Ζακυνθινή Εστία: «Διονύσιος Ρώμας»
Σύλλογος Φίλων Ξενοπουλείου Βιβλιοθήκης
Στη Ζάκυνθο, οι «Φωνές» του Ιονίου τιμούν τον Ντίνο Κονόμο
Με την απονομή των βραβείων του 10ου Παγκόσμιου Ποιητικού και Λογοτεχνικού Διαγωνισμού ολοκληρώνεται απόψε, Κυριακή 19 Ιουλίου, στη Ζάκυνθο το 6ο Διεθνές Φεστιβάλ Λόγου και Τέχνης «Ανθρώπων Φωνές του Ιονίου – Λογοτεχνικές Ημέρες Ζακύνθου». Η τελευταία εκδήλωση θα γίνει στον Λόφο του Στράνη, με ώρα προσέλευσης στις 7:00 μ.μ. και έναρξη στις 7:30 μ.μ. Τη βραδιά θα πλαισιώσουν η Χορωδία AVANTI και η Μαντολινάτα Λιθακιάς, υπό τη διεύθυνση του Τάκη Κοριανίτη.
Το φετινό πενθήμερο είναι αφιερωμένο στον Ντίνο Κονόμο, τον Ζακυνθινό λογοτέχνη, ιστοριοδίφη και ερευνητή που αφιέρωσε μεγάλο μέρος του έργου του στη διάσωση της επτανησιακής μνήμης. Οι διοργανωτές τον περιγράφουν ως «φρουρό» αυτής της μνήμης, έναν χαρακτηρισμό που εξηγεί και τη δομή της διοργάνωσης, αφού το φεστιβάλ δεν περιορίστηκε σε μια τυπική τιμητική τελετή, αλλά συνέδεσε τόπους, πρόσωπα, αρχεία, ποίηση και μουσική.
Η πρώτη ημέρα, στις 15 Ιουλίου, σχεδιάστηκε ως διαδρομή «στα βήματα του Ντίνου Κονόμου». Η αφετηρία ήταν ο κήπος του Μουσείου Ξενόπουλου και ακολούθησαν η οδός Κάλβου 7, όπου γεννήθηκε ο Κονόμος, καθώς και οι προτομές του ίδιου και του Γρηγορίου Ξενόπουλου στα δέντρα του Άμμου. Η επιστροφή στο μουσείο έφερε στο επίκεντρο τη σχέση των δύο πνευματικών τέκνων της Ζακύνθου, μέσα και από το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Οι προτομές συνομιλούν μεταξύ τους».
Τη δεύτερη ημέρα, στην ιστορική αίθουσα της Λέσχης «Ο Ζάκυνθος», η συζήτηση άνοιξε προς τη λογοτεχνία, την επιστήμη και την κοινωνία. Ο Σπυρίδων Τζαμαρίας μίλησε για την επιστήμη μέσα από τη λογοτεχνία, ο Κωνσταντίνος Μπούρας για το ιδανικό της ελευθερίας και την ελευθερία της έκφρασης, ενώ η Κατερίνα Ζαχαριάδου έφερε στη συζήτηση τη διαδρομή του λογοτεχνικού λόγου από την αρχαιότητα έως την τεχνητή νοημοσύνη.
Στις 17 Ιουλίου, στον Άγιο Γεώργιο των Φιλικών, το βάρος πέρασε στους δημιουργούς του Παγκόσμιου Ποιητικού και Λογοτεχνικού Διαγωνισμού, που ήταν αφιερωμένος στον Γεώργιο Τερτσέτη και σε άλλους λογοτέχνες. Το Σάββατο 18 Ιουλίου, στον Λόφο του Στράνη, το πρόγραμμα προέβλεπε την απονομή των Βραβείων Εξέχουσας Προσωπικότητας και την πρώτη παρουσίαση επτά μελοποιημένων ποιημάτων του Κονόμου από τη συλλογή «Αναδρομή», σε σύνθεση και ενορχήστρωση του Γιάννη Ζακυνθινού.
Η επιλογή του Λόφου του Στράνη για την ολοκλήρωση δεν είναι ουδέτερη. Πρόκειται για έναν τόπο φορτισμένο με την επτανησιακή και εθνική λογοτεχνική μνήμη. Εκεί, το σύγχρονο ποιητικό έργο συναντά την κληρονομιά του Σολωμού, ενώ η απονομή βραβείων αποκτά χαρακτήρα δημόσιας αναγνώρισης και όχι κλειστής τελετής ειδικών. Η παρουσία της μαντολινάτας και της χορωδίας επαναφέρει παράλληλα τη μουσική παράδοση των Επτανήσων μέσα στον λογοτεχνικό λόγο.
Η σημερινή απονομή αφορά δημιουργούς που διακρίθηκαν στον δέκατο διαγωνισμό της Ζακυνθινής Εστίας. Δεν είναι, επομένως, μόνο ο επίλογος μιας διοργάνωσης, αλλά το σημείο στο οποίο νέες ή λιγότερο γνωστές γραφές αποκτούν ακροατήριο. Η αξία μιας τέτοιας διαδικασίας δεν βρίσκεται απλώς στα βραβεία. Βρίσκεται στη δυνατότητα να δημιουργούνται δίαυλοι ανάμεσα στους ανθρώπους που γράφουν, στους τοπικούς φορείς και σε ένα κοινό που συχνά μένει έξω από τους καθιερωμένους λογοτεχνικούς κύκλους.
Πίσω από τη διοργάνωση βρίσκονται η Ζακυνθινή Εστία, Πολιτιστικός, Πνευματικός και Κοινωνικός Φορέας Γραμμάτων και Τεχνών «Διονύσιος Ρώμας», και ο Σύλλογος Φίλων Ξενοπουλείου Βιβλιοθήκης, με τη συνδρομή της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων και της Αντιπεριφέρειας Ζακύνθου. Είναι μια συνεργασία που δείχνει τι μπορεί να συμβεί όταν οι τοπικοί πολιτιστικοί φορείς, οι βιβλιοθήκες και η αυτοδιοίκηση δεν αντιμετωπίζουν τη μνήμη ως μουσειακό αντικείμενο, αλλά ως δημόσιο αγαθό.
Το σημαντικότερο ίσως στοιχείο του φεστιβάλ είναι ότι επιχειρεί να βγάλει τη λογοτεχνία από τη μοναξιά της σελίδας. Την περπατά στους δρόμους, τη φέρνει δίπλα στις προτομές, τη συζητά απέναντι στην επιστήμη και την τεχνολογία, τη μελοποιεί και, στο τέλος, τη δίνει ξανά στις φωνές της κοινότητας. Σε ένα νησί που συχνά προβάλλεται σχεδόν αποκλειστικά ως τουριστικός προορισμός, αυτή η επιλογή υπενθυμίζει ότι η Ζάκυνθος διαθέτει δική της πνευματική γεωγραφία — και ανθρώπους αποφασισμένους να μην την αφήσουν να σβήσει.
