Επίκαιρα
Η Ηγουμενίτσα συζητά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα,
τα ενεργειακά στοιχήματα και τον ρόλο του τοπικού λιμανιού
Στο Δημοτικό Συμβούλιο Ηγουμενίτσας περνά την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου, στις 7.00 το απόγευμα, ένα έργο που μπορεί να επηρεάσει τόσο την ενεργειακή πολιτική της χώρας όσο και την καθημερινότητα των παράκτιων περιοχών του Ιονίου. Πρώτο θέμα της συνεδρίασης είναι η γνωμοδότηση για τη Μελέτη Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων της ερευνητικής γεώτρησης «Ασωπός 1», μαζί με τη σχεδιαζόμενη βάση υποστήριξης στο λιμάνι της πόλης. Εισηγητής θα είναι ο δήμαρχος Παναγιώτης Νταής, σύμφωνα με την επίσημη πρόσκληση του Δήμου Ηγουμενίτσας.
Η γνωμοδότηση του Δημοτικού Συμβουλίου δεν αποτελεί την τελική περιβαλλοντική άδεια. Αποτελεί, όμως, την πρώτη ουσιαστική θεσμική παρέμβαση της τοπικής κοινωνίας σε ένα σχέδιο που προβλέπει την πρώτη υπεράκτια ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα έπειτα από περίπου τέσσερις δεκαετίες.
Ο «Ασωπός 1» βρίσκεται στο Οικόπεδο 2, βορειοδυτικά της Κέρκυρας, κοντά στα θαλάσσια σύνορα Ελλάδας και Ιταλίας. Σύμφωνα με στοιχεία της ΜΠΚΕ, το σημείο απέχει περίπου 44 χιλιόμετρα από τους Οθωνούς και 41 χιλιόμετρα από την πλησιέστερη προστατευόμενη περιοχή. Το βάθος της θάλασσας προσεγγίζει τα 850 μέτρα, ενώ η γεώτρηση σχεδιάζεται να φτάσει περίπου 4.622 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Ο στόχος προέκυψε από την τρισδιάστατη σεισμική έρευνα του 2022, η οποία κάλυψε έκταση περίπου 2.244 τετραγωνικών χιλιομέτρων, όπως αναφέρει σχετικό ρεπορτάζ βασισμένο στη μελέτη.
Στην κοινοπραξία συμμετέχουν η ExxonMobil με 60%, η Energean με 30%, έχοντας και τον ρόλο του διαχειριστή, και η HELLENiQ ENERGY με 10%. Για τη γεώτρηση έχει επιλεγεί το πλωτό γεωτρύπανο Stena DrillMAX, το οποίο θα ανεφοδιάζεται από εξειδικευμένα πλοία υποστήριξης.
Οι εκτιμήσεις που έχουν δημοσιοποιηθεί μιλούν για δυνητικούς πόρους φυσικού αερίου μεταξύ 200 και 270 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων. Αυτή, όμως, δεν είναι επιβεβαιωμένη ποσότητα ούτε αποδεδειγμένο κοίτασμα. Πρόκειται για γεωλογική εκτίμηση πριν από τη γεώτρηση, με πιθανότητα επιτυχίας γύρω στο 16%. Ακόμη και ένα θετικό πρώτο αποτέλεσμα θα πρέπει να ακολουθηθεί από νέες γεωτρήσεις αξιολόγησης, πριν διαπιστωθεί εάν το αέριο μπορεί να αναπτυχθεί εμπορικά. Το κόστος της ερευνητικής γεώτρησης υπολογίζεται σε 60 έως 70 εκατομμύρια ευρώ, ενώ μια ενδεχόμενη πλήρης ανάπτυξη θα απαιτούσε επενδύσεις δισεκατομμυρίων, σύμφωνα με το Business Daily.
Η δημόσια Μελέτη Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων της Energean φέρει ημερομηνία 7 Αυγούστου 2026. Εξετάζει τις επιπτώσεις της γεώτρησης, της θαλάσσιας κυκλοφορίας, της διαχείρισης υλικών και αποβλήτων, καθώς και πιθανά ατυχήματα. Επειδή το έργο βρίσκεται κοντά σε διεθνή θαλάσσια όρια, βρίσκεται σε εξέλιξη και διασυνοριακή διαβούλευση με την Ιταλία, ενώ τμήματα της τεκμηρίωσης έχουν αποδοθεί και στα ιταλικά και στα αλβανικά.
Με βάση το τελευταίο χρονοδιάγραμμα της εταιρείας, η δημόσια διαβούλευση ολοκληρώνεται μέσα στον Σεπτέμβριο και η περιβαλλοντική έγκριση επιδιώκεται έως τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο. Η έναρξη της γεώτρησης τοποθετείται πλέον γύρω στον Απρίλιο του 2027, αν και παλαιότερες ανακοινώσεις μιλούσαν για τον Φεβρουάριο. Άρα η ακριβής ημερομηνία παραμένει εξαρτημένη από τις εγκρίσεις, τη διαθεσιμότητα του γεωτρύπανου και την υποβολή της έκθεσης αντιμετώπισης μεγάλων κινδύνων.
Στην άλλη πλευρά της συζήτησης βρίσκονται περιβαλλοντικές οργανώσεις της Κέρκυρας. Ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Κέρκυρας υποστηρίζει ότι η μελέτη παρουσιάζει επιστημονικά κενά και ζητά να εφαρμοστεί η αρχή της προφύλαξης. Μεταξύ άλλων, θέτει ζητήματα για τον υποθαλάσσιο θόρυβο και την επίδρασή του σε φυσητήρες, ζιφιούς και άλλα θαλάσσια θηλαστικά, για τα κατάλοιπα της γεώτρησης στον πυθμένα, για τον κίνδυνο σύγκρουσης πλοίων με δελφίνια και χελώνες και για τις συνέπειες ενός ατυχήματος στην αλιεία, στον τουρισμό και στις ιχθυοκαλλιέργειες της Σαγιάδας. Πρόκειται για τις θέσεις του Συλλόγου, οι οποίες παρουσιάζονται αναλυτικά στην παρέμβασή του για τον «Ασωπό 1», και όχι για τελεσίδικες διαπιστώσεις των αδειοδοτικών αρχών.
Για την Ηγουμενίτσα, το πιο άμεσο ζήτημα είναι το λιμάνι. Η κοινοπραξία το έχει επιλέξει ως χερσαία βάση υποστήριξης, λόγω της μικρής απόστασης από τη γεώτρηση, των λιμενικών εγκαταστάσεων και της σύνδεσης με την Εγνατία Οδό. Από εκεί προβλέπεται να περνούν εξοπλισμός, καύσιμα, ανταλλακτικά και αναλώσιμα για το γεωτρύπανο, όπως αναφέρεται στην παρουσίαση του έργου από την Energean.
Αυτό μπορεί να αυξήσει τη ζήτηση για μεταφορές, αποθήκευση, τεχνικές υπηρεσίες και λιμενική υποστήριξη. Μέχρι σήμερα, πάντως, δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τον αριθμό ή τη διάρκεια των τοπικών θέσεων εργασίας. Η αναπτυξιακή προοπτική παραμένει προσδοκία που πρέπει να μετρηθεί απέναντι στην επιβάρυνση του λιμανιού και στους κινδύνους για τις υπόλοιπες οικονομικές δραστηριότητες της περιοχής.
Έτσι, το Δημοτικό Συμβούλιο καλείται να τοποθετηθεί όχι απλώς πάνω σε μία γεώτρηση, αλλά πάνω σε ένα σύνθετο δίλημμα. Από τη μία βρίσκονται η αναζήτηση νέων ενεργειακών πόρων και η πιθανή οικονομική δραστηριότητα για τη Θεσπρωτία. Από την άλλη, ένα ευαίσθητο θαλάσσιο περιβάλλον, μια γεώτρηση μεγάλου βάθους και μια πιθανότητα γεωλογικής επιτυχίας που παραμένει χαμηλή. Η συζήτηση της Τετάρτης δεν θα δώσει την τελική άδεια στον «Ασωπό 1». Θα δείξει, όμως, με ποιους όρους είναι διατεθειμένη η Ηγουμενίτσα να δεχθεί τον ρόλο που της αναθέτει το έργο
