Αρχαίο Θέατρο Δωδώνης
Ένα ηπειρώτικο ορατόριο για το σώμα,
τον έρωτα και την ελευθερία της γυναίκας
βασισμένο στο ποίημα «Η Κυρά Φροσύνη» του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη.
Η Κυρά Φροσύνη επιστρέφει στην Ήπειρο όχι ως μια σκονισμένη μορφή του παρελθόντος, ούτε ως η γυναίκα που πρέπει για άλλη μια φορά να καθίσει στο εδώλιο και να απολογηθεί για τον έρωτα και τις επιλογές της. Στις 15 και 16 Ιουλίου 2026, στις 9:00 μ.μ., το Αρχαίο Θέατρο Δωδώνης φιλοξενεί τη «Φροσύνη: Η Κυρά των Καημών», ένα ηπειρώτικο ορατόριο βασισμένο στο ποίημα «Η Κυρά Φροσύνη» του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη.
Η παράσταση ξαναπιάνει την ιστορία της Κυρά Φροσύνης από το σημείο στο οποίο η επίσημη αφήγηση συνήθως την εγκαταλείπει: ανάμεσα στις κατηγορίες για μοιχεία, στις λαϊκές διηγήσεις, στις αντρικές κρίσεις και στις κατασκευασμένες ενοχές. Ηρωίδα, επαναστάτισσα, αμαρτωλή ή μοιχαλίδα; Το ίδιο το ερώτημα αποκαλύπτει έναν κόσμο που έμαθε να ορίζει τις γυναίκες μέσα από τις αποφάσεις, τις επιθυμίες και τα συμφέροντα των αντρών.
Με αφετηρία τον έρωτα της Φροσύνης με τον Μουχτάρ, γιο του Αλή Πασά, και την εκτέλεσή της στη λίμνη των Ιωαννίνων μαζί με άλλες δεκαέξι γυναίκες, το έργο μιλά ανοιχτά για το δικαίωμα της γυναίκας στο σώμα της, στον έρωτα και στην ελευθερία. Δεν παρουσιάζει τον πνιγμό τους σαν ένα ακόμη σκοτεινό επεισόδιο της τοπικής ιστορίας. Τον διαβάζει ως αυτό που υπήρξε: μια ομαδική γυναικοκτονία, μια πράξη εξουσίας και παραδειγματικής τιμωρίας από έναν πανίσχυρο άντρα απέναντι σε γυναίκες που κρίθηκαν ανεπιθύμητες, ανυπάκουες ή επικίνδυνες για την κοινωνική τάξη της εποχής.
Στην εκδοχή του Βαλαωρίτη, ο Αλή Πασάς οδηγείται στο έγκλημα επειδή η Φροσύνη αρνείται τον έρωτά του. Η παράσταση, ωστόσο, δεν μένει μόνο στην αναπαράσταση της βίας. Θέτει το δύσκολο ερώτημα της πραγματικής δύναμης. Ισχυρός είναι εκείνος που μπορεί να σκοτώνει ή εκείνη που επιμένει να επιλέγει τη ζωή και την αγάπη της, ακόμη και όταν γνωρίζει ότι η εξουσία μπορεί να τη συντρίψει; Η απάντηση δεν δίνεται σαν εύκολο σύνθημα. Αναδύεται μέσα από τη μουσική, τα σώματα και τις φωνές των ερμηνευτών.
Η «Φροσύνη» έχει τη μορφή ορατορίου και κινείται στο όριο της μουσικής παράστασης, της δραματικής αφήγησης και της αρχαίας τραγωδίας. Οι ήρωες δεν μιλούν απλώς για τα πάθη τους. Τα τραγουδούν, τα φέρνουν μπροστά στο κοινό και συγκρούονται μαζί τους. Οι πρωταγωνιστές ερμηνεύουν σολιστικά και μελισματικά, ενώ ο χορός αναλαμβάνει να αφηγηθεί την ιστορία αξιοποιώντας στοιχεία της ηπειρώτικης πολυφωνίας.
Η μουσική αντλεί υλικό από την ηπειρώτικη παράδοση και από τον ευρύτερο μουσικό κόσμο της Πίνδου, χωρίς να αντιμετωπίζει την παράδοση σαν μουσειακό αντικείμενο. Τα ηπειρώτικα στοιχεία μετασχηματίζονται σε νέες συνθέσεις και μεταφέρουν στο σήμερα μια ιστορία που εξακολουθεί να αφορά την κοινωνία. Γιατί η Φροσύνη δεν είναι μόνο μια γυναίκα των αρχών του 19ου αιώνα. Είναι κάθε γυναίκα που χαρακτηρίζεται, διασύρεται ή τιμωρείται επειδή διεκδικεί να ορίζει η ίδια το σώμα και την επιθυμία της.
Επικεφαλής της ορχήστρας είναι ο Νίκος Φιλιππίδης, σε ένα μουσικό σύνολο που συνδυάζει το κλαρίνο, τη φλογέρα, το λαούτο και το κανονάκι με το βιολοντσέλο, το ακορντεόν, τα κρουστά και το hurdy-gurdy. Η επιλογή των οργάνων ανοίγει έναν διάλογο ανάμεσα στην τοπική μουσική μνήμη και σε διαφορετικές ευρωπαϊκές και ανατολικές ηχητικές παραδόσεις, δημιουργώντας έναν κόσμο που παραμένει βαθιά ηπειρώτικος, χωρίς να εγκλωβίζεται σε μια προβλέψιμη αναπαράσταση της δημοτικής μουσικής.
Τη σύλληψη, την καλλιτεχνική διεύθυνση και τη μουσική υπογράφει η Ξανθούλα Ντακοβάνου. Το έργο βασίζεται στο κείμενο του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη, με διασκευή και πρωτότυπο κείμενο του Μάριου Χατζηπροκοπίου. Τη σκηνοθεσία αναλαμβάνει ο Βασίλης Κυρίτσης και τη μουσική καταγραφή και διδασκαλία ο Ταξιάρχης Βασιλάκος.
Στους βασικούς ρόλους εμφανίζονται η Λευκοθέα Φιλιππίδη ως αφηγήτρια, Κυρά Βασιλική και Παναγία, ο Κώστας Φιλιππίδης ως Αλή Πασάς, ο Αλέξανδρος Ριζόπουλος ως Ταχήρ, η Ξανθούλα Ντακοβάνου ως Κυρά Φροσύνη και Χάμκω και ο Σπύρος Χάλαρης ως Μουχτάρ.
Τον χορό αποτελούν η Λευκοθέα Φιλιππίδη, η Ξανθούλα Ντακοβάνου, ο Αλέξανδρος Ριζόπουλος, ο Σπύρος Χάλαρης και ο Ταξιάρχης Βασιλάκος. Στην ορχήστρα συμμετέχουν ο Νίκος Φιλιππίδης στο κλαρίνο και τη φλογέρα, ο Κώστας Φιλιππίδης στο λαούτο, η Μαρία Σκανδάλη στο βιολοντσέλο, ο Σπύρος Χάλαρης στο κανονάκι, ο Αλέξανδρος Ριζόπουλος στα κρουστά και το hurdy-gurdy και ο Ταξιάρχης Βασιλάκος στο ακορντεόν. Συμμετέχουν ακόμη ο Οδυσσέας Βασιλάκος στο κλαρίνο και η Ανατολή Βασιλάκου στη φωνή.
Βοηθός παραγωγής είναι η Μάρω Παναγή, ενώ τις φωτογραφίες υπογράφει ο Μιχάλης Θεολογίτης. Η παραγωγή πραγματοποιείται από την ΑΜΚΕ ΜΟΥΣΑ, με την υποστήριξη του Δήμου Ιωαννιτών.
Η εκδήλωση προσφέρεται δωρεάν από το Υπουργείο Πολιτισμού. Η προκράτηση θέσης, ωστόσο, είναι υποχρεωτική.
Ταυτότητα εκδήλωσης
- Διοργάνωση: ΑΜΚΕ ΜΟΥΣΑ
- Mε την υποστήριξη του Δήμου Ιωαννιτών
και προσφέρεται δωρεάν από το Υπουργείο Πολιτισμού. - Ημερομηνία:Τετάρτη 15 και Πέμπτη 16 Ιουλίου 2026
- Τίτλος: «Φροσύνη: Η Κυρά των Καημών»
- Χαρακτήρας: Ηπειρώτικο μουσικό ορατόριο,
βασισμένο στο ποίημα «Η Κυρά Φροσύνη» του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη - Χώρος: Αρχαίο Θέατρο Δωδώνης
- Διεύθυνση: Αρχαιολογικός χώρος Δωδώνης, Δωδώνη Ιωαννίνων
- Ώρα έναρξης: 9:00 μ.μ.
- Είσοδος: Δωρεάν, με υποχρεωτική προκράτηση θέσης
