...
Ο γέγονε… Γέγονε |
Γεγονότα
1611 – Επαναστάτες με επικεφαλής τον μητροπολίτη Διονύσιο Β’ καταλαμβάνουν τα Ιωάννινα. Η εξέγερση ξέσπασε τη νύχτα της 10-11 Σεπτεμβρίου (Τρίτη προς Τετάρτη).
Ο Διονύσιος, μαζί με περίπου 1.000 περίπου Αλβανούς χωρικούς, βοσκούς και γεωργούς, από 70 χωριά της Παραμυθιάς, οπλισμένους με ακόντια, τόξα και γεωργικά εργαλεία, καθώς μόνο 40 από αυτούς διέθεταν αρκεβούζια, κατόρθωσε να εξουδετερώσει τους Τούρκους των γειτονικών χωριών, Τουρκογρανίτσας (σημ. Γρανίτσας) και Ζαραβούσας (σημ. Αγ. Νικολάου), και κατέλαβε τα Ιωάννινα, αιφνιδιάζοντας τους Τούρκους.
Οι επαναστάτες ακολούθησαν τη παλιά διαδρομή που αφήνει στα νότια το θέατρο της Δωδώνης και εισέρχεται στο λεκανοπέδιο από την Πεδινή. Κατόπιν πορεύθηκαν προς τη σημερινή Ανατολή και μέσω της παλιάς εισόδου της πόλης, μπήκαν στη συνοικία Καλού Τσεσμέ (σημ. Καλούτσιανη), όπου έμενε ο Οσμάν πασάς. Εκεί έβαλαν φωτιά στο σπίτι του πασά, στο Διοικητήριο και ίσως και σε άλλα τουρκικά κτίρια.
Ο πασάς με την οικογένειά του διέφυγαν, αλλά σκοτώθηκαν είκοσι άτομα από τη φρουρά και το προσωπικό του. Κατά τις βενετικές πηγές, που πρέπει να είναι πιο αξιόπιστες, διαρπάχθηκαν 1.200.000 άσπρα από το δημόσιο ταμείο και σκοτώθηκαν 1 ή 2 Τούρκοι αξιωματούχοι ενώ ο Οσμάν κατέφυγε σε πύργο. Από εκεί το πρωί αντεπιτέθηκε έχοντας στη διάθεσή του λίγους ιππείς, οπλισμένους Τούρκους από την πόλη, τους Χριστιανούς σπαχήδες του κάστρου και τους κληρικούς οπαδούς του Μαξίμου.
Οι ανοργάνωτοι επαναστατες διαλύθηκαν εύκολα. Διακόσιοι από αυτούς κατέφυγαν στις καλαμιές της λίμνης Παμβώτιδας, όπου κάηκαν ενώ ο Διονύσιος και ο Ντελή Γιώργος κατέφυγαν σε σπήλαιο κάτω από το σημερινό Ασλάν τζαμί, μάλλον χρησιμοποιώντας βάρκα. Ο Διονύσιος συνελήφθη μετά από προδοσία και και γδάρθηκε ζωντανός, το δε δέρμα του το γέμισαν με άχυρα και, φορώντας του τα αρχιερατικά άμφια, το περιέφεραν στους δρόμους των Ιωαννίνων. Μετά τρεις ημέρες οι Τούρκοι ανακάλυψαν και τους Ντελή Γιώργο και Λάμπρο, τους οποίους έκαψαν ζωντανούς.
1922 – Εκδηλώνεται το κίνημα Πλαστήρα, Γονατά και Φωκά στη Χίο και τη Λέσβο, από τα στρατεύματα που διέφυγαν από τη Μικρά Ασία στα δύο αυτά νησιά.
Οι κινηματίες αποβιβάζονται στο Λαύριο και ζητούν την εκθρόνιση του Κωνσταντίνου, την παραίτηση της κυβέρνησης και τη διάλυση της Βουλής. Ο βασιλιάς παραιτείται υπέρ του διαδόχου Γεωργίου Β΄.
«Από της χθες έπνευσεν εις την Ελλάδαν η πνοή ενός κινήματος. Είνε κίνημα στασιαστικόν, κίνημα ανταρσίας, ανατρεπτικόν κίνημα; Αι αξιώσεις, τας οποίας, πρώτας, έφερον μέχρι της ελληνικής πρωτευούσης οι πρωϊνοί άνεμοι, ήσαν αξιώσεις σκληρών θυσιών, αλλά προεβάλλοντο ως υπαγορεύσεις πατριωτισμού υπέρτατου. Παρά την σκληρότητα των αξιώσεων, το Κράτος ήλθεν ήδη από της εσπέρας της χθες εις συνεννόησιν προς το κίνημα» (14/9).
«Μη θέλων να αφήσω εις ουδενός τον νουν ουδέ την παραμικράν αμφιβολίαν ότι διά της επί του Θρόνου παρουσίας μου δυσχεραίνω και επ’ ελάχιστον την Ιεράν των Ελλήνων ένωσιν και την βοήθειαν των φίλων μας, παρητήθην της Βασιλικής Αρχής. Ο πρωτότοκος υιός Μου Γεώργιος είναι από του νυν Βασιλεύς σας. Είμαι βέβαιος ότι ολόκληρον το Έθνος θα συσπειρωθή περί Αυτόν και θα Τον συντρέξη πάση δυνάμει και πάση θυσία εις το δυσχερές έργον Του» (δήλωση Κωνσταντίνου, 15/9).
1938 – Έπειτα από 2.000 χρόνια, ξαναρχίζουν οι παραστάσεις στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, με την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή, σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Ροντήρη και με πρωταγωνίστρια την Κατίνα Παξινού, στον ρόλο της Ηλέκτρας.
Το έργο αυτό σήμανε μια νέα πορεία ζωής, «ουσιαστικής» και τιμητικής για το παρελθόν του θεάτρου. Όπως αναφέρει ο Παυσανίας, το αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, το οποίο βρίσκεται στην Αργολίδα κατασκευάστηκε από τον λαμπρό αρχιτέκτονα της εποχής, Πολύκλειτο τον Νεότερο. Η χρονολόγηση του «ζωντανότερου» αρχαιοελληνικού μνημείου, χωρίζεται σε δύο φάσεις. Η πρώτη ήταν στα τέλη του 4ου αιώνα και η δεύτερη στα μέσα του 2ου αιώνα.
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός, πως ενώ το θέατρο κατέχει 13.000-14.000 θέσεις, καταλαβαίνοντας βάσει του αριθμού τις τιτάνιες «συντεταγμένες» του θεάτρου, η ακουστική του είναι τέλεια εναρμονισμένη και ρυθμισμένη με τον χώρο, ώστε και οι θεατές των άνω διαζωμάτων να έχουν «ατόφια» ακουστική της ορχήστρας και της σκηνής του θεάτρου.
Το Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, από την αρχή της λαμπρής του πορείας στη φιλοξενία «ποιητικών έργων», επισφράγισε την δραματική τέχνη ώς το «φάρμακο» της ανθρώπινης ψυχής. Είναι γνωστό, πως οι παραστάσεις που «κοσμούσαν» το Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, χρησιμοποιούνταν και ως μέσο θεραπείας ψυχικών και σωματικών ασθενειών. Άραγε η τέχνη λυτρώνει την ψυχή; Άραγε οι αρχαίοι είχαν δίκιο;
1961 – Ιδρύεται η περιβαλλοντική οργάνωση «Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση», γνωστή με τα αρχικά WWF. Το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση (World Wide Fund for Nature ή World Wildlife Fund), ή WWF όπως είναι γνωστό, είναι διεθνής μη κυβερνητικός οργανισμός για τη διατήρηση, την έρευνα και την αποκατάσταση του περιβάλλοντος.
Είναι ο μεγαλύτερος οργανισμός προστασίας και αποκατάστασης του περιβάλλοντος, με περισσότερα από 5 εκατομμύρια μέλη παγκοσμίως, με παρουσία σε περισσότερες από 90 χώρες ενώ υποστηρίζει 100 προγράμματα διατήρησης και αποκατάστασης του περιβάλλοντος σε ολόκληρο τον κόσμο. Αποτελεί επίσης φιλανθρωπία, με περίπου το 9% της χρηματοδότησής του να προέρχεται από εθελοντικές δωρεές από ιδιώτες και επιχειρήσεις.
Αποστολή του οργανισμού είναι «να σταματήσει και να αντιστρέψει την καταστροφή του περιβάλλοντός μας». Σήμερα, μεγάλο μέρος από την προσπάθειά του επικεντρώνεται στην διατήρηση των τριών βιωμάτων που περιλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας βιοποικιλότητας, τα δάση, τα οικοσυστήματα γλυκού νερού, τους ωκεανούς και τις ακτές. Παράλληλα ασχολείται με την προστασία των απειλούμενων ειδών, τη μόλυνση του περιβάλλοντος και την κλιματική αλλαγή.
2004 – Ένα ελικόπτερο, τύπου ”Σινούκ” πέφτει στην θάλασσα, ανοικτά του Άθωνα, λίγο πριν προσγειωθεί, παρασύροντας στον θάνατο τους επιβάτες του.
Η είδηση γίνεται παντού γνωστή, με τα Μ.Μ.Ε. να κάνουν λόγο για ένα περίεργο συμβάν το οποίο θα μείνει στην ιστορία ως κάτι ανεξήγητο και μυστυριώδες… Το μοιραίο αυτό δυστύχημα έκοψε το νήμα της ζωής 17 ανθρώπων, οι οποίοι άφησαν την τελευταία τους πνοή στην Χαλκιδική και συγκεκριμένα στο Πόρτο Κουφό.
Το στρατιωτικό ελικόπτερο, ”ΣΙΝΟΥΚ”, μετέφερε στο Άγιο Όρος τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής Πέτρο Ζ’ και την συνοδεία του όταν κατέπεσε στην θαλάσσια περιοχή του Πόρτο Κουφό, οκτώ ναυτικά μίλια πριν προσγειωθεί στο Άγιον Όρος.
Από την πτώση έχασαν τη ζωή τους ο μακαριστός Πατριάρχης Αλεξανδρείας Πέτρος και τα μέλη της συνοδείας του: οι Μητροπολίτες Καρθαγένης Χρυσόστομος και Πηλουσίου Ειρηναίος, ο Επίσκοπος Μαδαγασκάρης Νεκτάριος, ο αρχιμανδρίτης Καλλίστρατος, ο διάκονος Νεκτάριος, ο καθηγούμενος της μονής Μαχαιρά Κύπρου, Αρσένιος, ο σύμβουλος Τύπου του Πατριάρχη, Γιώργος Ξενουδάκης, ο νομικός σύμβουλος Γιώργος Μαύρος, ο τεχνικός σύμβουλος Γιώργος Παπαστεφάνου, ο αστυνομικός-συνοδός Σπύρος Κουρσάρης και ο αδερφός του Πατριάρχη Γιώργος Παπαπέτρου.
Το πλήρωμα αποτελούσαν οι: αντισυνταγματάρχης Δημήτρης Παπασπύρου, διοικητής του 4ου ΤΕΑΣ, ταγματάρχης Παναγιώτης Παπαναστασίου, ανθυπασπιστής Στυλιανός Ράπτης, αρχιλοχίας Παντελεήμων Χατζηβαγγέλης και ο επιλοχίας Παναγιώτης Γολεγός.
Γεννήσεις
1935 – Άρβο Περτ. Είναι Εσθονός συνθέτης και ένας από τους σημαντικότερους εν ζωή συνθέτες θρησκευτικής μουσικής.
Από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, έχει εργαστεί σε μινιμαλιστικό στυλ, με βάση μια δικής του δημιουργίας συνθετική τεχνική, που ονομάζει tintinnabuli (από το λατινικό tintinnabulum: καμπάνα). Η μουσική του εμπεριέχει επιρροές από το Γρηγοριανό μέλος και την προκλασική μουσική.
Ο Περτ γεννήθηκε στην Paideν της επαρχίας Γιέρβα, στην Εσθονία. Η παρατεταμένη διαμάχη του με σοβιετικούς υπαλλήλους τον οδήγησαν να μεταναστεύσει με τη σύζυγό του και τους δύο γιους τους το 1980.
Έζησε πρώτα στη Βιέννη, στην Αυστρία, όπου πήρε αυστριακή υπηκοότητα, και στη συνέχεια μετοίκισε στο Βερολίνο, στη Γερμανία. Επέστρεψε στην Εσθονία στα τέλη του 20ού αιώνα και τώρα ζει στο Τάλιν. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες τα έργα του έχουν ηχογραφηθεί εκτεταμένα και διανέμονται διεθνώς από τη γερμανική δισκογραφική εταιρία ECM.
1965 – Μόμπι. Είναι Αμερικανός DJ, τραγουδιστής, τραγουδοποιός και μουσικός. Το πραγματικό του όνομα είναι Ρίτσαρντ Μέλβιλ Χολ, ενώ το ψευδώνυμο Moby οφείλεται στον Χέρμαν Μέλβιλ, τον συγγραφέα του «Μόμπι Ντικ»
Ο Moby τραγουδάει και παίζει το πλήκτρα, κιθάρα, μπάσο και ντραμς. Σημείωσε επιτυχία στην ambient μουσική σκηνή και οχτώ σινγκλς του κατάφεραν να μπουν στο τοπ-40 των Βρετανικών τσαρτς, στη δεκαετία του 1990.
Το 1999 κυκλοφόρησε το άλμπουμ Play, το οποίο ήταν ένα μείγμα chill-out, ambient και ηλεκτρονικής μουσικής. Ξεχώρισαν οχτώ σινγκλς, με δημοφιλέστερα τα Porcelain, Natural Blues και Why Does My Heart Feel So Bad?. Το Play έγινε ένα εμπορικό και πολιτιστικό φαινόμενο, πουλώντας πάνω από 10 εκατομμύρια αντίτυπα σε όλο τον κόσμο. Μέχρι σήμερα είναι το ηλεκτρονικό άλμπουμ με τις περισσότερες πωλήσεις που κυκλοφόρησε ποτέ. Τα δεκαοκτώ τραγούδια του είχαν μια άνευ προηγουμένου ζήτηση για σάουντρακ σε ταινίες και για εμπορικές διαφημίσεις.
Θάνατοι
1954 – Μαρίκα Κοτοπούλη. Υπήρξε μια από τις σπουδαιότερες μορφές του ελληνικού θεάτρου, μια ηθοποιός που κυριάρχησε στη σκηνή για μισό αιώνα, αφήνοντας ανεξίτηλο το αποτύπωμά της στην τέχνη και στη μνήμη του κοινού. Γεννημένη στην Αθήνα μέσα σε οικογένεια ηθοποιών, η εμφάνισή της στο σανίδι έγινε κυριολεκτικά από τη βρεφική ηλικία, όταν οι γονείς της τη μετέφεραν στη σκηνή σε περιοδεία. Στα πέντε της χρόνια πρωταγωνίστησε σε επιθεώρηση και από τότε δεν σταμάτησε ποτέ να παίζει.
Το 1902 εντάχθηκε στο Βασιλικό Θέατρο και γρήγορα ξεχώρισε, παρά τον ανταγωνισμό που δέχθηκε λόγω της ηλικίας της και της εύνοιας που απολάμβανε η αντίπαλός της Άννα Φραγκοπούλου. Το ταλέντο της αναγνωρίστηκε άμεσα από τους κριτικούς και το κοινό, ενώ η συμμετοχή της στην «Ορέστεια» το 1903 έγραψε ιστορία: η χρήση της δημοτικής γλώσσας στο αρχαίο δράμα προκάλεσε συγκρούσεις και αιματηρά επεισόδια, τα γνωστά «Ορεστειακά».
Η Κοτοπούλη ανέλαβε θίασο ήδη από το 1908, ενώ το 1912 εγκαταστάθηκε στο δικό της θέατρο στην Ομόνοια, που αργότερα πήρε το όνομά της. Παρουσίασε πλήθος έργων ξένων και Ελλήνων συγγραφέων, από κλασικές τραγωδίες μέχρι κομεντί, κερδίζοντας τον θαυμασμό για τη δύναμη της ερμηνείας της. Το 1924, παρουσίασε στο Ηρώδειο τον «Αγαμέμνονα» προς τιμήν του Χαϊλέ Σελασιέ, ενώ το 1929 ίδρυσε την «Ελευθέραν Σκηνήν» με τον Σπύρο Μελά, ένα τολμηρό εγχείρημα που στόχευε να ανταγωνιστεί το υπό σύσταση Εθνικό Θέατρο.
Παρά τις οικονομικές δυσκολίες, συνέχισε να πρωτοπορεί και να ταξιδεύει, φτάνοντας μέχρι τις ΗΠΑ. Μετά την επιστροφή της, συνεργάστηκε με την Κυβέλη, άλλοτε αντίζηλο και πλέον συνοδοιπόρο, δημιουργώντας έναν θίασο που άφησε εποχή.
Η τελευταία της εμφάνιση έγινε το 1952 στη Σύρο. Δύο χρόνια αργότερα, στις 11 Σεπτεμβρίου 1954, έφυγε από τη ζωή. Η κηδεία της τελέστηκε δημοσία δαπάνη, με πλήθος κόσμου να αποχαιρετά μια ηθοποιό που σημάδεψε το ελληνικό θέατρο με τη φωνή, τη σπιρτάδα και τη δημιουργικότητά της.
2019 – Αντώνης Λιβάνης. Υπήρξε μια από τις πλέον επιδραστικές αλλά και αθέατες φυσιογνωμίες της μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Γεννημένος το 1925 στην Πάτρα, από οικογένεια εμπόρων με ρίζες στα Καλάβρυτα, μπήκε από νεαρή ηλικία στην Εθνική Αντίσταση και γνώρισε τις φυλακές των Ναζί. Σπούδασε στην Ανώτατη Εμπορική και αρχικά ακολούθησε τον δρόμο των επιχειρήσεων, ωστόσο η πολιτική θα τον απορροφήσει σύντομα. Από τα πρώτα χρόνια συνδέθηκε με τον Γεώργιο Παπανδρέου και, στη συνέχεια, με τον γιο του Ανδρέα, του οποίου διετέλεσε διευθυντής γραφείου.
Η Χούντα τον βρήκε στην πρώτη γραμμή: συνελήφθη επανειλημμένα, έζησε πέντε και πλέον χρόνια σε φυλακές και εξορίες, ενώ η οικογένειά του αναγκάστηκε να εκποιήσει περιουσία για να επιβιώσει. Το 1972 ίδρυσε τον Εκδοτικό Οργανισμό Λιβάνη, που εξελίχθηκε σε έναν από τους κορυφαίους του χώρου, φέρνοντας στο ελληνικό κοινό δεκάδες πολιτικά και λογοτεχνικά έργα.
Με τη Μεταπολίτευση η σχέση του με τον Ανδρέα Παπανδρέου απέκτησε στρατηγική σημασία. Το 1981, με τη νίκη του ΠΑΣΟΚ, ανέλαβε Γενικός Διευθυντής του Πολιτικού Γραφείου του Πρωθυπουργού και της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, επιβάλλοντας πειθαρχία και συντονισμό, χωρίς ποτέ να ζητήσει βουλευτική έδρα. Δημιούργησε το Πρωθυπουργικό Γραφείο ως θεσμό, είχε άμεση εποπτεία των υπουργείων και λειτουργούσε ως «μάτι» και «αυτί» του Ανδρέα. Οι σχέσεις του με το οργανωτικό κομμάτι του ΠΑΣΟΚ ήταν συχνά τεταμένες, ωστόσο κανείς δεν αμφισβητούσε την επιρροή του.
Το 1993 ορίστηκε Υπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ, χειριζόμενος κρίσιμα θέματα της κυβέρνησης. Ο Αντώνης Λιβάνης πέθανε το 2019, αφήνοντας πίσω του όχι μόνο έναν ισχυρό εκδοτικό οίκο, αλλά και την υστεροφημία του «αόρατου μηχανικού» που διαμόρφωσε εκ των έσω την εξουσία του ΠΑΣΟΚ.
————————————————————————
Πηγές: sansimera.gr, el.wikipedia
