Έγινε 16 Σεπτεμβρίου στον κόσμο

Ό,τι έγινε… Έγινε

Γεγονότα

1462 – Ο γενουάτης Νικόλαος Γκατιλούζι παραδίδει υπό όρους το κάστρο της Μυτιλήνης στον σουλτάνο Μεχμέτ Β’. Η άλωση της Λέσβου από τους Οθωμανούς Τούρκους πραγματοποιήθηκε το Σεπτέμβριο του 1462.

Η οθωμανική αυτοκρατορία, υπό τον σουλτάνο Μωάμεθ Β, πολιόρκησε και κατέλαβε την πρωτεύουσα του νησιού, Μυτιλήνη. Μετά την παράδοσή της, παραδόθηκαν και τα άλλα κάστρα του νησιού. Το γεγονός τερμάτισε την ημι-αυτόνομη Γενουάτικη κυριαρχία που ο οίκος των Γκατιλλούσιο είχε εγκαταστήσει στο βορειοανατολικό Αιγαίο από τα μέσα του 14ου αιώνα κι επιτάχυνε την έναρξη του πρώτου οθωμανικού-βενετσιάνικου πολέμου το επόμενο έτος.

Ο Μωάμεθ Β’ ξεκίνησε την εκστρατεία του εναντίον της Λέσβου τον Αύγουστο του 1462 και οι Οθωμανοί αποβιβάστηκαν στο νησί την 1η Σεπτεμβρίου. Μετά από αψιμαχίες για μερικες ημέρες, οι Οθωμανοί έφεραν το πυροβολικό τους και άρχισαν να βομβαρδίζουν το Κάστρο της Μυτιλήνης. Την όγδοη μέρα οι Οθωμανοί είχαν καταλάβει τις οχυρώσεις του λιμανιού και δύο μέρες αργότερα κατέλαβαν την κάτω πόλη από το Μελανούδι. Τότε ξέσπασε πανικός στους υπερασπιστές και η αντοχή τους για αντίσταση κατέρρευσε. Ο Νικολό Γκαττιλούζιο παρέδωσε το κάστρο και το υπόλοιπο νησί στις 16 Σεπτεμβρίου, με την υπόσχεση να λάβει ακίνητα ισοδύναμης αξίας. Αντί γι’ αυτό μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου στραγγαλίστηκε με συνοπτικές διαδικασίες.

1934 – Ο Ντόναλντ Ντακ, η διάσημη πάπια της Ντίσνεϊ, εμφανίζεται για πρώτη φορά και σε κόμικ-στριπ εφημερίδας

Ο Ντόναλντ Ντακ (Donald Duck), μία λευκή πάπια με ανθρώπινα χαρακτηριστικά και ρούχα ναύτη, είναι ένας από τους δημοφιλέστερους χαρακτήρες της Walt Disney. Τεμπέλης, άτυχος, γκρινιάρης και γκαφατζής, ζει μαζί με τα τρία ανίψια του, τον Χιούι, τον Ντιούι και τον Λιούι.

«Γεννήθηκε» από το πενάκι του Ντίσνεϊ το 1934 κι έκανε το κινηματογραφικό ντεμπούτο του στις 9 Ιουνίου του ίδιου χρόνου, στην ταινία κινουμένων σχεδίων The Wise Little Hen (Η μικρή σοφή πουλάδα). Περίπου τέσσερις μήνες αργότερα, στις 16 Σεπτεμβρίου, εμφανίστηκε για πρώτη φορά και σε κόμικ-στριπ εφημερίδας, στην έντυπη διασκευή της ταινίας.

Τα επόμενα δύο χρόνια συμμετείχε σε διάφορα κόμικ-στριπ και ταινίες κινουμένων σχεδίων, με τον Μίκυ Μάους, τη Μίνι, τον Γκούφι και τον Πλούτο. Το 1936 ξανασχεδιάστηκε και στις 9 Ιανουαρίου του 1937 πρωταγωνίστησε στην πρώτη δική του ταινία με τίτλο Δον Ντόναλντ, στην οποία πρωτοεμφανίστηκε και η αγαπημένη του Νταίζη. Στις 2 Φεβρουαρίου του 1938 απέκτησε και τη δική του καθημερινή σειρά κόμικς σε εφημερίδα.

1967 – Ο Σπυρίδων Μαρινάτος ανακαλύπτει σημαντικό προϊστορικό οικισμό στο Ακρωτήρι της Σαντορίνης

Στα νοτιοδυτικά της Σαντορίνης, παρακαταθήκη για την προϊστορία του ελλαδικού χώρου, αποτελεί ο προϊστορικός Οικισμός Ακρωτηρίου.

Υπήρξε ένα από τα πιο αξιόλογα κέντρα πολιτισμού του Αιγαίου που χρονολογείται τουλάχιστον από την 4η χιλιετία π.Χ. Μετά την ισοπέδωσή του από σεισμό, τον 17ο αι. π.Χ., ξανακτίστηκε και άκμασε μέχρι που καλύφθηκε από την τέφρα της «Μινωικής Έκρηξης» γύρω στα 1500 π.Χ.

Ο οικισμός, γνωστός και ως “Πομπηία του Αιγαίου” εκτείνεται σε έκταση 200 στρεμμάτων. Σήμερα, χιλιάδες τουριστών επισκέπτονται τον διάσημο αρχαιολογικό χώρο, που ανέδειξε η ανασκαφή του Σπύρου Μαρινάτου το 1967 και περιδιαβαίνουν την πόλη, που διασώθηκε κάτω από την ηφαιστειογενή τέφρα. Πολύτιμα ευρήματα και τοιχογραφίες, σε εξαιρετική κατάσταση φιλοξενούνται στο Μουσείο Προϊστορικής Θήρας στα Φηρά και στη μόνιμη έκθεση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου στην Αθήνα.

Γεννήσεις

1893 – Άλμπερτ φον Σεντ-Γκιέργκι ντε Ναγκιράπολτ

Ο Albert Szent-Györgyi [a] de Nagyrápolt (16 Σεπτεμβρίου 1893-22 Οκτωβρίου 1986) ήταν Ούγγρος βιοχημικός που κέρδισε το Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής το 1937.

Του αποδίδεται η πρώτη απομόνωση της βιταμίνης C και η ανακάλυψη της συστατικά και αντιδράσεις του κύκλου του κιτρικού οξέος . Wasταν επίσης ενεργός στην Ουγγρική Αντίσταση κατά τον Β ‘Παγκόσμιο Πόλεμο και εισήλθε στην ουγγρική πολιτική μετά τον πόλεμο.

Το 1937 έλαβε το Νόμπελ Φυσιολογίας ή Ιατρικής “για τις ανακαλύψεις του σε σχέση με τη διαδικασία βιολογικής καύσης με ειδική αναφορά στη βιταμίνη C και την κατάλυση του φουμαρικού οξέος “.

Ο Albert Szent-Györgyi προσέφερε όλα τα χρήματά του για το βραβείο Νόμπελ στη Φινλανδία το 1940. (Οι Ούγγροι Εθελοντές στον Χειμερινό Πόλεμο ταξίδεψαν για να πολεμήσουν για τους Φινλανδούς μετά τη σοβιετική εισβολή στη Φινλανδία το 1939.)

1924 – Λωρίν Μπακόλ

Η Λωρίν Μπακόλ (αγγλ. Lauren Bacall, Αγγλική προφορά: [ˈlɔrən bəˈkɔːl], 16 Σεπτεμβρίου 1924 – 12 Αυγούστου 2014), γεννημένη Μπέττυ Τζόαν Πέρσκε (αγγλικά:Betty Joan Perske), ήταν Αμερικανίδα ηθοποιός του κινηματογράφου και του θεάτρου. Γνωστή για τη βραχνή φωνή της και την θελκτική της εμφάνιση, αποτέλεσε ίνδαλμα της μόδας κατά τη δεκαετία του 1940.

Είναι πιθανώς περισσότερο γνωστή ως πρωταγωνίστρια σε φιλμ νουάρ, όπως οι ταινίες Πάθος και αίμα (1946) και Σκοτεινή διάβασις (1947), αλλά και ως κωμικός, όπως για παράδειγμα στην ταινία του 1953 Πώς να παντρευτείτε έναν εκατομμυριούχο.

Η Μπακόλ επίσης απόλαυσε επιτυχία πρωταγωνιστώντας στο Μπρόντγουεϊ, στα μιούζικαλ «Applause» (1970) και «Woman of the Year» (1981). Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου την έχει κατατάξει εικοστή στη λίστα με τις 25 μεγαλύτερες σταρ όλων των εποχών.

Θάνατοι

1736 – Ντάνιελ Γκαμπριέλ Φαρενάιτ

Ο Φαρενάιτ γεννήθηκε στις 24 Μαΐου 1686 (14 Μαΐου σύμφωνα με άλλες πηγές) στο Ντάντσιχ (σημερινό Γκντανσκ στην Πολωνία, το οποίο τότε ανήκε στην Πολωνολιθουανική Κοινοπολιτεία), πρώτο από τα πέντε παιδιά του ευκατάστατου εμπόρου Ντάνιελ Φαρενάιτ και της Κονκόρντια Σούμαν (Concordia Schumann).

Το ενδιαφέρον του για τις φυσικές επιστήμες είχε εκδηλωθεί από μικρή ηλικία και, ύστερα από τέσσερα χρόνια θητείας στον επιχειρηματικό κόσμο, αποφάσισε να ασχοληθεί με την κατασκευή επιστημονικών οργάνων.

Από το 1707 άρχισε να ταξιδεύει σε πολλά μέρη για να παρατηρήσει τις εργασίες των επιστημόνων και των κατασκευαστών επιστημονικών οργάνων. Επισκέφθηκε έτσι το Χάλλε, την Δρέσδη, την Λειψία και την Κοπεγχάγη. Σημαντικό χρόνο πέρασε, επίσης, και στην Αγγλία όπου, το 1724, έγινε μέλος της Βασιλικής Εταιρείας (Royal Society), της παλαιότερης επιστημονικής οργάνωσης της χώρας.

Το 1717 εγκαταστάθηκε μόνιμα στη Χάγη και, για να ασχοληθεί με την κατασκευή επιστημονικών οργάνων, έμαθε να φυσά το γυαλί.

Ο Φαρενάιτ επιδόθηκε περισσότερο στη κατασκευή μετεωρολογικών οργάνων και ειδικότερα κατασκεύαζε βαρόμετρα και θερμόμετρα. Αρχικά κατασκεύασε θερμόμετρα οινοπνεύματος, αργότερα όμως βελτίωσε την ακρίβεια των οργάνων του αντικαθιστώντας το οινόπνευμα με υδράργυρο. Εφηύρε επίσης νέο τύπο υγρομέτρου, ενώ κατασκεύασε και αραιόμετρο σταθερού βάρους. Από το 1718 άρχισε να διδάσκει Χημεία στο Άμστερνταμ.

Απεβίωσε στην Χάγη το 1736, σε ηλικία μόνο 50 ετών.

1932 – Ρόναλντ Ρος

Ο σερ Ρόναλντ Ρος (Sir Ronald Ross, 13 Μαΐου 1857 – 16 Σεπτεμβρίου 1932) ήταν Βρεττανός γεννημένος στην Ινδία γιατρός ο οποίος έλαβε το Νόμπελ Ιατρικής το 1902 για την εργασία του πάνω στην ελονοσία.

Η ανακάλυψή του παρασίτου της ελονοσίας στο γαστρεντερικό σωλήνα των κουνουπιών οδήγησαν το Ρος στο συμπέρασμα ότι η ελονοσία μεταδόθηκε από τα κουνούπια, και έθεσε τα θεμέλια για την καταπολέμηση της ασθένειας.

Ήταν αρκετά πολυμαθής, γράφοντας μια σειρά από ποιήματα, δημοσίευσε αρκετά μυθιστορήματα, και συνέθεσε τραγούδια.

Ήταν επίσης ερασιτέχνης καλλιτέχνης και μαθηματικός. Εργάστηκε στην ινδική ιατρική υπηρεσία για 25 χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτής της υπηρεσίας έκανε την πρωτοποριακή ιατρική ανακάλυψη. Μετά την παραίτηση από την υπηρεσία του στην Ινδία, προσχώρησε στη Σχολή Τροπικής Ιατρικής του Λίβερπουλ, και συνέχισε ως καθηγητής και πρόεδρος της Τροπικής Ιατρικής του Ινστιτούτου για 10 χρόνια.

Το 1926 έγινε επικεφαλής διευθυντής του Ινστιτούτου και Νοσοκομείου Ρος Τροπικών Νόσων, που ιδρύθηκε προς τιμήν των έργων του και παρέμεινε εκεί μέχρι το θάνατό του.