...
Ο γέγονε… Γέγονε |
Γεγονότα
1840 – Ο πρώτος πρεσβευτής της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας εγκαθίσταται στην Αθήνα. Είναι ο ελληνικής καταγωγής Κωστάκης Μουσούρος Πασάς. Γεννημένος στην Κωνσταντινούπολη το 1807, προερχόταν από φαναριώτικη οικογένεια με ρίζες στην Κρήτη και έλαβε παιδεία δυτικού τύπου, στοιχείο που τον κατέστησε χρήσιμο στο διπλωματικό πεδίο. Η πορεία του επιταχύνθηκε όταν το 1840 διορίστηκε πρώτος πρεσβευτής της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην Αθήνα, σε μια περίοδο εύθραυστης ισορροπίας μετά την Ελληνική Επανάσταση.
Στην ελληνική πρωτεύουσα επέδειξε αδιάλλακτη στάση, επιδιώκοντας να αποδείξει την αφοσίωσή του στην Υψηλή Πύλη και να απομακρύνει κάθε υποψία φιλελληνισμού. Οι συγκρούσεις του με τον Ιωάννης Κωλέττης και τον βασιλιά Όθων κορυφώθηκαν στην κρίση των Μουσουρικά, που οδήγησε σε ρήξη των διπλωματικών σχέσεων και σε έντονη διεθνή παρέμβαση. Η ένταση δεν περιορίστηκε σε πολιτικό επίπεδο, καθώς το 1848 τραυματίστηκε από απόπειρα δολοφονίας, γεγονός που επιβάρυνε περαιτέρω τη θέση του.
Η μετακίνησή του στη Βιέννη και κατόπιν στο Λονδίνο σηματοδότησε μια πιο σταθερή φάση της καριέρας του, με μακρόχρονη παρουσία στο βρετανικό διπλωματικό περιβάλλον έως το 1879. Εκεί εδραιώθηκε ως έμπειρος διαπραγματευτής και τιμήθηκε με τους τίτλους του πασά και του βεζίρη, επιβεβαιώνοντας τη σημασία του για την οθωμανική πολιτική. Παράλληλα, διατήρησε έντονη πνευματική δραστηριότητα, μεταφράζοντας τη Θεία Κωμωδία του Δάντης Αλιγκέρι στα ελληνικά. Πέθανε το 1891, αφήνοντας πίσω του μια πορεία που φανερώνει πώς η ταυτότητα μπορούσε να μετατραπεί σε πεδίο πολιτικής έντασης μέσα στην ύστερη Οθωμανική Αυτοκρατορία.
1889 – Σε ανάμνηση της εξέγερσης του Σικάγου το 1886, καθιερώνεται ο εορτασμός της Εργατικής Πρωτομαγιάς. Καθιερώθηκε στις 20 Ιουλίου 1889 κατά τη διάρκεια του ιδρυτικού συνεδρίου της Δευτέρας Διεθνούς στο Παρίσι, σε ανάμνηση του Μακελειού του Σικάγο το 1886, όπου η αστυνομία άνοιξε πυρ κατά εργατών που διαμαρτύρονταν υπέρ της διεκδίκησης της οκτάωρης εργασίας και καλύτερων εργασιακών συνθηκών. Ωθούμενοι από τις πετυχημένες διεκδικήσεις Καναδών συντρόφων τους, τα εργατικά συνδικάτα των ΗΠΑ αποφάσισαν την έναρξη απεργιακών κινητοποιήσεων την 1η Μαΐου 1886.
Βασικό τους αίτημα αποτελούσε το οκτάωρο, καθώς την περίοδο εκείνη δεν υφίστατο στις ΗΠΑ κανονιστικό εργασιακό πλαίσιο και οι εργαζόμενοι αναγκάζονταν να εργάζονται αμέτρητες ώρες, ακόμα και Κυριακές. Στη δυναμική πορεία του Σικάγο έλαβαν μέρος περισσότεροι από 90.000 εργαζόμενοι, ενώ περίπου 350.000 εργάτες από 1.200 εργοστάσια συμμετείχαν στην απεργία.
Οι βίαιες συμπλοκές έλαβαν χώρα τρεις μέρες αργότερα, στις 4 Μαΐου, στην πλατεία Χέιμαρκετ του Σικάγο, κατά τη διάρκεια συγκέντρωσης προς συμπαράσταση των απεργών, στην οποία συμμετείχαν ενεργά μέλη του αναρχικού κινήματος. Παρά τον ειρηνικό χαρακτήρα της πορείας, η αστυνομία έλαβε την εντολή να διαλύσει με τη βία την κινητοποίηση.
1977 – Τριάντα τέσσερις άνθρωποι σκοτώνονται στην πλατεία Ταξίμ στην Κωνσταντινούπολη, κατά τη διάρκεια των εορτασμών της εργατικής Πρωτομαγιάς. Η σφαγή στην πλατεία Ταξίμ ήταν μια επίθεση εναντίον αριστερών διαδηλωτών την 1η Μαΐου 1977 στην πλατεία Ταξίμ της Κωνσταντινούπολης. Περισσότεροι από 500 διαδηλωτές συνελήφθησαν αργότερα από τις δυνάμεις ασφαλείας και σε 98 απαγγέλθηκαν κατηγορίες. Κανένας από τους δράστες δεν συνελήφθη, αν και σύντομα οι υποψίες έπεσαν στην Αντι-ανταρτική ομάδα και τις συνδεόμενες δεξιές ομάδες. Η σφαγή ήταν μέρος του κύματος πολιτικής βίας στην Τουρκία στα τέλη της δεκαετίας του 1970.
Ο αριθμός των συμμετεχόντων στους εορτασμούς της Εργατικής Πρωτομαγιάς στην πλατεία Ταξίμ το 1977 υπολογίζεται συνήθως σε 500.000. Πολλοί συμμετέχοντες και συγκεκριμένα το μαοϊκό μπλοκ δεν είχαν καν μπει στην πλατεία όταν ακούστηκαν πυροβολισμοί. Οι περισσότεροι μάρτυρες δήλωσαν ότι προέρχονταν από το κτίριο της εταιρείας ύδρευσης και το ξενοδοχείο Σέρατον (μετονομασμένο το 1996 ως Intercontinental Hotel και σήμερα γνωστό ως ξενοδοχείο Μαρμαρά), το ψηλότερο κτίριο στην Κωνσταντινούπολη το 1977. Στη συνέχεια , οι δυνάμεις ασφαλείας μπήκαν με τεθωρακισμένα οχήματα κάνοντας πολύ θόρυβο με τις σειρήνες. Επίσης έριξαν στο πλήθος με νερό υπό πίεση. Οι άνθρωποι προσπάθησαν να διαφύγουν μέσω του Kazancı Yokuşu, της πλησιέστερης εξόδου από την πλατεία, αλλά ένα αστυνομικό όχημα απέκλεισε τη διαδρομή διαφυγής τους. Τα περισσότερα θύματα προκλήθηκαν από τον πανικό που δημιούργησε η επέμβαση της αστυνομίας.
Κανένας από τους δράστες δεν συνελήφθη και δεν οδηγήθηκε στη δικαιοσύνη. Μετά το περιστατικό, περισσότεροι από 500 διαδηλωτές συνελήφθησαν και σε 98 απαγγέλθηκαν κατηγορίες. Από τους 17 κατηγορούμενους, που είχαν προφυλακιστεί, τρεις αφέθηκαν ελεύθεροι πριν από την πρώτη ακρόαση και εννέα αφέθηκαν ελεύθεροι στην πρώτη ακροαματική διαδικασία στις 7 Ιουλίου 1977. Οι υπόλοιποι κρατούμενοι αφέθηκαν ελεύθεροι αμέσως μετά. Η δίκη έληξε αθώοντας όλους τους κατηγορούμενους στις 20 Οκτωβρίου 1989. Διάφορες πηγές ανέφεραν ότι από την οροφή της Εταιρείας Ύδρευσης, περίπου 20 ελεύθεροι σκοπευτές συνελήφθησαν από τη χωροφυλακή και παραδόθηκαν στην αστυνομία. Ωστόσο, κανένας από αυτούς δεν εμφανίστηκε στα αρχεία της αστυνομίας.
2004 – Η Κύπρος μαζί με τις Εσθονία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία, Σλοβενία και Τσεχία εντάσσονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Κύπρος προσχώρησε στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) το 2004, στο πλαίσιο της ιστορικής πέμπτης διεύρυνσης της ΕΕ, της μεγαλύτερης στην ιστορία της Ένωσης, με δέκα νέα κράτη μέλη να εντάσσονται στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Η ένταξη της Κύπρου επιβεβαίωσε τον σαφή προσανατολισμό της εξωτερικής της πολιτικής της χώρας και θεωρείται ως η πιο καθοριστική στιγμή στη σύγχρονη ιστορία της Κύπρου, μετά την ανεξαρτησία της το 1960.
Η Κύπρος διαδραματίζει ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση των πολιτικών της ΕΕ, μεταξύ άλλων σε τομείς όπως η περιφερειακή συνεργασία, αποτελώντας το νοτιοανατολικό σύνορο της Ένωσης και αναπόσπαστο μέρος της Ανατολικής Μεσογείου. Αξιοποιώντας τον μοναδικό της ρόλο ως το μόνο κράτος μέλος της ΕΕ στην γεωγραφική περιοχή της Μέσης Ανατολής, η Κύπρος επιδιώκει να λειτουργήσει ως γέφυρα και παράγοντας διευκόλυνσης συνεργειών και αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο αυτών περιοχών του κόσμου.
Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, η Κύπρος έχει αναλάβει την Προεδρία του Συμβουλίου για δεύτερη φορά στα 22 χρόνια της πορεία της στην ΕΕ. Η Κύπρος άσκησε για πρώτη φορά την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ από την 1η Ιουλίου 2012 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2012.
Γεννήσεις
1804 – Αλεξέι Κομιάκοφ, ρώσος ποιητής και συνιδρυτής του πνευματικού κινήματος των Σλαβόφιλων. Θεωρούσε τόσο τον καπιταλισμό, όσο και τον σοσιαλισμό, όψεις του ιδίου κακού που προέρχεται από τη Δύση.
Ο Aleksey Khomyakov γεννήθηκε το 1804 και ανήκει σε εκείνη τη γενιά Ρώσων διανοουμένων που προσπάθησαν να δώσουν στη χώρα μια δική της πνευματική ταυτότητα, έξω από τη σκιά της Δύσης. Δεν ήταν μόνο ποιητής αλλά και θεολόγος, φιλόσοφος και κοινωνικός στοχαστής, και μάλιστα από τους βασικούς εκπροσώπους του ρεύματος των Σλαβόφιλων, που υποστήριζαν ότι η Ρωσία έπρεπε να εξελιχθεί με βάση τις δικές της παραδόσεις, κυρίως την ορθόδοξη πίστη και την κοινοτική ζωή.
Η ποίησή του δεν είναι τόσο γνωστή όσο το θεωρητικό του έργο, αλλά έχει ιδιαίτερο βάρος γιατί λειτουργεί σαν προέκταση της σκέψης του. Γράφει με έναν τόνο στοχαστικό, συχνά θρησκευτικό, και ασχολείται με θέματα όπως η ελευθερία, η πίστη και η ενότητα του λαού. Δεν τον ενδιαφέρει η ατομική έκφραση με τη ρομαντική έννοια· περισσότερο τον απασχολεί η συλλογική ψυχή, αυτό που ο ίδιος έβλεπε ως οργανική κοινότητα.
Σημαντικό είναι και το πώς αντιλαμβανόταν την Εκκλησία. Δεν τη θεωρούσε απλώς θεσμό, αλλά ζωντανό σώμα ανθρώπων ενωμένων στην αγάπη και την πίστη, ιδέα που επηρέασε βαθιά τη ρωσική θρησκευτική φιλοσοφία. Σε αντίθεση με τους δυτικόφιλους της εποχής του, πίστευε ότι ο δυτικός ορθολογισμός αποσυνθέτει την κοινωνία.
Πέθανε το 1860, σχετικά νωρίς, αλλά άφησε πίσω του ένα έργο που επηρέασε έντονα τη ρωσική σκέψη. Σήμερα τον βλέπουν λιγότερο ως ποιητή και περισσότερο ως έναν από τους θεμελιωτές μιας ιδεολογίας που ακόμη και τώρα επανέρχεται στη ρωσική δημόσια συζήτηση.
1811 – Ανδρέας Λασκαράτος, έλληνας ποιητής και σατιρικός συγγραφέας Ήταν ένας άνθρωπος που είχε αποφασίσει να συγκρουστεί ανοιχτά με την κοινωνική υποκρισία της εποχής του, και το έκανε χωρίς καμία διάθεση να μαλακώσει τον λόγο του. Έγραψε σατιρικά κείμενα, πεζά και ποιήματα, αλλά η ουσία του έργου του βρίσκεται στη σάτιρα που στρέφεται κυρίως κατά της Εκκλησίας, της αμάθειας και της ηθικής επιτήδευσης. Το πιο γνωστό του έργο, τα «Μυστήρια της Κεφαλονιάς», προκάλεσε σάλο γιατί ξεγύμνωνε με ωμό τρόπο πρόσωπα και καταστάσεις. Δεν κατηγορούσε γενικά και αφηρημένα· στόχευε συγκεκριμένα, κάτι που τον έκανε επικίνδυνο για την εποχή του.
Η σύγκρουσή του με την Εκκλησία δεν ήταν θεωρητική. Αφορίστηκε, γεγονός που δείχνει πόσο βαθιά ενόχλησε. Ο ίδιος, όμως, δεν υποχώρησε. Αντίθετα, συνέχισε να γράφει και να υπερασπίζεται μια πιο ορθολογική, σχεδόν αντικληρική στάση, που για τα δεδομένα του 19ου αιώνα ήταν προκλητική. Το ενδιαφέρον είναι ότι η γλώσσα του είναι απλή, άμεση, σχεδόν προφορική, κάτι που κάνει τα κείμενά του να μοιάζουν ακόμα ζωντανά. Δεν γράφει για να εντυπωσιάσει, γράφει για να ταρακουνήσει.
Πέθανε το 1901, έχοντας ζήσει μια ζωή γεμάτη αντιπαραθέσεις. Σήμερα θεωρείται από τους πιο τολμηρούς σατιρικούς της ελληνικής λογοτεχνίας, ένας συγγραφέας που δεν προσπάθησε να είναι αρεστός αλλά να είναι ακριβής, και αυτό τελικά τον κράτησε ζωντανό στη μνήμη.
Θάνατοι
1976 – Ισίδωρος (Σιδέρης) Ισιδωρόπουλος, έλληνας μαθητής, που σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια καταδίωξής του από την αστυνομία. Ο νεαρός ήταν μέλος της «Μαθητικής Πρωτοπορίας» και της κομουνιστικής οργάνωσης «Μαχητής», μιας ομάδας της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, που είχε ιδρυθεί κατά τη διάρκεια της δικτατορίας από μέλη της ΕΔΑ και της Νεολαίας Λαμπράκη.
Τις απογευματινές ώρες της 30ης Απριλίου, μαζί με τον ομοϊδεάτη του Στυλιανό Μπογιατζή, τοιχοκολλούσε αφίσες στην οδό Πειραιώς για τη συγκέντρωση οργανώσεων της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, που ήταν προγραμματισμένη για την επομένη, στο πλαίσιο της Εργατικής Πρωτομαγιάς, αλλά είχε απαγορευτεί από την αστυνομία.
Τους αντιλήφθηκε μία αστυνομική περίπολος και τους καταδίωξε. Ο Σιδέρης κατέβηκε στο οδόστρωμα της οδού Πειραιώς και με τρέχοντας ανάμεσα στα διερχόμενα αυτοκίνητα προσπάθησε να ξεφύγει από τους διώκτες του. Όμως για κακή του τύχη ένα ιδιωτικό αυτοκίνητο με αριθμό κυκλοφορίας ΒΒ-4347 και οδηγό τον Ιωάννη Δικαιάκο τον παρέσυρε και τον τραυμάτισε βαριά, στη διασταύρωση των οδών Πειραιώς και Δεληγεώργη.
Διακομίστηκε σε νοσοκομείο, όπου άφησε την τελευταία του πνοή, ανήμερα την Πρωτομαγιά. Η κηδεία του έγινε την επομένη στο νεκροταφείο των Σουρμένων σε κλίμα οδύνης, αλλά και αγωνιστικού παλμού από εκατοντάδες ομοϊδεάτες του. Οι αντιεξουσιαστές τον θεωρούν ως το πρώτο θύμα της Μεταπολίτευσης.
1994 – Άιρτον Σένα, βραζιλιάνος πιλότος της Φόρμουλα 1. Γεννήθηκε το 1960 στη Βραζιλία και έγινε μια από τις πιο εμβληματικές μορφές στην ιστορία της Formula 1. Ήταν κάτι σαν φαινόμενο, με έναν τρόπο οδήγησης που έμοιαζε να ακουμπά τα όρια του ελέγχου και της εμμονής. Από νωρίς φάνηκε ότι είχε μια ιδιαίτερη σχέση με την ταχύτητα, ξεκινώντας από τα καρτ και φτάνοντας πολύ γρήγορα στην κορυφή.
Κατέκτησε τρία παγκόσμια πρωταθλήματα, το 1988, το 1990 και το 1991, κυρίως με τη McLaren, και έγινε γνωστός για τις τιτάνιες μονομαχίες του με τον Alain Prost. Η αντιπαλότητά τους δεν ήταν μόνο αγωνιστική αλλά και ιδεολογική, σχεδόν προσωπική, και σημάδεψε μια ολόκληρη εποχή του σπορ. Αυτό που τον ξεχώριζε ήταν η απόλυτη συγκέντρωση, ειδικά στη βροχή, όπου πολλοί τον θεωρούν τον καλύτερο οδηγό όλων των εποχών. Ο ίδιος μιλούσε συχνά για μια σχεδόν μεταφυσική εμπειρία όταν οδηγούσε στα όρια, σαν να περνούσε σε άλλη κατάσταση συνείδησης.
Η ζωή του κόπηκε απότομα το 1994, στο San Marino Grand Prix 1994, στην πίστα της Imola Circuit. Ο θάνατός του συγκλόνισε τον κόσμο και άλλαξε ριζικά τα μέτρα ασφαλείας στη Formula 1. Στη Βραζιλία παραμένει εθνικό σύμβολο, όχι μόνο για τις νίκες του αλλά και για τη στάση του, καθώς στήριζε κοινωνικές δράσεις και εξέφραζε μια έντονη αίσθηση ευθύνης απέναντι στους πιο αδύναμους.
————————————————————————
Πηγές: sansimera.gr, el.wikipedia
