… Λευτέρης Τηλιγάδας Η διαπραγμάτευση της απελευθέρωσης του Αγρινίου Ο Αμάρμπεης, ο Χατζής και ο Γρηγοριάδης απέναντι στον Τολιόπουλο· οι κρίσιμες ώρες, οι κίνδυνοι μιας αιματηρής μάχης και η συμφωνία που οδήγησε στην είσοδο του ΕΛΑΣ στην πόλη Το μεσημέρι της 13ης Σεπτεμβρίου, έφτασαν από το Καρπενήσι στον Σταθμό Διοίκησης το 1ο Τάγμα του 42ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, που είχε την έδρα του στην Καμαρούλα, ο Θόδωρος Καλλίνος (Καπετάν Αμάρμπεης) […]
Κατηγορία: Μαρτυρίες
Στρατοκρατούμενη ζώνη ο Βάλτος και το Ξηρόμερο
… Λευτέρης Τηλιγάδας Στρατοκρατούμενη ζώνη ο Βάλτος και το Ξηρόμερο Οι αγρότες δεν υποχωρούν, παρά την καταστολή και τα αιματηρά επεισόδια που συγκλονίζουν τον Βάλτο και το Ξηρόμερο Η ατμόσφαιρα στον Βάλτο και το Ξηρόμερο. παρέμενε εκρηκτική, τόσο εξαιτίας των αιματηρών επεισοδίων του Σαββάτου, 8 Σεπτεμβρίου 1962, όσο και λόγω των φημολογούμενων ομαδικών συλλήψεων αγροτών που είχαν συμμετάσχει στις κινητοποιήσεις. Η κυβέρνηση επιχειρούσε με μέτρα καταστολής να κάμψει το αγωνιστικό […]
Οι ανατινάξεις του Ρουπακιά | Ο ΕΛΑΣ περικυκλώνει το Αγρίνιο
… Λευτέρης Τηλιγάδας Η 10η Σεπτέμβρη 1944 στο Αγρίνιο Η αποχώρηση των Γερμανών – Οι ανατινάξεις του Ρουπακιά Τάγμα Ασφαλείας και ΕΛΑΣ στα πρόθυρα της σύγκρουσης Το πρωινό της 10ης Σεπτεμβρίου 1944 το Αγρίνιο έμοιαζε να κρατάει την ανάσα του. Οι γερμανικές δυνάμεις που ήταν εγκαταστημένες στο Αγρίνιο είχαν ήδη αποχωρήσει από την περιοχή, αφήνοντας πίσω τους μόνο μια μικρή οπισθοφυλακή με διαταγή να καταστρέψει ό,τι πολεμικό υλικό δεν μπορούσε […]
Τα γεφύρια του Αλάημπεη
… Δημήτριος Βικέλας | Τα γεφύρια του Αλάημπεη «Τα λεγόμενα ταύτα γεφύρια είναι μακρά λιθόκτιστος οδός, στηριζομένη επί τριακοσίων και επέκεινα τόξων, και διασταυρούσα τον πορθμόν, δι’ ου συνδέονται η λίμνη Τριχωνίς και η λίμνη του Αγγελοκάστρου» […] Ενόμιζον ότι μετά τον Αμβρακικόν κόλπον και την Ακαρνανικήν πεδιάδα, ουκ ήτο δυνατόν να ίδω ωραιότερόν τι εν Ελλάδι, αλλ’ ηπατώμην. Με εθάμβωσεν η σημερινή αλληλουχία τοσούτων γραφικών τοποθεσιών, με κατεγοήτευσεν η […]
Η εξέγερση των καπνοπαραγωγών | Δολοφονία Μήτσου Βλάχου
… Λευτέρης Τηλιγάδας Η δολοφονία του Μήτσου Βλάχου Η εξέγερση των καπνοπαραγωγών το 1962 στο Βάλτο και το Ξηρόμερο Το ξημέρωμα της 8ης Σεπτεμβρίου του 1962, περίπου 4.000 καπνοπαραγωγοί είχαν αποκλείσει σημεία της εθνικής οδού Ηγουμενίτσας–Αγρινίου–Αθηνών, σταματώντας πλήρως την κυκλοφορία για να διαμαρτυρηθούν δυναμικά ενάντια στις εξευτελιστικές τιμές αγοράς του καπνού τους. Η απάντηση της κυβέρνησης Καραμανλή ήταν να κινητοποιήσει μεγάλες δυνάμεις χωροφυλακής, οι οποίες μεταφέρθηκαν με στρατιωτικά φορτηγά, λεωφορεία […]
Ο Καραϊσκάκης στο Δραγαμέστο
… Λευτέρης Τηλιγάδας Ο Καραϊσκάκης στο Δραγαμέστο Ξηρομέρου Ο Καραϊσκάκης κόβει τις αρτηρίες ανεφοδιασμού των πολιορκητών του Μεσολογγίου και ξαναδίνει θάρρος στους αγωνιστές που υπερασπιζόταν το Μεσολόγγι Από τη Δερβέγκιστα, στην οποία βρισκόταν στρατοπεδευμένος ο Καραϊσκάκης μέχρι τα μέσα του Αυγούστου, πήρε την απόφαση να περάσει στο Ξηρόμερο, για να χτυπήσει τις γραμμές ανεφοδιασμού των Τούρκων προς το Μεσολόγγι. Τα περάσματα του Αχελώου ήταν καλά φυλαγμένα, γι’ αυτό διάλεξε τον […]
«Κέντρο 3» | Το ΕΑΜικό δίκτυο πληροφοριών του Αγρινίου
. Νίκος Κανής* «Κέντρο 3» Το ΕΑΜικό δίκτυο πληροφοριών του Αγρινίου Το Κατασκοπευτικό «Κέντρο 3» ήταν ένα δίκτυο πληροφοριών που είχε στήσει το ΕΑΜ του Αγρινίου μέσα στο γερμανικό φρουραρχείο της πόλης. Αποτελούνταν από την διερμηνέα Μαρία Δημάδη, τον ιερέα Κώστα Βαλή (Παπαβαλή) και τον πολιτικό μηχανικό Κώστα Καζαντζή, μετέπειτα εθνοσύμβουλο στις Κορυσχάδες. Η Μαρία Δημάδη γεννήθηκε το 1907 στο Αγρίνιο, κρατούσε από αγροτική οικογένεια. Έβγαλε το γυμνάσιο και μιλούσε […]
Οι Ακαρνάνες στο Αγρίνιο
αρχείον Αγρινίου Οι Ακαρνάνες στο Αγρίνιο Μια σύγκρουση που αποκάλυψε το άσβεστο μίσος δύο γειτονικών λαών και χάραξε μελανό στίγμα στην ιστορία της περιοχής Η εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Ασία και η απουσία των Μακεδόνων από τον ελλαδικό χώρο δημιούργησε συνθήκες που επέτρεψαν στους Αιτωλούς να αναζωπυρώσουν τις παλιές τους έχθρες με τους Ακαρνάνες. Το 330 ή 329 π.Χ. κατέλαβαν τους Οινιάδες, μια από τις σημαντικότερες πόλεις της Ακαρνανίας, […]
Οι καπνεργάτες του Αγρινίου και η Σύμβαση της Καβάλας
Λευτέρης Τηλιγάδας Οι καπνεργάτες του Αγρινίου και η απεργία για τη Σύμβαση της Καβάλας Ήταν η πρώτη συλλογική σύμβαση στην Ελλάδα, ένα εμβληματικό επίτευγμα του οργανωμένου εργατικού κινήματος. Στις αρχές της δεκαετίας του 1930, ο καπνεργατικός κόσμος της Ελλάδας βρισκόταν ξανά σε αναβρασμό. Η ιστορική Σύμβαση της Καβάλας, που είχε κερδηθεί με σκληρούς αγώνες το 1926, προέβλεπε αξιοπρεπείς μισθούς, οκτάωρο, καλύτερες συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας, καθώς και την ίδρυση του […]
Νεκρολογία για την Ευανθία Μπέλλου-Γκινοπούλου
Μαλβίνα Καζακοπούλου* Νεκρολογία για την Ευανθία Μπέλλου-Γκινοπούλου Η Ευανθία Γκινοπούλου έδωσε ολόκληρη τη ζωή της για το παιδί που βρέθηκε σε ηθικό κίνδυνο. Με την αγάπη και τη στοργή της ζέστανε αμέτρητες παιδικές ψυχές Ύστερα από δίμηνη ασθένεια, έφυγε από τη ζωή η Ευανθία Γκινοπούλου, η γυναίκα που για τρεις δεκαετίες υπήρξε στην πρώτη γραμμή του εθνικού και κοινωνικού αγώνα για την προστασία των ανηλίκων από την εγκληματικότητα. Για το […]
Ρυθμός | Όταν στο Αγρίνιο… «τ’ αρνιά ήταν φτηνά»
Αντώνης Τραυλαντώνης Ρυθμός Ένα χρονογράφημα του Αντώνη Τραυλαντώνη απ’ την εποχή, που υπηρετούσε στο Αγρίνιο που… «τ’ αρνιά ήταν φτηνά» Ο καπετάν Γιάννος ο Κορούμπας, απόστρατος ανθυπολοχαγός, καταγόταν από το Μουριά, έμενε όμως στο Αγρίνιο, γιατί την εποχή εκείνη (μην επιμένετε, σας παρακαλώ, στις ημερομηνίες), τα αρνιά στο Αγρίνιο ήταν φτηνά και η ζωή πολύ εύκολη, ακόμα και για έναν απόστρατο ανθυπολοχαγό. Νυχτοξημέρωνε, φυσικά, ο καπετάν Κορούμπας στο καφενείο του […]
Αγρίνιο, καλοκαίρι 1909 | Φως, νερό και προπαγάνδα
Λευτέρης Τηλιγάδας Αγρίνιο 1909 | Φως, νερό και προπαγάνδα Ο Μπέλλος με σύμμαχο το φιλοβασιλικό ΣΚΡΙΠ μετατρέπει τα τεχνικά έργα σε πολιτικό όπλο κατά του προκατόχου του Η πόλη βράζει στον Αυγουστιάτικο ήλιο, μα ο Βασίλης Μπέλλος, ετοιμάζεται να τραβήξει το Αγρίνιο στον δρόμο του εκσυγχρονισμού. Δύο έργα βρίσκονται στο τραπέζι — φωτισμός και ύδρευση — κι αν οι τεχνικές λεπτομέρειες μοιάζουν ψυχρές, η πολιτική πίσω τους μόνο τέτοια δεν […]
16 Αυγούστου 1969 | «Πετάμε γιά Ἀλβανία. Εἶμαι ὁ γιατρός Τσιρώνης!!!»
Λευτέρης Τηλιγάδας «Πετάμε γιά Ἀλβανία Εἶμαι ὁ γιατρός Τσιρώνης!!!» «…Στο όνομα τῆς Δημοκρατίας, τῆς ΛΕΥΤΕΡΙΑΣ καί τοῦ ἀνθρωπισμοῦ, κυριεῦται αὐτό τό ἀεροπλάνο!» Ήταν καλοκαίρι του 1969, η Ελλάδα της χούντας έγινε μάρτυρας μιας από τις πιο παράξενες αεροπειρατείες της εποχής. Ο γιατρός Βασίλης Τσιρώνης, λίγους μήνες μετά την προσωρινή του αποφυλάκιση, αποφάσισε να φύγει οριστικά από τη χώρα μαζί με την οικογένειά του. Είχε πειστεί ότι οι διώξεις δεν θα […]
Από το Κρυονέρι στο Αγρίνιο, κι από εκεί… πουθενά
Λευτέρης Τηλιγάδας Το ανεκπλήρωτο όνειρο των ΣΒΔΕ Από το Κρυονέρι στο Αγρίνιο, κι από εκεί… πουθενά Η ιστορία των Σιδηροδρόμων Βορειοδυτικής Ελλάδας (ΣΒΔΕ), της μικρής αυτής γραμμής που ένωνε το Κρυονέρι με το Μεσολόγγι και το Αγρίνιο, είναι γεμάτη χαμένα σχέδια, ανεκπλήρωτες φιλοδοξίες και ένα μόνιμο αίσθημα καθυστέρησης της χώρας απέναντι στην Ευρώπη. Από τα πρώτα χρόνια της ίδρυσής τους, οι ΣΒΔΕ θεωρούνταν το «προγεφύρωμα» για την ανάπτυξη ενός μεγάλου […]
Θέρμος | Από τον προϊστορικό οικισμό στο ιερό του Απόλλωνα
Θέρμος Από τον προϊστορικό οικισμό στο ιερό του Απόλλωνα Η σταδιακή πορεία ενός αιτωλικού κέντρου από αγροκτηνοτροφική κοινότητα σε πολιτικό και θρησκευτικό πυρήνα της Αιτωλικής Συμπολιτείας Ο Θέρμος, κέντρο θρησκευτικής και πολιτικής ζωής της Αιτωλικής Συμπολιτείας, μνημονεύεται από λίγες αρχαίες πηγές, κυρίως τον Πολύβιο, που περιγράφει την εκστρατεία του Φιλίππου Ε΄ το 218 π.Χ. και δίνει πολύτιμες πληροφορίες για το ιερό του Απόλλωνα, τα μνημεία, τις οικίες και τις ετήσιες […]
Σπύρος Ντελής | Η ληστοκρατία στο Ξηρόμερο
Γεώργιος Σπ. Γρίνος Σπύρος Ντελής Η ληστοκρατία στο Ξηρόμερο Η ληστοκρατία ως φαινόμενο στον Ελλαδικό χώρο κράτησε περίπου έναν αιώνα και σύμφωνα με τους μελετητές χωρίζεται σε τρεις (3) περιόδους: η πρώτη 1835-1870, καλύπτει τη διακυβέρνηση του Όθωνα, όπου έχουμε την εμφάνιση και εξάπλωσή της, η δεύτερη 1870-1920, η οποία χαρακτηρίζεται από την παγιωμένη μορφή του φαινομένου και η τρίτη 1920-1936, όπου έχουμε νέα έξαρση και οριστική εξάλειψή της. Τα […]