1 Αυγούστου 2026

🌅 Ανατολή ήλιου: 06:28 – Δύση ήλιου: 20:34 – Διάρκεια ημέρας: 14 ώρες 7 λεπτά
🌖 Σελήνη 17.4 ημερών.

Είναι η 213η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο.
Υπολείπονται 152 ημέρες για τη λήξη του.

Χρόνια πολλά στους: Ελέσα, Εύκλεο, Ευκλεή, Ευκλέα,
Μάρκελο, Σολομονή και Κασσάνδρα

Γεγονότα

1492 – Την 1η Αυγούστου 1492 ολοκληρώνεται η προθεσμία που είχαν επιβάλει οι Καθολικοί Μονάρχες Φερδινάνδος της Αραγωνίας και Ισαβέλλα της Καστίλης στους Εβραίους για να εγκαταλείψουν την Ισπανία ή να ασπαστούν τον χριστιανισμό.

Το Διάταγμα της Αλάμπρας είχε υπογραφεί στις 31 Μαρτίου, λίγους μήνες μετά την κατάληψη της Γρανάδας και την εξάλειψη του τελευταίου μουσουλμανικού βασιλείου στην Ιβηρική. Οι εκτοπιζόμενοι υποχρεώθηκαν να πουλήσουν βιαστικά τις περιουσίες τους και δεν επιτρεπόταν να πάρουν μαζί τους χρυσό, ασήμι ή νομίσματα. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι οδηγήθηκαν έτσι στην προσφυγιά, ενώ όσοι βαφτίστηκαν και παρέμειναν, οι λεγόμενοι «νέοι χριστιανοί», εξακολούθησαν να βρίσκονται υπό την καχυποψία και τις διώξεις της Ιεράς Εξέτασης.

Οι απόγονοι των εβραϊκών κοινοτήτων της Ιβηρικής ονομάστηκαν Σεφαραδίτες ή Σεφαρδίτες, από τη βιβλική ονομασία Σεφαράδ, που ταυτίστηκε στην εβραϊκή παράδοση με την Ισπανία. Διατήρησαν τη σεφαραδίτικη εκδοχή της ισπανοεβραϊκής γλώσσας, γνωστής ως Λαντίνο ή Τζουντέσμο, καθώς και ιδιαίτερες θρησκευτικές και πολιτισμικές παραδόσεις. Πολλοί κατέφυγαν στην Πορτογαλία, από όπου εκδιώχθηκαν ή εξαναγκάστηκαν να βαφτιστούν το 1497, στη Βόρεια Αφρική, στην Ιταλία και στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Η οθωμανική διοίκηση διευκόλυνε την εγκατάστασή τους, κυρίως για δημογραφικούς και οικονομικούς λόγους. Η Θεσσαλονίκη εξελίχθηκε σταδιακά σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του σεφαραδίτικου κόσμου, με ισχυρή παρουσία στο εμπόριο, στη βιοτεχνία, στην τυπογραφία και αργότερα στο εργατικό κίνημα.

1909 – Ο Κωστής Παλαμάς ολοκληρώνει τη «Φλογέρα του βασιλιά», μία από τις σημαντικότερες ποιητικές συνθέσεις του. Το έργο, γραμμένο σε περισσότερους από 4.000 δεκαπεντασύλλαβους στίχους και οργανωμένο σε δώδεκα «Λόγους», αντλεί την κεντρική του έμπνευση από την εκστρατεία του αυτοκράτορα Βασιλείου Β΄ και το ταξίδι του στην Αθήνα μετά τη νίκη του επί των Βουλγάρων.

Κορυφαία στιγμή της αφήγησης είναι το προσκύνημα του αυτοκράτορα στον Παρθενώνα, ο οποίος είχε μετατραπεί σε χριστιανικό ναό αφιερωμένο στην Παναγία την Αθηνιώτισσα. Για τον Παλαμά, η επίσκεψη δεν αποτελεί απλώς ένα ιστορικό επεισόδιο.

Ο Παρθενώνας γίνεται το σημείο συνάντησης της αρχαιότητας, του Βυζαντίου και του νεότερου ελληνισμού, υπηρετώντας τη βασική ιδέα του ποιήματος για την ιστορική συνέχεια του ελληνικού κόσμου. Καθώς ο στρατός του νικητή αυτοκράτορα διασχίζει τη χώρα, ο ποιητής συνθέτει ύμνους για τους τόπους, τη γλώσσα και τη συλλογική μνήμη, μετατρέποντας τη διαδρομή σε ποιητική αναμέτρηση με την ιστορία.

Η «φλογέρα» λειτουργεί ως σύμβολο της λαϊκής φωνής και της δημιουργικής δύναμης που επιβιώνει πέρα από τις δυναστείες και τις στρατιωτικές νίκες. Το έργο ανήκει στην περίοδο κατά την οποία ο Παλαμάς επιχειρούσε να διαμορφώσει μια συνολική αφήγηση για την ελληνική ταυτότητα, υπερβαίνοντας τον στείρο αρχαιολατρικό καθαρευουσιανισμό. Η σύνθεσή του, ωστόσο, αντανακλά και τις εθνικές αναζητήσεις των αρχών του 20ού αιώνα, όταν η ποίηση διεκδικούσε ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της ιστορικής συνείδησης.

Γεννήσεις

1936 – Ο Υβ Σεν Λοράν γεννήθηκε την 1η Αυγούστου 1936 στο Οράν της γαλλοκρατούμενης Αλγερίας, σε εύπορη γαλλική οικογένεια. Εσωστρεφής και ευάλωτος απέναντι στον εκφοβισμό που δεχόταν στο σχολείο, βρήκε από μικρός καταφύγιο στο σχέδιο, δημιουργώντας χάρτινες φιγούρες και ρούχα για τη μητέρα και τις δύο μικρότερες αδελφές του.

Το 1953 κέρδισε βραβείο σε διεθνή διαγωνισμό σχεδίου και λίγο αργότερα εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου φοίτησε στη σχολή της Chambre Syndicale de la Haute Couture. Ο διευθυντής της γαλλικής «Vogue», Μισέλ ντε Μπρουνόφ, αναγνώρισε το ταλέντο του και τον σύστησε στον Κριστιάν Ντιόρ. Μετά τον αιφνίδιο θάνατο του Ντιόρ το 1957, ο μόλις 21 ετών Σεν Λοράν ανέλαβε καλλιτεχνικός διευθυντής του ιστορικού οίκου.

Το 1961 ίδρυσε μαζί με τον Πιερ Μπερζέ τον δικό του οίκο και παρουσίασε την πρώτη του συλλογή τον Ιανουάριο του 1962. Με το γυναικείο σμόκιν «Le Smoking», τα παντελόνια, τις καμπαρντίνες, τα σαφάρι σακάκια, τις διαφανείς μπλούζες και τα φορέματα εμπνευσμένα από τον Μοντριάν, μετέφερε στοιχεία της ανδρικής ενδυμασίας στη γυναικεία γκαρνταρόμπα και αμφισβήτησε έμπρακτα τους αυστηρούς έμφυλους κανόνες του ντυσίματος.

Το 1966 άνοιξε την μπουτίκ Rive Gauche, δίνοντας ώθηση στο επώνυμο πρετ-α-πορτέ. Η δημιουργικότητά του συνυπήρξε με κατάθλιψη, εξαρτήσεις και μακρές περιόδους ψυχικής εξάντλησης. Αποσύρθηκε το 2002 και πέθανε την 1η Ιουνίου 2008 στο Παρίσι. Η κληρονομιά του βρίσκεται στην πολιτική δύναμη που έδωσε στο ρούχο ως μέσο ελευθερίας και αυτοπροσδιορισμού.

Θάνατοι

1973 – Ο Νίκος Ζαχαριάδης πέθανε την 1η Αυγούστου 1973 στο Σουργκούτ της Σιβηρίας, όπου ζούσε εξόριστος υπό την επιτήρηση των σοβιετικών αρχών. Γεννήθηκε το 1903 στην Αδριανούπολη και εργάστηκε νεαρός ως ναυτεργάτης και λιμενεργάτης στην Κωνσταντινούπολη.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1920 εγκαταστάθηκε στη Σοβιετική Ρωσία, έγινε μέλος του μπολσεβίκικου κόμματος και φοίτησε στο Κομμουνιστικό Πανεπιστήμιο των Εργαζομένων της Ανατολής.

Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1924 και ανέλαβε διαδοχικές κομματικές αποστολές, ώσπου το 1931 τοποθετήθηκε, με αποφασιστική παρέμβαση της Κομμουνιστικής Διεθνούς, στην ηγεσία του ΚΚΕ. Συνελήφθη από τη δικτατορία Μεταξά το 1936 και φυλακίστηκε στην Κέρκυρα.

Μετά τη γερμανική εισβολή παραδόθηκε στις δυνάμεις κατοχής και μεταφέρθηκε στο Νταχάου, όπου παρέμεινε μέχρι το 1945. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα ανέλαβε ξανά την ηγεσία του ΚΚΕ και διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη στρατηγική που οδήγησε στον ένοπλο αγώνα του Δημοκρατικού Στρατού.

Μετά την ήττα του ΔΣΕ το 1949 εγκαταστάθηκε στην ΕΣΣΔ. Το 1956 καθαιρέθηκε από την κομματική ηγεσία, στο κλίμα της αποσταλινοποίησης και με άμεση παρέμβαση του σοβιετικού κόμματος, ενώ το 1957 διαγράφηκε από το ΚΚΕ.

Εξορίστηκε αρχικά στο Μποροβίτσι και κατόπιν στο Σουργκούτ, ζητώντας επανειλημμένα να επιστρέψει στην Ελλάδα. Αυτοκτόνησε έπειτα από δεκαεπτά χρόνια πολιτικής απομόνωσης. Το ΚΚΕ τον αποκατέστησε κομματικά το 2011, χωρίς να αναιρέσει συνολικά την κριτική στη στρατηγική της περιόδου του.

Διαβάστε περισσότερα γεγονότα αυτής της μέρας