Επίκαιρα
Στην Πρέβεζα η ιστορική επέτειος του 1912
τιμάται αύριο με ομιλία και μουσική στη Θεοφάνειο
Με μια εκδήλωση αφιερωμένη στην ιστορία της πόλης, στις στρατιωτικές και πολιτικές συνθήκες των Βαλκανικών Πολέμων και στη σημασία της απελευθέρωσης του 1912, ο Δήμος Πρέβεζας συνεχίζει αύριο, Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2026, τις επετειακές εκδηλώσεις για τη συμπλήρωση 114 χρόνων από την ενσωμάτωση της πόλης στο ελληνικό κράτος. Η κεντρική εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στις 7:30 το απόγευμα, στη Θεοφάνειο Αίθουσα Τέχνης, στην οδό Θεοφάνους 3, με ιστορική ομιλία του αντιδημάρχου Λεωνίδα Αργυρού και μουσικό πρόγραμμα από τη χορωδία «Ηχοχρώματα». Η εκδήλωση εντάσσεται στο πρόγραμμα που έχει οργανώσει ο Δήμος για την επέτειο της 21ης Οκτωβρίου 1912, μιας ημερομηνίας που σηματοδότησε το τέλος της οθωμανικής κυριαρχίας στην Πρέβεζα και την έναρξη μιας νέας περιόδου στην ιστορική διαδρομή της.
Οι φετινές επετειακές δράσεις δεν περιορίζονται στις καθιερωμένες τελετές μνήμης, αλλά περιλαμβάνουν επιστημονικές παρουσιάσεις, ιστορικές αναφορές και μουσικές εκδηλώσεις, επιχειρώντας να συνδέσουν τον δημόσιο εορτασμό με τη γνώση των γεγονότων που διαμόρφωσαν την εξέλιξη της πόλης. Η αυριανή εκδήλωση αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σημεία αυτού του προγράμματος, καθώς συνδυάζει την ιστορική ενημέρωση με τη συλλογική πολιτιστική έκφραση, δίνοντας στους κατοίκους την ευκαιρία να προσεγγίσουν την επέτειο πέρα από τις συνηθισμένες επετειακές αναφορές.
Το ιστορικό μέρος της αυριανής βραδιάς θα αναλάβει ο αντιδήμαρχος Πρέβεζας Λεωνίδας Αργυρός, ο οποίος θα παρουσιάσει ομιλία με θέμα «Οπλισμός, τακτική και στρατηγική των αντιπάλων κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο». Η παρουσίαση θα επικεντρωθεί στη στρατιωτική διάσταση των γεγονότων του 1912, εξετάζοντας τις συνθήκες κάτω από τις οποίες αναπτύχθηκαν οι επιχειρήσεις, τον εξοπλισμό των αντίπαλων στρατευμάτων και τις επιλογές που επηρέασαν την εξέλιξη των συγκρούσεων. Πρόκειται για μια θεματική που επιτρέπει την κατανόηση της απελευθέρωσης της Πρέβεζας μέσα στο ευρύτερο ιστορικό περιβάλλον των Βαλκανικών Πολέμων, όταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία βρέθηκε αντιμέτωπη με τη συμμαχία της Ελλάδας, της Σερβίας, της Βουλγαρίας και του Μαυροβουνίου.
Οι πολεμικές επιχειρήσεις εκείνης της περιόδου οδήγησαν σε σημαντικές αλλαγές των συνόρων και των πολιτικών ισορροπιών στη Βαλκανική, επηρεάζοντας καθοριστικά τις κοινωνίες της περιοχής. Η Πρέβεζα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης στην είσοδο του Αμβρακικού κόλπου και της στρατηγικής σημασίας του λιμανιού της, αποτέλεσε ένα από τα σημεία όπου οι στρατιωτικές εξελίξεις συνδέθηκαν άμεσα με τις διπλωματικές παρεμβάσεις και τις επιδιώξεις των αντιμαχόμενων πλευρών. Η εξέταση των πολεμικών τακτικών, επομένως, δεν αφορά μόνο την περιγραφή των επιχειρήσεων, αλλά και την κατανόηση των συνθηκών μέσα στις οποίες καθορίστηκε η τύχη της πόλης και των κατοίκων της.
Τα γεγονότα που οδήγησαν στην απελευθέρωση της Πρέβεζας εξελίχθηκαν με ιδιαίτερη ταχύτητα στις 20 και 21 Οκτωβρίου 1912. Ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις, με τη συμμετοχή Κρητών και Ηπειρωτών εθελοντών, επιτέθηκαν στις οθωμανικές θέσεις στην περιοχή της Νικόπολης, ενώ ο ελληνικός στόλος του Ιονίου συμμετείχε στις επιχειρήσεις. Η υποχώρηση των οθωμανικών δυνάμεων δημιούργησε τις συνθήκες για την παράδοση της Πρέβεζας, έπειτα από διαβουλεύσεις στις οποίες παρενέβησαν και οι πρόξενοι ευρωπαϊκών δυνάμεων. Το πρωτόκολλο παράδοσης υπογράφηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της 21ης Οκτωβρίου και το μεσημέρι της ίδιας ημέρας ο ελληνικός στρατός εισήλθε στην πόλη.
Επικεφαλής των ελληνικών δυνάμεων ήταν ο Παναγιώτης Σπηλιάδης, το όνομα του οποίου έχει συνδεθεί με τα γεγονότα της απελευθέρωσης. Πίσω όμως από τις στρατιωτικές κινήσεις και τις επίσημες συμφωνίες υπήρχε και η πραγματικότητα μιας πόλης της οποίας οι κάτοικοι βίωναν την αγωνία, την ανασφάλεια και τον φόβο μιας γενικευμένης πολεμικής σύγκρουσης. Η ιστορική έρευνα αναδεικνύει ότι η αποτροπή περαιτέρω αιματοχυσίας και η προστασία των κατοίκων αποτέλεσαν σημαντικές πλευρές των διαπραγματεύσεων για την παράδοση. Αυτή η ανθρώπινη διάσταση έχει ιδιαίτερη αξία για τη σημερινή προσέγγιση της επετείου, καθώς επιτρέπει να εξετάσουμε τα γεγονότα όχι μόνο μέσα από τις νίκες και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά και μέσα από τις συνέπειες που είχαν στη ζωή των ανθρώπων.
Το μουσικό μέρος της αυριανής κεντρικής επετειακής εκδήλωσης θα παρουσιάσει η χορωδία «Ηχοχρώματα», προσθέτοντας μια διαφορετική διάσταση στον εορτασμό. Η συμμετοχή της χορωδίας εντάσσει τη μουσική δημιουργία στο πρόγραμμα της ιστορικής μνήμης, αναδεικνύοντας τον ρόλο που μπορούν να έχουν οι τοπικές καλλιτεχνικές ομάδες στις δημόσιες πολιτιστικές δραστηριότητες. Η χορωδιακή μουσική αποτελεί μια συλλογική μορφή καλλιτεχνικής έκφρασης, στην οποία η προσωπική συμμετοχή συνδέεται με τη συνεργασία και την κοινή δημιουργία. Η παρουσία της σε μια επετειακή διοργάνωση υπενθυμίζει ότι η ιστορική μνήμη δεν διατηρείται αποκλειστικά μέσα από τις ομιλίες, τα αρχεία και τα μνημεία, αλλά και μέσα από τις πολιτιστικές πρακτικές που αναπτύσσουν οι ίδιες οι τοπικές κοινωνίες.
Το αναλυτικό μουσικό πρόγραμμα και οι τίτλοι των έργων που θα ερμηνευτούν δεν έχουν δημοσιοποιηθεί, ωστόσο η συμμετοχή της χορωδίας έχει επιβεβαιωθεί από την ανακοίνωση των επετειακών εκδηλώσεων. Μετά την ολοκλήρωση της βραδιάς προβλέπεται η προσφορά μπουφέ στους παρευρισκόμενους, δίνοντας στην εκδήλωση και τον χαρακτήρα μιας ανοιχτής κοινωνικής συνάντησης.
Η κεντρική εκδήλωση στη Θεοφάνειο αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου επετειακού προγράμματος, το οποίο άρχισε το Σάββατο 17 Οκτωβρίου με το διεθνές επιστημονικό συνέδριο «Η ιστορία της Πρέβεζας μέσα από αρχειακές νομικές πηγές», που διοργάνωσε η Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης υπό την αιγίδα του Δήμου Πρέβεζας. Το συνέδριο επικεντρώθηκε στην αξιοποίηση αρχειακών τεκμηρίων για την έρευνα της τοπικής ιστορίας, με θεματικές για την απονομή της δικαιοσύνης, την αστυνόμευση, τη διοίκηση και την κοινωνική οργάνωση της περιοχής. Στο πρόγραμμα της Κυριακής 18 Οκτωβρίου είχε ενταχθεί επίσης εκδήλωση μνήμης για τον Χαλασμό της Πρέβεζας του 1798, με ιστορική ομιλία, λογοτεχνική αφήγηση και πορεία μνήμης.
Οι επετειακές δράσεις συνεχίζονται αύριο, Τρίτη 20 Οκτωβρίου, στις 12:00 το μεσημέρι, με επιμνημόσυνη δέηση, κατάθεση στεφάνων και ιστορική ομιλία στο Μνημείο Πεσόντων της Νικόπολης, στον αύλειο χώρο του Αγίου Ιωάννη Ριγανά. Το βράδυ, στις 7:30, θα ακολουθήσει η κεντρική εκδήλωση στη Θεοφάνειο, ενώ οι εορτασμοί θα κορυφωθούν μεθαύριο, Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, ανήμερα της επετείου. Στις 7:30 το πρωί θα τελεστεί αρχιερατική θεία λειτουργία στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Χαραλάμπους και στις 10:30 θα ακολουθήσουν η πανηγυρική δοξολογία και η ομιλία για το χρονικό της ημέρας. Οι εκδηλώσεις θα ολοκληρωθούν με επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων στο Ηρώο Πεσόντων, στο Κάστρο του Αγίου Ανδρέα, ενώ η Φιλαρμονική Πρέβεζας «Ορφέας» θα συμμετάσχει στο επετειακό πρόγραμμα.
Η συμπλήρωση 114 χρόνων από την απελευθέρωση της Πρέβεζας προσφέρει την ευκαιρία για μια ουσιαστικότερη προσέγγιση της τοπικής ιστορίας και της σχέσης της με τη σημερινή κοινωνία. Οι ιστορικές επέτειοι αποκτούν πραγματικό περιεχόμενο όταν δεν περιορίζονται στην επανάληψη γνωστών γεγονότων και καθιερωμένων τελετουργιών, αλλά συμβάλλουν στην ανάπτυξη της ιστορικής γνώσης και της συλλογικής αυτογνωσίας. Η Πρέβεζα διαθέτει μια σύνθετη ιστορική διαδρομή, που περιλαμβάνει διαφορετικές πολιτικές κυριαρχίες, πολιτιστικές επιρροές, κοινωνικές συγκρούσεις και σημαντικές αλλαγές στη ζωή των κατοίκων της.
Η κατανόηση αυτής της διαδρομής προϋποθέτει τη μελέτη των τεκμηρίων, την αναγνώριση της διαφορετικότητας των ιστορικών εμπειριών και την αποφυγή απλουστευτικών αφηγήσεων. Η απελευθέρωση του 1912 αποτελεί ένα καθοριστικό γεγονός, αλλά η σημασία της γίνεται περισσότερο κατανοητή όταν τοποθετείται μέσα στο σύνολο των πολιτικών και κοινωνικών εξελίξεων της εποχής. Η αυριανή εκδήλωση στη Θεοφάνειο Αίθουσα Τέχνης επιχειρεί να συμβάλει σε αυτή την κατεύθυνση, συνδυάζοντας την ιστορική παρουσίαση με τη μουσική δημιουργία και τη συμμετοχή των πολιτών.
Αποτελεί, παράλληλα, μια υπενθύμιση ότι η δημόσια ιστορία δεν είναι υπόθεση μόνο των ειδικών και των θεσμικών φορέων, αλλά αφορά κάθε άνθρωπο που ζει σε έναν τόπο και επιθυμεί να κατανοήσει τις διαδρομές που διαμόρφωσαν το παρόν του. Η κεντρική επετειακή εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί αύριο, Τρίτη 20 Οκτωβρίου, στις 7:30 το απόγευμα, στη Θεοφάνειο Αίθουσα Τέχνης, με ανοιχτή πρόσκληση προς το κοινό.
