10 Οκτωβρίου 2026

Παγκόσμια Ημέρα Αποδημητικών Πτηνών
Παγκόσμια Ημέρα κατά της Θανατικής Ποινής
Παγκόσμια Ημέρα Ξενώνων και Παρηγορητικής Φροντίδας
Παγκόσμια Ημέρα Πίκλμπολ | Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας
Παγκόσμια Ημέρα Τοιχοσφαίρισης (Σκουός)

Χιλιάδες χιλιόμετρα στον αέρα, όλο και λιγότεροι ασφαλείς σταθμοί στη γη

Κάθε χρόνο, εκατομμύρια αποδημητικά πουλιά διασχίζουν χώρες και ηπείρους, αναζητώντας τροφή, κατάλληλες θερμοκρασίες και ασφαλείς τόπους αναπαραγωγής. Το ταξίδι τους όμως γίνεται ολοένα δυσκολότερο, καθώς οι υγρότοποι υποβαθμίζονται, οι φυσικοί βιότοποι περιορίζονται και η ανθρώπινη δραστηριότητα αλλάζει τις μεταναστευτικές τους διαδρομές.

Η Παγκόσμια Ημέρα Αποδημητικών Πτηνών[1] γιορτάζεται το 2026 στις 9 Μαΐου και στις 10 Οκτωβρίου, με κεντρικό μήνυμα ότι κάθε πουλί μετράει και κάθε παρατήρηση έχει σημασία. Η φετινή εκστρατεία, που υποστηρίζεται από διεθνείς οργανισμούς προστασίας της φύσης και τις σχετικές συμβάσεις του ΟΗΕ, δίνει ιδιαίτερο βάρος στη συμμετοχή των πολιτών στην επιστημονική καταγραφή των πτηνών.

Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα. Το Δέλτα του Έβρου, η Κερκίνη, ο Αμβρακικός και οι λιμνοθάλασσες του Μεσολογγίου αποτελούν σημαντικούς σταθμούς για μεταναστευτικά είδη. Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων της BirdLife International, στη χώρα έχουν αναγνωριστεί 188 σημαντικές περιοχές για τα αποδημητικά πουλιά.

Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι μόνο να καταγράφουμε πόσα πουλιά περνούν από τον τόπο μας, αλλά να διασφαλίσουμε ότι θα εξακολουθήσουν να βρίσκουν νερό, τροφή και καταφύγιο. Γιατί η προστασία της μετανάστευσης των πτηνών απαιτεί κάτι περισσότερο από ευαισθησία. Απαιτεί συγκεκριμένες πολιτικές για τους υγροτόπους, έλεγχο των ανθρώπινων παρεμβάσεων και ουσιαστική προστασία των οικοσυστημάτων.

Η θανατική ποινή επιστρέφει με περισσότερες εκτελέσεις
και λιγότερα προσχήματα

Η θανατική ποινή μπορεί να έχει καταργηθεί σε μεγάλο μέρος του κόσμου, εξακολουθεί όμως να αποτελεί πραγματικότητα για χιλιάδες ανθρώπους. Και τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι η χρήση της αυξάνεται δραματικά σε ορισμένα κράτη.

Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, το 2025 καταγράφηκαν τουλάχιστον 2.707 εκτελέσεις σε 17 χώρες, αριθμός αυξημένος κατά 78% σε σχέση με το 2024. Πρόκειται για το υψηλότερο καταγεγραμμένο επίπεδο από το 1981, χωρίς μάλιστα να περιλαμβάνονται οι χιλιάδες εκτελέσεις που εκτιμάται ότι πραγματοποιούνται στην Κίνα, όπου τα σχετικά στοιχεία παραμένουν κρατικό μυστικό. Μόνο στο Ιράν καταγράφηκαν τουλάχιστον 2.159 εκτελέσεις, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιήθηκαν 47.

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Θανατικής Ποινής[2], που καθιερώθηκε το 2003 από τον Παγκόσμιο Συνασπισμό κατά της Θανατικής Ποινής, επικεντρώνεται το 2026 και το 2027 στις ανθρώπινες ιστορίες πίσω από τις καταδίκες. Η εκστρατεία με τίτλο «Ιστορίες για τη ζωή» επιδιώκει να ακουστούν οι άνθρωποι που επηρεάζονται από την εσχάτη των ποινών, μαζί με τις οικογένειές τους.

Στην Ελλάδα, όπου η θανατική ποινή έχει καταργηθεί πλήρως, η υπόθεση μπορεί να φαίνεται μακρινή. Δεν είναι όμως ξένη προς τη συζήτηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ποινική δικαιοσύνη και τα όρια της κρατικής εξουσίας.

Γιατί το κεντρικό ερώτημα παραμένει ανοιχτό εκεί όπου συνεχίζονται οι εκτελέσεις: μπορεί ένα κράτος να υπερασπίζεται τη δικαιοσύνη αφαιρώντας οριστικά μια ανθρώπινη ζωή, με μια ποινή που δεν επιτρέπει ποτέ τη διόρθωση ενός δικαστικού λάθους;

Ο πόνος δεν μπορεί να περιμένει
και η αξιοπρέπεια δεν πρέπει να εξαρτάται από το εισόδημα

Υπάρχουν άνθρωποι που ζουν με σοβαρές, χρόνιες ή απειλητικές για τη ζωή ασθένειες και χρειάζονται καθημερινά κάτι περισσότερο από μια ιατρική συνταγή. Χρειάζονται ανακούφιση από τον πόνο, ψυχολογική στήριξη, ανθρώπινη παρουσία και τη δυνατότητα να συνεχίσουν τη ζωή τους με αξιοπρέπεια. Αυτό ακριβώς υπενθυμίζει η Παγκόσμια Ημέρα Ξενώνων και Παρηγορητικής Φροντίδας[3], που τιμάται φέτος στις 10 Οκτωβρίου. Το κεντρικό της θέμα για το 2026 είναι η διαχείριση του πόνου ως ουσιαστικό μέρος της παρηγορητικής φροντίδας.

Σύμφωνα με εκτίμηση που δημοσιοποίησε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας το 2020, περίπου 56,8 εκατομμύρια άνθρωποι χρειάζονται κάθε χρόνο παρηγορητική φροντίδα, ενώ μόνο το 14% όσων την έχουν ανάγκη την λαμβάνει. Η παρηγορητική φροντίδα δεν αφορά αποκλειστικά τις τελευταίες ημέρες της ζωής. Μπορεί να παρέχεται παράλληλα με άλλες θεραπείες, αντιμετωπίζοντας τον σωματικό πόνο αλλά και την ψυχολογική, κοινωνική και οικογενειακή επιβάρυνση.

Στην Ελλάδα, το Εθνικό Σχέδιο Δράσης Ανακουφιστικής Φροντίδας 2025 έως 2030 προβλέπει την ανάπτυξη και οργάνωση σχετικών υπηρεσιών. Το ζητούμενο είναι οι προβλέψεις να μετατραπούν σε πραγματική, ισότιμη πρόσβαση, χωρίς η φροντίδα να εξαρτάται από τις οικονομικές δυνατότητες ή την περιοχή κατοικίας. Γιατί κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να υπομένει πόνο που μπορεί να αντιμετωπιστεί επειδή οι διαθέσιμες υπηρεσίες δεν επαρκούν ή δεν βρίσκονται κοντά του.

Για την ψυχική υγεία αποφασίζουν πολύ συχνά, ακόμη,
όσοι δεν έχουν ζήσει το πρόβλημα

Περισσότεροι από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο ζουν με κάποια κατάσταση ψυχικής υγείας. Κι όμως, παρά τις δεκαετίες εκστρατειών ευαισθητοποίησης, η πρόσβαση σε κατάλληλες υπηρεσίες παραμένει άνιση, ενώ το κοινωνικό στίγμα εξακολουθεί να συνοδεύει όσους χρειάζονται βοήθεια.

Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας[4], στις 10 Οκτωβρίου, θέτει φέτος ένα ιδιαίτερα ουσιαστικό ζήτημα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επιλέγει το σύνθημα «Να ακουστούν οι βιωμένες εμπειρίες, πραγματικές φωνές, πραγματική αλλαγή», ζητώντας να συμμετέχουν οι ίδιοι οι άνθρωποι που έχουν αντιμετωπίσει προβλήματα ψυχικής υγείας στον σχεδιασμό των υπηρεσιών που τους αφορούν.

Ο ΠΟΥ υπογραμμίζει ότι, στις χώρες που ανταποκρίθηκαν στη σχετική έρευνα, περίπου οι μισές αναφερόμενες εισαγωγές σε ψυχιατρικά νοσοκομεία ήταν ακούσιες. Παράλληλα, επιμένει στην ανάγκη μετάβασης από τη μακροχρόνια ιδρυματική περίθαλψη σε υπηρεσίες μέσα στην κοινότητα. Στην Ελλάδα, η συζήτηση συνδέεται με τη λειτουργία των δημόσιων δομών, την έλλειψη εύκολης πρόσβασης σε ειδικούς και το οικονομικό βάρος που συχνά μεταφέρεται στις οικογένειες. Η δωρεάν, ανώνυμη και 24ωρη γραμμή 10306 προσφέρει υποστήριξη, αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει ένα ολοκληρωμένο δίκτυο φροντίδας.

Το πραγματικό ερώτημα είναι αν οι άνθρωποι που χρειάζονται βοήθεια μπορούν να τη βρουν έγκαιρα, χωρίς αποκλεισμούς, και κυρίως αν τους δίνεται η δυνατότητα να έχουν λόγο στις αποφάσεις που καθορίζουν τη ζωή τους.

Το νέο άθλημα της ρακέτας
μπήκε και στην ελληνική αθλητική πραγματικότητα

Ένα άθλημα που γεννήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες τη δεκαετία του 1960 αποκτά ολοένα μεγαλύτερη διεθνή παρουσία, διεκδικώντας τη δική του θέση δίπλα στο τένις και τα υπόλοιπα αθλήματα ρακέτας. Το πίκλμπολ, ή μικροαντισφαίριση όπως ονομάζεται επίσημα στην Ελλάδα, συνδυάζει στοιχεία τένις, μπάντμιντον και επιτραπέζιας αντισφαίρισης. Παίζεται με συμπαγείς ρακέτες, διάτρητη πλαστική μπάλα και χαμηλό δίχτυ, σε γήπεδο μικρότερο από εκείνο του τένις.

Η Παγκόσμια Ημέρα Πίκλμπολ[5] γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10 Οκτωβρίου. Καθιερώθηκε το 2020 από την Παγκόσμια Ομοσπονδία Πίκλμπολ, με στόχο να γνωρίσει το άθλημα σε περισσότερους ανθρώπους, ανεξάρτητα από ηλικία και προηγούμενη αθλητική εμπειρία.

Για την Ελλάδα, το 2026 είναι χρονιά θεσμικής αναγνώρισης. Με απόφαση της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού, στις 9 Μαρτίου, η μικροαντισφαίριση υπήχθη στην Ελληνική Φίλαθλη Ομοσπονδία Αντισφαίρισης, αποτελώντας το έκτο άθλημα που εντάσσεται στη δραστηριότητά της. Η εξέλιξη δημιουργεί προϋποθέσεις για οργανωμένη ανάπτυξη, αλλά η πραγματική διάδοση θα κριθεί στα γήπεδα. Στη διαθεσιμότητα προσιτών εγκαταστάσεων, στη δυνατότητα συμμετοχής παιδιών και μεγαλύτερων ηλικιών και στην πρόσβαση σε αθλητικές δραστηριότητες εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων.

Το ενδιαφέρον γύρω από το πίκλμπολ δείχνει ότι ο αθλητισμός δεν εξαντλείται στα καθιερωμένα αθλήματα. Για να αποκτήσει όμως κοινωνικό αποτύπωμα, χρειάζεται να περάσει από την εμπορική προβολή στη μαζική συμμετοχή.

Το σκουός ετοιμάζεται για τους Ολυμπιακούς Αγώνες,
αλλά στην Ελλάδα δυσκολεύεται να οργανώσει πρωτάθλημα

Το σκουός ετοιμάζεται να γράψει ιστορία. Το 2028, στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λος Άντζελες, θα εμφανιστεί για πρώτη φορά στο ολυμπιακό πρόγραμμα, έπειτα από δεκαετίες προσπαθειών για διεθνή αναγνώριση. Η εξέλιξη αυτή δίνει ξεχωριστό περιεχόμενο στη φετινή Παγκόσμια Ημέρα Τοιχοσφαίρισης[6], που γιορτάζεται το Σάββατο 10 Οκτωβρίου. Με σύνθημα «Rally for Squash», οι διοργανωτές καλούν συλλόγους και αθλητικές κοινότητες από διαφορετικές χώρες να συμμετάσχουν σε δράσεις γνωριμίας με το άθλημα, ενόψει του ολυμπιακού του ντεμπούτου.

Η τοιχοσφαίριση είναι ένα απαιτητικό άθλημα ρακέτας που διεξάγεται σε κλειστό γήπεδο με τέσσερις τοίχους. Χρειάζεται ταχύτητα, αντοχή, τεχνική και στρατηγική, αλλά πάνω απ’ όλα χρειάζεται κατάλληλες εγκαταστάσεις και οργανωμένα σωματεία.

Στην Ελλάδα, η εικόνα παρουσιάζει σημαντικές δυσκολίες. Τον Ιούνιο του 2026, η Ελληνική Φίλαθλη Ομοσπονδία Αντισφαίρισης ανακοίνωσε ότι δεν ήταν δυνατή η διεξαγωγή του προγραμματισμένου Πανελλήνιου Πρωταθλήματος Τοιχοσφαίρισης, επειδή δεν είχε εγγραφεί στο ηλεκτρονικό μητρώο ο απαιτούμενος από τον νόμο αριθμός σωματείων. Το γεγονός αναδεικνύει την απόσταση ανάμεσα στις διεθνείς φιλοδοξίες ενός αθλήματος και στις πραγματικές δυνατότητες ανάπτυξής του σε εθνικό επίπεδο.

Η ολυμπιακή αναγνώριση μπορεί να αυξήσει το ενδιαφέρον. Δεν αρκεί όμως από μόνη της. Χρειάζονται προπονητές, σύλλογοι, δημόσια προσβάσιμες εγκαταστάσεις και σταθερή υποστήριξη. Διαφορετικά, το σκουός μπορεί να αποκτήσει τη μεγαλύτερη παγκόσμια προβολή της ιστορίας του, χωρίς να αποκτήσει την αντίστοιχη βάση στην ελληνική κοινωνία.