
Παγκόσμια Ημέρα Ευγενούς Άμιλλας
Παγκόσμια Ημέρα Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νόσων του Εντέρου
Παγκόσμια Ημέρα Οικογενειακού Ιατρού
| Οι διεθνείς ημέρες είναι αφορμές ενημέρωσης σε θέματα που απασχολούν,
την παγκόσμια κοινωνία, για την κινητοποίηση της πολιτικής βούλησης και την εξεύρεση πόρων
για την αντιμετώπιση παγκόσμιων προβλημάτων, καθώς και την ενίσχυση των επιτευγμάτων της ανθρωπότητας. |
Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου
Η Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου καθιερώθηκε το 1994 με απόφαση της Βουλής των Ελλήνων και τιμάται κάθε χρόνο στις 19 Μαΐου.
Στις 19 Μαΐου 1919, κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Εκστρατείας, ο Κεμάλ Ατατούρκ αποβιβάστηκε στη Σαμψούντα του Πόντου και δρομολόγησε τη δεύτερη και σκληρότερη φάση της Γενοκτονίας των Ποντιακού Ελληνισμού, η οποία έγινε στο πλαίσιο του Απελευθερωτικού Αγώνα των Τούρκων κατά των Δυτικών (Αγγλογάλλων, Ιταλών, Ελλήνων), που κατείχαν εδάφη της Μικράς Ασίας. Από 200.000 έως 350.000 είναι οι Ελληνoπόντιοι, που εξολοθρεύτηκαν από τους Νεότουρκους κατά την περίοδο 1916-1923, σ’ ένα σύνολο 750.000 περίπου.
Στις αρχές του 1991, η κοινοβουλευτική ομάδα του ΠΑΣΟΚ αποδέχτηκε ομόφωνα πρόταση του προέδρου του Ανδρέα Παπανδρέου, ύστερα από επιστολή των ποντίων βουλευτών του κινήματος, για την κατάθεση πρότασης νόμου για την επίσημη αναγνώριση από τη Βουλή της γενοκτονίας των Ποντίων και την καθιέρωση της 19ης Μαΐου ως «Ημέρας Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων». Έτσι, την 1η Απριλίου 1992, 22 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ κατέθεσαν τη σχετική πρόταση νόμου, η οποία ουδέποτε προωθήθηκε για συζήτηση από την κυβέρνηση Μητσοτάκη.
Μετά την ανάληψη της εξουσίας από το ΠΑΣΟΚ τον Οκτώβριο του 1993, η πρόταση νόμου επανακατατέθηκε στη Βουλή στις 9 Δεκεμβρίου 1993 και ψηφίστηκε ομόφωνα από το σώμα στις 24 Φεβρουαρίου 1994. O νόμος 2193/94, που δημοσιεύτηκε στις 11 Μαρτίου 1994 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (Φύλλο 32 Α’) καθιερώνει την 19η Μαΐου ως Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.
Ημέρα Υπερηφάνειας των Άφυλων Ατόμων
Η Ημέρα Υπερηφάνειας των Άφυλων Ατόμων (Agender Pride Day) είναι μια ημέρα ευαισθητοποίησης της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 19 Μαΐου. Θεσπίστηκε για να ενημερώσει το ευρύ κοινό για τα άτομα που αυτοπροσδιορίζονται ως άφυλα (agender) και να τους επισημάνει τη σημασία του σεβασμού της ταυτότητας φύλου των άλλων, κάτι που περιλαμβάνει και τη χρήση του γραμματικού τύπου (αντωνυμίας) που προτιμούν.
Τα άφυλα άτομα δεν ταυτίζονται με κάποιο συγκεκριμένο φύλο ή ταυτότητα φύλου. Η ταυτότητα αυτή εντάσσεται κάτω από την ομπρέλα του μη-δυαδικού (non-binary ή genderqueer) φύλου, καθώς βρίσκεται έξω από το παραδοσιακό δίπολο άντρας-γυναίκα. Κάποιες φορές θεωρούνται μέρος της τρανς κοινότητας, αλλά δεν ταυτίζονται όλα τα άφυλα άτομα με την τρανς ταυτότητα.
Τα άφυλα άτομα μπορεί να προτιμούν οποιεσδήποτε αντωνυμίες. Ορισμένα δεν έχουν πρόβλημα με τη χρήση των παραδοσιακών αντωνυμιών «αυτός» ή «αυτή», άλλα προτιμούν το ουδέτερο «αυτοί», και κάποια αποφεύγουν εντελώς τις αντωνυμίες χρησιμοποιώντας μόνο το όνομά τους ή ουδέτερους τίτλους. Επίσης, η έκφραση φύλου των άφυλων ατόμων ποικίλλει: μερικά επιλέγουν πιο αρρενωπή ή θηλυκή εμφάνιση, ενώ άλλα προτιμούν να είναι ανδρόγυνα.
Η άφυλη ταυτότητα δεν πρέπει να συγχέεται με την ασεξουαλικότητα, καθώς η ταυτότητα φύλου και ο σεξουαλικός προσανατολισμός είναι δύο διαφορετικές πτυχές του ατόμου. Αν και μερικά άφυλα άτομα είναι και ασεξουαλικά, πολλά βιώνουν σεξουαλική και/ή ρομαντική έλξη προς ένα ή περισσότερα φύλα. Το 2017, ο 27χρονος σχεδιαστής βιντεοπαιχνιδιών Patch έγινε το πρώτο άτομο στις ΗΠΑ που αναγνωρίστηκε νομικά ως άφυλο.
Τα άφυλα άτομα έχουν τη δική τους σημαία υπερηφάνειας, η οποία δημιουργήθηκε το 2014 από τον Salem X. Αποτελείται από επτά οριζόντιες ρίγες: μαύρο, γκρι, λευκό, πράσινο, λευκό, γκρι, μαύρο. Οι μαύρες και λευκές ρίγες συμβολίζουν την απουσία φύλου, οι γκρι την ημι-απουσία φύλου, και η πράσινη τη μη-δυαδική ταυτότητα φύλου.
Η Ημέρα Υπερηφάνειας των Άφυλων Ατόμων είναι μία από τις πιο πρόσφατες ημέρες ευαισθητοποίησης της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Δημιουργήθηκε το 2021 για να γιορτάσει την άφυλη ταυτότητα και να προωθήσει την ενημέρωση γύρω από τα άφυλα άτομα και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν καθημερινά. Την ημέρα αυτή διοργανώνονται εκδηλώσεις και δραστηριότητες από ΛΟΑΤΚΙ+ οργανισμούς παγκοσμίως.
Παγκόσμια Ημέρα Ευγενούς Άμιλλας
Η Παγκόσμια Ημέρα Ευγενούς Άμιλλας (World Fair Play Day) γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 19 Μαΐου για να προωθήσει το πνεύμα της φιλίας, της αλληλεγγύης, της ανεκτικότητας, της ένταξης και της μη διάκρισης στον αθλητισμό. Αρχικά τιμόταν στις 7 Σεπτεμβρίου, αλλά μεταφέρθηκε στις 19 Μαΐου όταν εντάχθηκε στο καλεντάρι με τις διεθνείς ημέρες του ΟΗΕ.
Η ευγενής άμιλλα (fair play), περισσότερο γνωστή στα καθ’ ημάς ως ευ αγωνίζεσθαι, είναι η πρακτική του να δείχνει κανείς σεβασμό, ειλικρίνεια και ακεραιότητα στον αθλητισμό ή στον ανταγωνισμό, ακολουθώντας τους κανόνες, σεβόμενος τους αντιπάλους και τους διαιτητές και συμμετέχοντας χωρίς δόλο ή επιδίωξη άδικου πλεονεκτήματος. Πρόκειται για μια σύνθετη έννοια, που έχει τις ρίζες της σε θεμελιώδεις αξίες κοινές στον αθλητισμό και την καθημερινή ζωή, όπως η δικαιοσύνη, ο σεβασμός, η φιλία, η ομαδικότητα, η ισότητα και η ακεραιότητα. Η ευγενής λαμιλλα υπερβαίνει την απλή τήρηση των γραπτών κανόνων και δίνει έμφαση στη σημασία του σεβασμού και των άγραφων κανόνων, καθώς και στη διαρκή εκδήλωση σεβασμού προς τους αντιπάλους, συμπαίκτες, διαιτητές και θεατές.
Η ευγενής άμιλλα μπορεί να εκφραστεί με διάφορους τρόπους ανάλογα με το άθλημα, αλλά έχει πάντα ως πυρήνα τον σεβασμό, τη δικαιοσύνη και τη θετική συμπεριφορά. Περιλαμβάνει τη συμπεριφορά που θα θέλαμε να δεχόμαστε και εμείς, την αναγνώριση καλών προσπαθειών, ακόμη και από τον αντίπαλο, και την αποδοχή των λαθών. Συνήθη παραδείγματα είναι οι χειραψίες, η βοήθεια σε έναν πεσμένο αντίπαλο, τα λόγια ενθάρρυνσης, τα χειροκροτήματα, τα κόλλα πέντε (high ive) και ο γενικός σεβασμός προς όλους.
Η ευγενής άμιλλα προάγει τον αμοιβαίο σεβασμό και μας διδάσκει να αναγνωρίζουμε και να τιμούμε την αξία κάθε ανθρώπου. Προωθεί την ισότητα, ενώνει τους ανθρώπους ανεξαρτήτως πολιτισμού και ενδυναμώνει τη νεολαία δείχνοντας πώς ο αθλητισμός μπορεί να εμπνεύσει κοινωνική αλλαγή και να ενισχύσει τις κοινότητες. Όταν δεσμευόμαστε στην ευγενή άμιλλα, υπακούοντας στους κανόνες, σεβόμενοι τους αντιπάλους και καταπολεμώντας τη βία και το ντόπινγκ, όλοι ωφελούνται.
Η ιστορία της Παγκόσμιας Ημέρας Ευγενούς Άμιλλας ξεκινά το 2013, όταν η Panathlon Wallonie-Bruxelles, μια μη κερδοσκοπική οργάνωση με έδρα τις Βρυξέλλες που προωθεί την ηθική, την ευγενή άμιλλα και τις θετικές αξίες στον αθλητισμό στη γαλλόφωνη κοινότητα του Βελγίου, διοργάνωσε για πρώτη φορά μια εβδομάδα δραστηριοτήτων τον Σεπτέμβριο, περιλαμβάνοντας και τη Σκυταλοδρομία της Ευγενούς Άμιλλας (Relay du Fair Play).
Το 2020, η Panathlon International, το Ευρωπαϊκό Κίνημα Ευγενούς Άμιλλας (European Fair Play Movement) και η Διεθνής Επιτροπή Ευγενούς Άμιλλας (International Fair Play Committee) ένωσαν τις δυνάμεις τους για την καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας Ευγενούς Άμιλλας. Η ημερομηνία της 7ης Σεπτεμβρίου επιλέχθηκε για να τιμήσει την επέτειο ίδρυσης της Διεθνούς Επιτροπής Ευγενούς Άμιλλας, η οποία δημιουργήθηκε το 1963 από μέλη της UNESCO, της Διεθνούς Ένωσης Αθλητικών Συντακτών (AIPS), του Διεθνούς Συμβουλίου Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (ICSSPE), της FIFA, της FIBA, της FILA (νυν United World Wrestling) και του International Rugby Board (νυν World Rugby).
Η Παγκόσμια Ημέρα Ευγενούς Άμιλλας γιορταζόταν κάθε Σεπτέμβριο από το 2020 έως το 2024. Το 2024, ο ΟΗΕ την ανακήρυξε ως μία από τις Διεθνείς Ημέρες του, μεταφέροντας την ημερομηνία εορτασμού στις 19 Μαΐου από το 2025. Το σχετικό ψήφισμα της γενικής συνέλευσης του διεθνούς οργανισμού αναγνώρισε τη σημασία της ευγενούς άμιλλας και τον ρόλο του αθλητισμού στην προώθηση της ειρήνης, της βιώσιμης ανάπτυξης, της κοινωνικής συνοχής, της ισότητας των φύλων και της ενδυνάμωσης των γυναικών και των κοριτσιών.
Παγκόσμια Ημέρα Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νόσων του Εντέρου
Η Παγκόσμια Ημέρα Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νόσων του Εντέρου τιμάται κάθε χρόνο στις 19 Μαΐου και αποτελεί μια διεθνή καμπάνια ενημέρωσης για τις Ιδιοπαθείς Φλεγμονώδεις Νόσους του Εντέρου, κυρίως τη «νόσο του Κρον» και την «ελκώδη κολίτιδα». Πρόκειται για χρόνιες αυτοάνοσες παθήσεις που επηρεάζουν το πεπτικό σύστημα, προκαλώντας συμπτώματα όπως έντονους κοιλιακούς πόνους, διάρροιες, αιμορραγίες, απώλεια βάρους και εξάντληση. Αν και δεν είναι μεταδοτικές, επηρεάζουν βαθιά την καθημερινότητα χιλιάδων ανθρώπων, συχνά σε νεαρές ηλικίες.
Η ημέρα αυτή δεν αφορά μόνο την ιατρική διάσταση της νόσου. Αφορά και τη σιωπή που συχνά συνοδεύει αυτές τις παθήσεις. Πολλοί ασθενείς αναγκάζονται να ζουν με κοινωνικό αποκλεισμό, αμηχανία ή δυσκολίες στην εργασία και στις προσωπικές τους σχέσεις, επειδή τα συμπτώματα παραμένουν «αόρατα» για την κοινωνία. Γι’ αυτό και βασικός στόχος της ημέρας είναι να σπάσει το ταμπού γύρω από τις παθήσεις του εντέρου και να ενισχυθεί η κατανόηση απέναντι στους ανθρώπους που ζουν με αυτές.
Τα τελευταία χρόνια η επιστημονική πρόοδος έχει βελτιώσει σημαντικά τις θεραπείες, ιδιαίτερα με τις βιολογικές αγωγές, χωρίς όμως να έχει δοθεί οριστική θεραπεία. Η έγκαιρη διάγνωση παραμένει κρίσιμη, καθώς πολλοί ασθενείς καθυστερούν να απευθυνθούν σε γιατρό. Η Παγκόσμια Ημέρα λειτουργεί έτσι και ως υπενθύμιση ότι η υγεία δεν είναι μόνο ζήτημα φαρμάκων, αλλά και αξιοπρέπειας, πρόσβασης στη φροντίδα και κοινωνικής ορατότητας.
Παγκόσμια Ημέρα Οικογενειακού Ιατρού
Η 19η Μαΐου έχει οριστεί ως Παγκόσμια Ημέρα Οικογενειακού Γιατρού (World Family Doctors Day) με πρωτοβουλία της Παγκόσμιας Ένωσης Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής (WONCA).
Ο Γενικός/Οικογενειακός Ιατρός προσφέρει μια αρχική, συνεχιζόμενη, ολιστική, συντονισμένη και προσωποποιημένη φροντίδα στον ασθενή, βασιζόμενη στη μοναδική αλληλεπίδραση και επικοινωνία που δημιουργείται με το χρόνο ανάμεσα στον ίδιο και το γιατρό του.
Βασικό στοιχείο είναι η συνεχιζόμενη φροντίδα. Με το χρόνο ο οικογενειακός γιατρός γνωρίζει τον ασθενή και την οικογένειά του, παρακολουθεί τη ζωή και την υγεία του να εξελίσσονται και έτσι εδραιώνεται μια μακροχρόνια σχέση εμπιστοσύνης.
Από ελληνικής πλευράς στον εορτασμό συμμετέχει η Ελληνική Εταιρεία Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής (ΕΛΕΓΕΙΑ), που αγωνίζεται με συνέπεια από το 1986 για την εγκαθίδρυση του Οικογενειακού Ιατρού για όλους τους πολίτες, στην ουσία για να δώσει σε κάθε οικογένεια έναν γιατρό σύμβουλο και φίλο που να της συμπαραστέκεται σε κάθε πρόβλημα υγείας.
————————————————————————————
Πηγή: https://www.sansimera.gr/ | Επιμέλεια: Lef.T
