...
|Επικαιρότητα
Χρέη χωρίς τέλος
| Τα 51,8 δισ. του ΚΕΑΟ αποτυπώνουν τη μόνιμη κοινωνική ασφυξία
μια οικονομία βυθισμένη στα ληξιπρόθεσμα, με εκατομμύρια μικροοφειλέτες, χιλιάδες στρατηγικούς κακοπληρωτές και ένα ασφαλιστικό σύστημα που κυνηγά κυρίως όσους δεν μπορούν να πληρώσουν|
Σε τροχιά διαρκούς αύξησης παραμένουν τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Εισφορών, επιβεβαιώνοντας ότι η κοινωνική και οικονομική κρίση όχι μόνο δεν έχει υποχωρήσει, αλλά αποκτά πλέον μόνιμα χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ΚΕΑΟ, τα συνολικά χρέη έφτασαν τα 51,78 δισεκατομμύρια ευρώ στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026, αυξημένα κατά περίπου 470 εκατομμύρια ευρώ μέσα σε μόλις τρεις μήνες και κατά 2,1 δισεκατομμύρια ευρώ σε σύγκριση με τον Μάρτιο του 2025.
Πρόκειται για ένα ποσό που αποτυπώνει όχι μόνο τη διεύρυνση της αδυναμίας πληρωμών, αλλά και την πραγματική εικόνα μιας αγοράς εργασίας που συνεχίζει να παράγει χρέη, ανασφάλεια και οικονομική εξάντληση. Πίσω από τους αριθμούς κρύβονται μικρές επιχειρήσεις που κατέρρευσαν, αυτοαπασχολούμενοι που αδυνατούν να ανταποκριθούν στις ασφαλιστικές εισφορές, αλλά και ένα διαχρονικό μοντέλο λειτουργίας της οικονομίας που στηρίχθηκε στη φθηνή και επισφαλή εργασία.
Η ίδια η έκθεση του ΚΕΑΟ παραδέχεται ουσιαστικά τα όρια του εισπρακτικού μηχανισμού. Από το σύνολο των οφειλών, ποσό ύψους 10,7 δισεκατομμυρίων ευρώ χαρακτηρίζεται ανεπίδεκτο είσπραξης. Δηλαδή, το ίδιο το κράτος αναγνωρίζει ότι ένα τεράστιο κομμάτι αυτών των χρεών δεν πρόκειται ποτέ να ανακτηθεί.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται πτωχευμένες επιχειρήσεις, εταιρείες που βρίσκονται υπό εκκαθάριση, εργοδότες που δεν υπέβαλαν ποτέ Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις, επιχειρήσεις που δεν κατέβαλαν ποτέ εισφορές, αλλά και ασφαλισμένοι που έχουν αποβιώσει. Με άλλα λόγια, ένα μεγάλο μέρος του χρέους αντιστοιχεί σε οικονομικές και επιχειρηματικές «μαύρες τρύπες» που συσσωρεύτηκαν επί δεκαετίες, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο και χωρίς πολιτική πρόληψης.
Τα αναλυτικά στοιχεία αποτυπώνουν μια ακόμα πιο αποκαλυπτική εικόνα. Η μεγάλη μάζα των οφειλετών βρίσκεται στις χαμηλές κλίμακες χρέους. Περίπου 1.441.298 οφειλέτες, δηλαδή σχεδόν το 69% του συνόλου, χρωστούν έως 15.000 ευρώ ο καθένας. Συνολικά, οι συγκεκριμένοι μικροοφειλέτες οφείλουν περίπου 5,2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Αν προστεθούν και όσοι χρωστούν έως 30.000 ευρώ, τότε το ποσοστό των οφειλετών εκτοξεύεται στο 84,33%, που αντιστοιχεί σε περίπου 1,7 εκατομμύρια μητρώα. Πρόκειται κυρίως για μικρομεσαίους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους, μικρές επιχειρήσεις και εργαζόμενους που βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια δεκαπενταετία λιτότητας, ενεργειακής ακρίβειας, φορολογικής πίεσης και διαρκούς μείωσης εισοδημάτων.
Η εικόνα αυτή αποδομεί σε μεγάλο βαθμό τη διαδεδομένη κυβερνητική αφήγηση περί «στρατηγικών κακοπληρωτών» ως βασικής πηγής του προβλήματος. Οι περισσότεροι χρωστούν σχετικά μικρά ποσά, τα οποία όμως γιγαντώνονται μέσα από προσαυξήσεις, τόκους και αδυναμία ένταξης σε βιώσιμες ρυθμίσεις.
Την ίδια στιγμή, ένα τεράστιο κομμάτι των συνολικών χρεών συγκεντρώνεται σε λίγους μεγαλοοφειλέτες. Σύμφωνα με την έκθεση, μόλις 2.992 οφειλέτες με χρέη άνω του 1 εκατομμυρίου ευρώ συγκεντρώνουν σχεδόν το ένα τέταρτο του συνολικού υπολοίπου οφειλών. Πρόκειται για το 24,68% των συνολικών χρεών.
Παράλληλα, 96.522 οφειλέτες με χρέη από 50.000 έως 100.000 ευρώ έχουν συσσωρεύσει συνολικό χρέος που ξεπερνά τα 6,8 δισεκατομμύρια ευρώ. Η συγκέντρωση αυτή αποκαλύπτει και τη δομική ανισότητα μέσα στο ίδιο το σύστημα οφειλών: από τη μία πλευρά εκατομμύρια μικροοφειλέτες που πιέζονται με κατασχέσεις και απειλές αναγκαστικών μέτρων, και από την άλλη ένα μικρότερο αλλά ιδιαίτερα ισχυρό μπλοκ επιχειρηματικών χρεών που συχνά παραμένει για χρόνια ανεξέλεγκτο.
Το ΚΕΑΟ εμφανίζεται τώρα να εντείνει τους ελέγχους και να βάζει στο μικροσκόπιο το «προφίλ» των οφειλετών. Η έκθεση αναφέρει ότι ο μηχανισμός επεξεργάζεται δεδομένα προκειμένου να εντοπίσει περιπτώσεις συστηματικής δημιουργίας χρεών, οργανωμένης αφερεγγυότητας και επιχειρήσεων χωρίς πραγματική περιουσιακή βάση.
Σύμφωνα με το ΚΕΑΟ, κοινό χαρακτηριστικό αυτών των περιπτώσεων είναι η συνεχής παραγωγή νέων οφειλών σε συνδυασμό με την απουσία περιουσιακών στοιχείων που θα μπορούσαν να κατασχεθούν. Η έκθεση αφήνει σαφώς να εννοηθεί ότι σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχει μεθοδευμένη μεταφορά ή απόκρυψη περιουσίας ώστε να αποφεύγεται ο εντοπισμός των πραγματικών υπευθύνων.
Το ΚΕΑΟ δηλώνει ότι προτεραιότητα αποτελεί πλέον η ενεργοποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών ώστε οι εισφορές να καταλογίζονται στους πραγματικά ωφελούμενους από την επιχειρηματική δραστηριότητα. Με άλλα λόγια, επιχειρεί να εμφανίσει μια πιο επιθετική στρατηγική απέναντι σε επιχειρηματικά σχήματα που αξιοποιούν εταιρείες-κέλυφος, διαδοχικές πτωχεύσεις ή εικονικές μεταβιβάσεις.
Ωστόσο, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο. Πώς δημιουργούνται διαρκώς νέα χρέη σε μια οικονομία που υποτίθεται ότι αναπτύσσεται; Η πραγματικότητα είναι ότι η ανάπτυξη των τελευταίων ετών στηρίχθηκε κυρίως σε χαμηλούς μισθούς, ελαστική εργασία και υπερφορολόγηση των μικρών επαγγελματιών. Οι ασφαλιστικές εισφορές παραμένουν δυσβάστακτες για ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας, ιδιαίτερα όταν το πραγματικό εισόδημα εξανεμίζεται από την ακρίβεια, το κόστος ενέργειας και το στεγαστικό βάρος.
Το αποτέλεσμα είναι ένας φαύλος κύκλος. Οι μικρές οφειλές μετατρέπονται σε μόνιμα χρέη, οι προσαυξήσεις διογκώνουν τις υποχρεώσεις και το ασφαλιστικό σύστημα λειτουργεί περισσότερο ως μηχανισμός εισπρακτικής πίεσης παρά ως κοινωνικό δίχτυ προστασίας. Ταυτόχρονα, το ίδιο το κράτος αναγνωρίζει ότι δισεκατομμύρια ευρώ δεν θα εισπραχθούν ποτέ.
Η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία του ΚΕΑΟ δεν αφορά μόνο τα ασφαλιστικά ταμεία. Είναι μια συνολική ακτινογραφία της ελληνικής οικονομίας. Μια οικονομία χαμηλής αντοχής, όπου η κοινωνική πλειοψηφία επιβιώνει με χρέη και διαρκή ανασφάλεια, ενώ το κράτος συνεχίζει να αντιμετωπίζει το πρόβλημα κυρίως ως ζήτημα καταστολής και όχι ως αποτέλεσμα ενός μοντέλου που αναπαράγει συστηματικά την αδυναμία πληρωμής.
————————————————————————
Με πληροφορίες από https://www.sofokleousin.gr/
