Υπαίθριο Θέατρο ΕΗΜ | Φρόντζου
Οι Τρωάδες συναντούν το «Άη Λαός» και κάνουν τον πόλεμο
ζωντανή υπόθεση συλλογικής μνήμης σήμερα
Ένας ιστορικός δίσκος επιστρέφει σαράντα τρία χρόνια μετά την κυκλοφορία του, όχι για να τοποθετηθεί με ασφάλεια σε κάποια βιτρίνα πολιτιστικών αναμνήσεων, αλλά για να μιλήσει ξανά για όσα εξακολουθούν να συμβαίνουν γύρω μας. Ο «Άη Λαός» του Δημήτρη Λάγιου, σε στίχους Μιχάλη Μπουρμπούλη και με τη φωνή της Σωτηρίας Μπέλλου, παρουσιάζεται για πρώτη φορά ως ενιαία μουσικοθεατρική παράσταση μεγάλης κλίμακας και συναντά τις «Τρωάδες» του Ευριπίδη.
Τη σύλληψη, τη σκηνοθεσία και τη δραματουργική σύνθεση υπογράφει ο Στέλιος Βραχνής, ο οποίος ενώνει δύο έργα που γεννήθηκαν σε διαφορετικές εποχές αλλά κοιτάζουν κατάματα την ίδια πραγματικότητα: τον πόλεμο από την πλευρά των ηττημένων, των αμάχων και εκείνων που καλούνται να συνεχίσουν τη ζωή τους πάνω στα ερείπια. Δεν τον ενδιαφέρουν οι στρατηγοί και οι νικητές. Στο κέντρο βρίσκονται οι νεκροί, οι αγνοούμενοι, οι αιχμάλωτοι και οι γυναίκες που μένουν πίσω να σηκώσουν ολόκληρο το βάρος της καταστροφής.
Οι «Τρωάδες», που γράφτηκαν από τον Ευριπίδη μέσα στη σκοτεινή περίοδο του Πελοποννησιακού Πολέμου, αρχίζουν λίγες ώρες μετά την πτώση της Τροίας. Η πόλη έχει καεί και οι γυναίκες της περιμένουν να μάθουν σε ποιον νικητή θα παραδοθούν ως λάφυρα. Η Εκάβη έχει χάσει την πατρίδα και τα παιδιά της, η Ανδρομάχη βρίσκεται αντιμέτωπη με την πιο βάρβαρη μορφή εκδίκησης και η Κασσάνδρα γνωρίζει όσα θα ακολουθήσουν, αλλά κανείς δεν θέλει να την ακούσει. Πρόκειται για ένα έργο που γκρεμίζει τον ηρωικό μύθο του πολέμου και αφήνει να φανεί η οργανωμένη βία του ισχυρού πάνω στον ανυπεράσπιστο.
Στον ίδιο δραματουργικό δρόμο κινείται ο «Άη Λαός», ο δίσκος που κυκλοφόρησε το 1983. Ο Δημήτρης Λάγιος, γεννημένος στη Ζάκυνθο το 1952 και χαμένος πρόωρα το 1991, υπήρξε ένας συνθέτης που έφερε κοντά την επτανησιακή μουσική παράδοση, το λαϊκό τραγούδι και τη μεγάλη ελληνική ποίηση. Ανάμεσα στα σημαντικά έργα του βρίσκεται και ο «Ήλιος ο Ηλιάτορας» σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη. Στον «Άη Λαό» έδωσε μουσική φωνή σε έναν κόσμο πληγωμένο από την Ιστορία, που όμως επιμένει να θυμάται και να αντιστέκεται.
Τους στίχους έγραψε ο Ιθακήσιος Μιχάλης Μπουρμπούλης, ένας από τους ουσιαστικότερους στιχουργούς του ελληνικού τραγουδιού, που έφυγε από τη ζωή το 2023. Είχε σπουδάσει δημοσιογραφία, κινηματογράφο και θέατρο και συνεργάστηκε με σημαντικούς συνθέτες, μεταφέροντας στα τραγούδια του τη μνήμη, τη μετανάστευση, την ήττα και τη ζωή των ανθρώπων που συνήθως μένουν έξω από την επίσημη αφήγηση.
Και βέβαια υπάρχει η Σωτηρία Μπέλλου. Η σπουδαία φωνή του ρεμπέτικου και του λαϊκού τραγουδιού, γεννημένη το 1921, πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση, γνώρισε τη βία, τις διώξεις και τη σκληρότητα μιας ανδροκρατούμενης κοινωνίας, αλλά δεν έμαθε ποτέ να χαμηλώνει τη φωνή της. Η ερμηνεία της στον «Άη Λαό» δεν ήταν απλώς μια μουσική εκτέλεση. Κουβαλούσε τη δική της ζωή και έκανε τον δίσκο να ακούγεται σαν μαρτυρία.
Στη νέα παράσταση αυτή η εμβληματική ερμηνεία δεν αντιγράφεται. Το έργο περνά σε μια πολυφωνική σκηνική μορφή, με τη μουσική του Λάγιου επανενορχηστρωμένη για έγχορδα, πνευστά, ηλεκτρική κιθάρα και ηλεκτρονικό ήχο. Η Υακίνθη Λάγιου συμμετέχει ως ερμηνεύτρια και συνδέει τη σημερινή σκηνική πράξη με τη ζωντανή κληρονομιά του πατέρα της.
Η Γιώτα Φέστα επιστρέφει, έξι χρόνια μετά, στον ρόλο της Εκάβης. Η Ιωάννα Πηλιχού υποδύεται την Ανδρομάχη και η Άλκηστις Αγγελοπούλου την Κασσάνδρα. Μαζί τους βρίσκονται ηθοποιοί, τραγουδιστές και μουσικοί, δεκαεννέα άνθρωποι συνολικά, που λειτουργούν ως ένα ενιαίο σώμα. Ο λόγος, η φωνή, η μουσική και η κίνηση δεν χωρίζονται σε αυτόνομα μέρη, αλλά γίνονται μια κοινή πράξη μαρτυρίας.
Στο κέντρο της σκηνής δεσπόζουν δύο χιλιάδες ανδρικά ρούχα. Δύο χιλιάδες άδεια ενδύματα στη θέση σωμάτων που δεν επέστρεψαν. Η εγκατάσταση μετατρέπει τη σκηνή σε δημόσιο χώρο πένθους και αρνείται να αφήσει τους νεκρούς να μετατραπούν σε αριθμούς. Γιατί πίσω από κάθε πολεμικό ανακοινωθέν υπάρχει ένα άδειο ρούχο, ένα σπίτι που περιμένει και μια οικογένεια που δεν θα πάρει ποτέ πίσω τον άνθρωπό της.
Η πανελλαδική πορεία της παράστασης άρχισε στις 29 Ιουλίου 2026 από το Θέατρο Γης της Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο του 12ου Φεστιβάλ Δάσους του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος. Από εκεί ο «Άη Λαός» βγήκε ξανά στον δρόμο, για να θυμίσει ότι ο πόλεμος δεν είναι φυσικό φαινόμενο ούτε αναπόφευκτη μοίρα. Είναι πολιτική επιλογή, έχει υπεύθυνους και πληρώνεται πάντοτε από εκείνους που δεν τον αποφάσισαν.
Ταυτότητα παράστασης
Διοργάνωση και παραγωγή: Politistica–CulturalScenes
Τίτλος: «Άη Λαός – Ένα σκηνικό ρέκβιεμ για την ήττα ενός λαού»
Χαρακτήρας: μουσικοθεατρική, δραματική και αντιπολεμική παράσταση,
βασισμένη στον ιστορικό δίσκο «Άη Λαός» και στις «Τρωάδες» του Ευριπίδη
Ημερομηνία: Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου 2026,
σε αντικατάσταση της αρχικής ημερομηνίας της 4ης Αυγούστου,
η οποία αναβλήθηκε για τεχνικούς λόγους
Χώρος: Υπαίθριο Θέατρο ΕΗΜ – Φρόντζου, Ιωάννινα
Διεύθυνση: Ηρακλή Βασιάδη 58, Ιωάννινα
Ώρα έναρξης: 9:15 το βράδυ, με προσέλευση από τις 8:15
Είσοδος: με εισιτήριο. Τιμή εισιτηρίου: από 15 ευρώ.
Ηλεκτρονική προπώληση μέσω More.com και Public Tickets.
