Επίκαιρα
Η Βουλή συζητά περιορισμούς για τα παιδιά,
με ανοιχτά ερωτήματα για έλεγχο και ψηφιακά δικαιώματα
Στη Βουλή επιστρέφει σήμερα, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, το νομοσχέδιο που απαγορεύει την πρόσβαση στα κοινωνικά δίκτυα για παιδιά κάτω των 15 ετών. Στις δέκα το πρωί, στην αίθουσα της Γερουσίας, συνεδριάζουν από κοινού οι επιτροπές Δημόσιας Διοίκησης και Κοινωνικών Υποθέσεων, αυτή τη φορά για να ακούσουν εκπροσώπους φορέων και ειδικούς. Το νομοσχέδιο κατατέθηκε στις 9 Οκτωβρίου, συζητήθηκε για πρώτη φορά στις 13 και, σύμφωνα με τον κυβερνητικό προγραμματισμό, θα φτάσει στην Ολομέλεια στις 22 Οκτωβρίου. Αν ψηφιστεί, στόχος είναι να εφαρμοστεί από την Πρωτοχρονιά του 2027. Άρα δεν μιλάμε για απαγόρευση που ισχύει ήδη, αλλά για ένα σχέδιο που εξετάζεται τώρα στη Βουλή.
Τι αλλάζει στην πράξη; Παιδιά που δεν έχουν κλείσει τα δεκαπέντε δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης που καλύπτει ο νόμος. Οι εταιρείες θα πρέπει να ελέγχουν αξιόπιστα την ηλικία των χρηστών τους. Η κυβέρνηση προτείνει εργαλεία όπως το Kids Wallet και το Gov.gr Wallet, που μπορούν να επιβεβαιώνουν αν κάποιος βρίσκεται πάνω ή κάτω από το ηλικιακό όριο, χωρίς να αποκαλύπτεται υποχρεωτικά η ακριβής ημερομηνία γέννησής του. Δεν επιβάλλεται όμως μία αποκλειστική εφαρμογή, ενώ η απαγόρευση δεν αφορά συνολικά το διαδίκτυο ούτε τις υπηρεσίες ιδιωτικής επικοινωνίας. Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα: πώς θα ελέγχονται οι ήδη υπάρχοντες λογαριασμοί, τι θα γίνει με τις προσπάθειες παράκαμψης και ποιος θα εγγυάται ότι τα δεδομένα των παιδιών δεν θα συγκεντρώνονται χωρίς λόγο;
Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος παρουσιάζει τη ρύθμιση ως παρέμβαση για την προστασία της ανηλικότητας. Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου υπογραμμίζει ότι την ευθύνη του ελέγχου πρέπει να την έχουν οι πλατφόρμες και όχι αποκλειστικά οι γονείς. Το υπουργείο Υγείας συνδέει την πρωτοβουλία με τους κινδύνους από την υπερβολική χρήση, την πίεση στην ψυχική υγεία, τις διαταραχές ύπνου και τον διαδικτυακό εκφοβισμό. Είναι πραγματικά ζητήματα, αλλά μια νομοθετική απαγόρευση δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι θα αντιμετωπιστούν.
Στην πρώτη συνεδρίαση, την Τρίτη, η αντιπολίτευση έβαλε συγκεκριμένες ενστάσεις. Ο Στέφανος Παραστατίδης από το ΠΑΣΟΚ ρώτησε γιατί επιλέγεται μια ενιαία απαγόρευση αντί για διαβαθμισμένη προστασία ανά ηλικία. Η Έλενα Ακρίτα από τον ΣΥΡΙΖΑ ζήτησε συνολικότερη στρατηγική και απαντήσεις για τους ήδη υπάρχοντες λογαριασμούς. Η Παρασκευή Δάγκα από το ΚΚΕ έστρεψε την προσοχή στο επιχειρηματικό μοντέλο των εταιρειών και στους αλγορίθμους που επιδιώκουν να κρατούν τους χρήστες διαρκώς συνδεδεμένους. Η εφαρμογή θα συνδεθεί με τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς εποπτείας και κυρώσεων, αλλά μένει να αποδειχθεί στην πράξη πόσο αποτελεσματικός θα είναι ο έλεγχος.
Γιατί το ζήτημα δεν είναι απλώς αν ένα παιδί θα μπορεί να ανοίξει λογαριασμό. Είναι ποιος σχεδιάζει τον ψηφιακό χώρο, ποιος κερδίζει από την προσοχή του και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη όταν εμφανίζεται βλάβη. Χρειάζονται κανόνες για τις εταιρείες, ουσιαστική ψηφιακή παιδεία στα σχολεία, δημόσιες δομές στήριξης και ενημέρωση των οικογενειών. Η σημερινή ακρόαση είναι μια ευκαιρία να φανεί αν η Βουλή εξετάζει ολοκληρωμένα αυτές τις ανάγκες. Το αποτέλεσμα δεν θα κριθεί από το πόσο αυστηρά ακούγεται ένα όριο ηλικίας, αλλά από το τι πραγματικά θα αλλάξει στην καθημερινότητα των παιδιών.
