20 Σεπτεμβρίου 2026

🌅 Ανατολή ήλιου: 07:11 – Δύση ήλιου: 19:26 – Διάρκεια ημέρας: 12 ώρες 15 λεπτά
🌓 Σελήνη 8.7 ημερών.

Είναι η 263η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Υπολείπονται 102 ημέρες για τη λήξη του..

Χρόνια πολλά στους: Ευστάθιο, Στάθη, Σταθά,
Ευσταθία, Σταθούλα Θεοπίστη και Θεόπιστο

Γεγονότα

1925 – Σκοτώνεται στην Κλεφτόβρυση του Ολύμπου ο Φώτης Γιαγκούλας, μία από τις πιο γνωστές μορφές της ελληνικής ληστείας των πρώτων δεκαετιών του 20ού αιώνα.

Καταγόταν από τον Μεταξά Κοζάνης και η δράση του απλώθηκε στον Όλυμπο, στα Πιέρια, στην Ελασσόνα και στην Κοζάνη, σε μια εποχή κατά την οποία η ένοπλη ληστεία αποτελούσε ακόμη σοβαρό πρόβλημα για το ελληνικό κράτος και ιδιαίτερα για τις ορεινές περιοχές.

Τα ξημερώματα της Κυριακής 20 Σεπτεμβρίου 1925, απόσπασμα 27 χωροφυλάκων, με επικεφαλής τον μοίραρχο Ιωάννη Πετράκη, εντόπισε το κρησφύγετο της ομάδας του. Ακολούθησε πολύωρη μάχη, η οποία κράτησε περίπου οκτώ ώρες. Σκοτώθηκαν ο Γιαγκούλας, ο συνεργάτης του Πάντος Μπαμπάνης και ο λήσταρχος Τσαμήτας, ενώ ο Λεωνίδας Μπαμπάνης συνελήφθη ζωντανός. Στη σύγκρουση υπήρξαν και άλλα θύματα, μεταξύ των οποίων ένας από τους ανήλικους που κρατούσε η συμμορία. Μετά τη συμπλοκή, τα κεφάλια των νεκρών ληστών μεταφέρθηκαν στην Κατερίνη και εκτέθηκαν δημόσια, πρακτική που οι αρχές της εποχής χρησιμοποιούσαν ως παραδειγματισμό και επίδειξη κρατικής ισχύος.

Το κεφάλι του Γιαγκούλα και αντικείμενα που συνδέονται με τη δράση του διατηρήθηκαν αργότερα στο Εγκληματολογικό Μουσείο. Η μεταγενέστερη λαϊκή αφήγηση μετέτρεψε τον Γιαγκούλα σε σχεδόν μυθικό πρόσωπο, συχνά θολώνοντας τη διαφορά ανάμεσα στην ιστορική πραγματικότητα και στον θρύλο.

1960 – Αρχίζει στη Θεσσαλονίκη η πρώτη «Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου», η διοργάνωση από την οποία γεννήθηκε το σημερινό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Η πρώτη διοργάνωση πραγματοποιήθηκε από τις 20 έως τις 26 Σεπτεμβρίου 1960, με πρωτοβουλία του Παύλου Ζάννα και τη συμβολή της Μακεδονικής Καλλιτεχνικής Εταιρείας «Τέχνη». Στόχος ήταν να δημιουργηθεί ένας σταθερός τόπος παρουσίασης, συζήτησης και αξιολόγησης της ελληνικής κινηματογραφικής παραγωγής, η οποία εκείνη την περίοδο γνώριζε μεγάλη εμπορική ανάπτυξη αλλά αναζητούσε ταυτόχρονα νέους καλλιτεχνικούς δρόμους.

Η διοργάνωση εξελίχθηκε γρήγορα σε βασικό θεσμό του ελληνικού σινεμά. Το 1966 πήρε την ονομασία «Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου» και παρέμεινε εθνικό φεστιβάλ έως το 1991. Στις δεκαετίες που ακολούθησαν συνδέθηκε στενά με την εμφάνιση του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου, αλλά και με τις πολιτιστικές και πολιτικές συγκρούσεις της Μεταπολίτευσης, όταν οι προβολές και οι συζητήσεις στη Θεσσαλονίκη ξεπερνούσαν συχνά τα στενά όρια μιας κινηματογραφικής διοργάνωσης. Το 1981 πέρασε από την αρμοδιότητα του Υπουργείου Βιομηχανίας στο Υπουργείο Πολιτισμού.

Το 1992, στην 33η διοργάνωσή του, απέκτησε διεθνή χαρακτήρα, ανοίγοντας συστηματικά το πρόγραμμά του στον ανεξάρτητο παγκόσμιο κινηματογράφο και ιδιαίτερα σε νέους δημιουργούς. Η έναρξη της 20ής Σεπτεμβρίου 1960 θεωρείται έτσι η αφετηρία ενός από τους μακροβιότερους πολιτιστικούς θεσμούς της χώρας.

Γεννήσεις

1934 – Σοφία Λόρεν. Η Σοφία Βιλάνι Σικολόνε, που θα γινόταν παγκοσμίως γνωστή ως Sophia Loren, γεννήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 1934 στη Ρώμη. Μεγάλωσε κυρίως στο Ποτσουόλι, κοντά στη Νάπολη, μαζί με τη μητέρα της Ρομίλντα Βιλάνι και την αδελφή της Μαρία, σε δύσκολες οικονομικές συνθήκες.

Τα παιδικά της χρόνια συνέπεσαν με τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και τους συχνούς βομβαρδισμούς της περιοχής της Νάπολης. Μετά τον πόλεμο άρχισε να συμμετέχει σε διαγωνισμούς ομορφιάς και το 1950, σε ηλικία 15 ετών —και όχι 14 όπως αναφέρεται συχνά— πήρε μέρος στα καλλιστεία Miss Italia, όπου κέρδισε τον ειδικό τίτλο «Miss Eleganza».

Ακολούθησαν μικροί κινηματογραφικοί ρόλοι και η γνωριμία της με τον παραγωγό Κάρλο Πόντι, με τον οποίο συνδέθηκε τόσο επαγγελματικά όσο και προσωπικά. Στα μέσα της δεκαετίας του 1950 είχε ήδη εξελιχθεί σε πρωταγωνίστρια του ιταλικού κινηματογράφου, ενώ σύντομα πέρασε και στις μεγάλες διεθνείς παραγωγές, παίζοντας δίπλα σε ηθοποιούς όπως ο Κάρι Γκραντ, ο Φρανκ Σινάτρα και ο Μαρτσέλο Μαστρογιάνι.

Η καθοριστική ερμηνεία της ήρθε στην ταινία του Βιτόριο ντε Σίκα «Η ατιμασμένη» («La Ciociara» / «Two Women»), για την οποία τιμήθηκε με Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου, πρώτη ηθοποιός που κέρδισε τη συγκεκριμένη κατηγορία με ερμηνεία σε μη αγγλόφωνη ταινία. Το 1991 έλαβε και Τιμητικό Όσκαρ για τη συνολική προσφορά της στον κινηματογράφο.

Θάνατοι

1971 – Γιώργος Σεφέρης. Ο ποιητής, δοκιμιογράφος, μεταφραστής και διπλωμάτης Γιώργος Σεφέρης πεθαίνει στην Αθήνα στις 20 Σεπτεμβρίου 1971 από μετεγχειρητικές επιπλοκές.

Γεννημένος ως Γεώργιος Σεφεριάδης στη Σμύρνη το 1900, εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στην Αθήνα το 1914 και αργότερα σπούδασε Νομικά στο Παρίσι. Από το 1926 ακολούθησε διπλωματική σταδιοδρομία, υπηρετώντας σε σειρά θέσεων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και φτάνοντας έως τη θέση του πρεσβευτή της Ελλάδας στο Λονδίνο.

Στη λογοτεχνία εμφανίστηκε το 1931 με τη «Στροφή» και τέσσερα χρόνια αργότερα το «Μυθιστόρημα» εδραίωσε τη θέση του ανάμεσα στις κεντρικές μορφές της Γενιάς του ’30 και του ελληνικού μοντερνισμού. Το 1963 τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, ο πρώτος Έλληνας λογοτέχνης που έλαβε τη συγκεκριμένη διάκριση. Στις 28 Μαρτίου 1969, έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια δημόσιας σιωπής απέναντι στη δικτατορία των συνταγματαρχών, δημοσιοποίησε δήλωση καταδίκης του καθεστώτος, η οποία μεταδόθηκε, μεταξύ άλλων, από την Ελληνική Υπηρεσία του BBC.

Ο θάνατός του δύο χρόνια αργότερα απέκτησε έντονη πολιτική διάσταση. Στην κηδεία του, στις 22 Σεπτεμβρίου 1971, χιλιάδες άνθρωποι ακολούθησαν τη νεκρώσιμη πομπή προς το Α΄ Νεκροταφείο και η τελετή μετατράπηκε σε μαζική αντιδικτατορική εκδήλωση, με το πλήθος να τραγουδά την «Άρνηση» σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη.

Διαβάστε περισσότερα γεγονότα αυτής της μέρας