...
| Λευτέρης Τηλιγάδας |
Ο δεύτερος βομβαρδισμός του Αγρινίου
| Μεγάλο Σάββατο, 19 Απριλίου 1941|
Ξημέρωνε Μεγάλο Σάββατο, 19 Απριλίου 1941. Ήταν πέντε το πρωί, όταν ο ουρανός του Αγρινίου έγινε εχθρικός. Ο στόχος αυτή τη φορά ήταν συγκεκριμένος. Ήταν το αεροδρόμιο του Αγρινίου, που μέσα σε λίγες ώρες θα περνούσε στον έλεγχο μιας στρατιωτικής μηχανής που προέλαυνε μεθοδικά και η κατάληψή του ήταν ζήτημα λίγων ωρών, αφού ολοκληρώθηκε το βράδυ της επόμενης ημέρας, 20 Απριλίου 1941, από Γερμανούς αλεξιπτωτιστές.
Κι όμως, μέσα σε αυτή τη στρατιωτική «καθαρότητα» του στόχου, αναδύεται η ειρωνεία και η τραγικότητα του πολέμου. Γιατί ο πόλεμος δεν είναι ποτέ ακριβής, όσο κι αν οι επιτελείς τον σχεδιάζουν έτσι.
«Επί της οδού Γ. Μπαϊμπά κοντά στο καφενείο Θεοδωρακόπουλου, ήταν το καροποιείο Παπαλένη», αναφέρει ο Κώστας Μαραγιάννης (2011). «Έξω από αυτό ήταν ένα κάρρο προς επισκευή, με τα ξύλα ζεύξεώς του στραμμένα προς τον ουρανό. Το είδε ένας Γερμανός αεροπόρος και νόμισε ότι είναι αντιαεροπορικό πυροβόλο. Κατέβηκε χαμηλά και το χτύπησε. Τότε χτύπησε και όλη την πόλη του Αγρινίου και πανικόβαλε τους κατοίκους της.»[1]
Η αντιαεροπορική άμυνα υπήρχε, αλλά ήταν περιορισμένη. Δύο ή τρία πυροβόλα είχαν τοποθετηθεί στους λόφους του παλαιού Αγίου Χριστοφόρου και μερικά ακόμα στο αεροδρόμιο. Ο Μαραγιάννης αναφέρει ότι ένας υπαξιωματικός με ένα μυδραλιοβόλο όπλο, εγκατεστημένο δίπλα από το κορμό μιας ελιάς, έριχνε καταιγιστικά πυρά κατά των Γερμανικών αεροπλάνων, αλλά αναποτελεσματικά.
Μια βόμβα έπεσε στο σπίτι του Κωνσταντίνου Παπασωτηρόπουλου, γνωστού και ως Γκούμα. Το σπίτι χτυπήθηκε, αλλά η οικογένεια σώθηκε, αφού ήδη είχε μετακινηθεί στην περιοχή του Αγίου Ιωάννη Ριγανά, στην Ερημίτσα. Σύμφωνα με κάποιες μαρτυρίες γίνεται λόγος για μια βόμβα ακόμα η οποία έπεσε στην περιοχή του τρένου χωρίς όμως να προκαλέσει κι αυτή σημαντικές υλικές ζημιές ή θανατούς.
Ο δεύτερος βομβαρδισμός του Αγρινίου, όπως και ο πρώτος, δεν ήταν ούτε μια μεγάλη μάχη, ούτε μια μεγάλη καταστροφή, αν φυσικά εξαιρέσουμε του νεκρούς της Μεγάλης Τετάρτης εκείνης της εβδομάδας. Ήταν όμως, η εικόνα μιας αγουροξυπνημένης και φοβισμένης τοπικής κοινωνίας, που προσπαθούσε να καταλάβει τι της συμβαίνει, λίγο πριν περάσει από τη νίκη στην άμυνα και αμέσως μετά στην κατοχή.
Η φωτογραφία
Η αεροφωτογραφία της ανάρτησης δεν είναι απλά και μόνο μια αρχειακή φωτογραφία που σου δίνει τη δυνατότητα να δεις μια περιοχή από ψηλά είναι ένα ντοκουμέντο. Δημοσιεύτηκε στο προφίλ της ομάδας του fb «Η Αεροπορική Ιστορία στην Ελλάδα – Aviation History in Hellas-Greece» και είναι τραβηγμένη από τον Υπολοχαγό Franke, της 1ης Μοίρας/F122, την 21η Απριλίου 1941, δύο μέρες δηλαδή, μετά τον 2ο βομβαρδισμό του Αγρινίου και μια ημέρα μετά την κατάληψη του αεροδρομίου (20 Απριλίου 1944). Τα υπόλοιπα που αναγράφονται πάνω στη φωτογραφία, μεταφράζονται (από αριστερά προς δεξιά και από πάνω προς τα κάτω), όπως παρακάτω:
AOK 12 → 12η Στρατιά (Ανώτατη Διοίκηση Στρατού)
Kultur Stabsbildabteilung → Τμήμα χαρτογράφησης επιτελείου
Flugplatz Agrinion → Αεροδρόμιο Αγρινίου
Anlage 14 → Παράρτημα 14
zu Stabsbildanlage Nr. 5 → για το επιτελικό σχεδιάγραμμα αρ. 5
Agrinion → Αγρίνιο
Erklärung → Επεξήγηση / Υπόμνημα
1 – Flugplatzlandfeld → Πεδίο προσγείωσης αεροδρομίου
2–5 Messerschmitt 109 B → 2–5 αεροσκάφη Messerschmitt 109 B
3 – Jägerlandplatz → Πεδίο προσγείωσης μαχητικών
4 – Bombenwürfe → Ρίψεις βομβών
Beob. Lt. Franke, 1./F122 → Παρατηρητής Υπολοχαγός Franke, 1η Μοίρα/122
Maßstab etwa 1:14 000 → Κλίμακα περίπου 1:14.000
Tm.395 v. 21.4.41, Bild Nr. 44 → 21/4/1941, Φωτογραφία αρ. 44
Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον Alex Grecopoulos-έναν εκ των διαχειριστών του profil-
για την συναίνεση της δημοσίευσης
——————————————————————————————————————————————————————–
Υποσημείωση: Οι χρονολογίες που καταγράφονται πριν την 16η Φεβρουαρίου 1923 είναι σύμφωνες με την χρονολόγηση των πηγών. Για την αντιστοίχιση με τη σημερινή χρονολόγηση πρέπει στην αντίστοιχη χρονολογία να προστεθούν 13 μέρες.
Παραπομπές: 1. Κώστας Δ. Μαραγιάννης, Το Αγρίνιο – Μια περιδιάβαση στον τόπο – Μια προσέγγιση σε πρόσωπα και γεγονότα, Πάραλος, Ιούλιος 2011, σελ. 380
——————————————————————————————————-
Η μνήμη είναι μια δυνατότητα για να διευρύνουμε το μέλλον
και όχι για να το συρρικνώσουμε στο ήδη ξεπερασμένο παρελθόν
