...
| Λευτέρης Τηλιγάδας |
1898: 1ο Πανελλήνιο γυναικείο συνέδριο στο Αγρίνιο
| Οι γυναίκες ξεκίνησαν από το Αγρίνιο τη διεκδίκηση της συμμετοχής
στην οικονομία, στον πολιτισμό και τελικά στην ίδια τη διαμόρφωση
της κοινωνικής ζωής του τόπου τους. |
Το πρωί της 22ας Μαΐου 1898, ο Γεώργιος ο Α΄ και η Όλγα επιβιβάστηκαν σε άμαξες και αναχώρησαν από το Αγρίνιο με κατεύθυνση το Μεσολόγγι. Αμέσως μετά την αναχώρηση τους, σε ειδικό διαμορφωμένο χώρο της έκθεσης, συγκεντρώθηκαν όλες οι κυρίες που παρευρίσκονταν στην έκθεση ως εκπρόσωποι των πόλεων που συμμετείχαν στην έκθεση και ξεκίνησε ένα προγραμματισμένο συνέδριο παρουσία του προεδρείου της έκθεσης.
Όλες οι τοποθετήσεις είχαν έντονο ιδεολογικό και κοινωνικό περιεχόμενο. Πρώτη μίλησε η δεσποινίς Καλλιστέρη, η οποία αναφέρθηκε στη σημασία της διατήρησης των εθνικών παραδόσεων μέσα από την ανάπτυξη της γυναικείας δημιουργίας και του ελληνικού οίκου. Η συζήτηση δεν περιορίστηκε σε ζητήματα φιλανθρωπίας, όπως συχνά συνέβαινε τότε με τους γυναικείους συλλόγους, αλλά στράφηκε και στην οικονομική διάσταση της γυναικείας εργασίας.
Άλλες κυρίες που πήραν τον λόγο μίλησαν για τους τρόπους ανάπτυξης του γυναικείου ενδύματος και της γυναικείας βιοτεχνίας στην Ελλάδα. Πίσω από αυτή τη γλώσσα της εποχής διακρίνεται μια πρώιμη προσπάθεια οικονομικής αυτονόμησης των γυναικών, αλλά και ενίσχυσης της τοπικής παραγωγής μέσα από οργανωμένες μορφές εργασίας. Σε μια Ελλάδα που έβγαινε αργά από τον αγροτικό 19ο αιώνα και αναζητούσε αστική ταυτότητα, τέτοιες πρωτοβουλίες αποκτούσαν ιδιαίτερη σημασία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η παρέμβαση της κυρίας Ελένης Χρυσανθοπούλου, προέδρου της αντιπροσωπευτικής επιτροπής του Αιγίου. Η Χρυσανθοπούλου πρότεινε τη διοργάνωση δεύτερης έκθεσης του Συλλόγου Κυριών στο Αίγιο, αποδεικνύοντας ότι η κινητοποίηση δεν αφορούσε αποκλειστικά το Αγρίνιο αλλά επιχειρούσε να δημιουργήσει ένα ευρύτερο δίκτυο γυναικείων συλλογικοτήτων σε ολόκληρη τη χώρα.
Η συνεδρίαση διακόπηκε με την προοπτική να συνεχιστεί την επόμενη ημέρα, ώστε να ληφθούν αποφάσεις πάνω στις προτάσεις που είχαν κατατεθεί και να μιλήσουν και άλλες συμμετέχουσες. Το γεγονός ότι οι εφημερίδες της εποχής κατέγραφαν με λεπτομέρειες αυτές τις διαδικασίες δείχνει πως οι κινήσεις αυτές δεν θεωρούνταν πλέον περιθωριακές. Αντίθετα, η γυναικεία παρουσία άρχιζε να αποκτά δημόσιο λόγο, οργανωτική δομή και κοινωνική επιρροή.
Πίσω από τις τυπικές εκφράσεις της καθαρεύουσας και το αυστηρό ύφος των δημοσιευμάτων, διακρίνεται μια κοινωνία που αλλάζει. Οι γυναίκες της επαρχίας δεν περιορίζονταν πια αποκλειστικά στον ιδιωτικό χώρο. Μέσα από εκθέσεις, συλλόγους και δημόσιες παρεμβάσεις διεκδικούσαν συμμετοχή στην οικονομία, στον πολιτισμό και τελικά στην ίδια τη διαμόρφωση της κοινωνικής ζωής του τόπου τους.
——————————————————————————————————————————————————————–
Υποσημείωση: Οι χρονολογίες που καταγράφονται πριν την 16η Φεβρουαρίου 1923 είναι σύμφωνες με την χρονολόγηση των πηγών. Για την αντιστοίχιση με τη σημερινή χρονολόγηση πρέπει στην αντίστοιχη χρονολογία να προστεθούν 13 μέρες.
Πηγή: ΣΚΡΙΠ, Κυριακή 24/5/1898, Έτος Β΄, Περίοδος Α΄. Αρ. Φύλ.: 986, σελ.: 2
Φωτογραφία: Πολεοδομικό σχέδιο του Αγρινίου το 1843
Έρευνα – Κείμενα: Λ. Τηλιγάδας
——————————————————————————————————-
Η μνήμη είναι μια δυνατότητα για να διευρύνουμε το μέλλον
και όχι για να το συρρικνώσουμε στο ήδη ξεπερασμένο παρελθόν
