7 Φεβρουαρίου 2023

Δεκέμβριος – Καλό Μήνα σε όλους

Καλό Μήνα σε όλους.
Ο Δεκέμβριος είναι ο δωδέκατος μήνας και τελευταίος
του Γρηγοριανού Ημερολογίου, με διάρκεια 31 ημερών

Η ονομασία του ετυμολογείται από τη λατινική λέξη December, η οποία προέρχεται από το αριθμητικό decem (δέκα), επειδή στο αρχαίο δεκάμηνο ρωμαϊκό ημερολόγιο ο Δεκέμβριος ήταν ο δέκατος κατά σειρά μήνας. Στη συνέχεια, με την προσθήκη του Ιανουαρίου και του Φεβρουαρίου, το ρωμαϊκό ημερολόγιο έγινε δωδεκάμηνο. Στη συνέχεια, με την προσθήκη του Ιανουαρίου και του Φεβρουαρίου, το ρωμαϊκό ημερολόγιο έγινε δωδεκάμηνο. Ο Δεκέμβριος μετακινήθηκε στη δωδέκατη θέση, αλλά διατήρησε την παλιά του ονομασία, παρότι τον 2ο αιώνα μ.Χ. ο ρωμαίος αυτοκράτορας Κόμμοδος θέλησε να τη μετονομάσει σε Αμαζόνιο, προς τιμήν της σύζυγό του Βρουτίας, που ήταν όμορφη σαν Αμαζόνα.

Στην αρχαία Αθήνα ο Δεκέμβριος ισοδυναμούσε με το δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα Μαιμακτηριώνα και το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα Ποσειδεώνα, ο οποίος ήταν αφιερωμένος στον θεό Ποσειδώνα.

Στο λαϊκό καλεντάρι ο Δεκέμβριος ονομάζεται Ασπρομηνάς και Χιονιάς για το πυκνό του χιόνι.

Οι Ρωμαίοι είχαν δύο σημαντικές γιορτές τον Δεκέμβριο:

Τα «Σατουρνάλια», προς τιμή του θεού Σατούρνους (ο Κρόνος των Ελλήνων), ήταν γιορτή χαράς και ξενιασιάς, όπου εκτός από τις καθιερωμένες θυσίες, κυρίαρχη θέση είχαν η ανταλλαγή δώρων και τα τυχερά παιγνίδια. Διαρκούσαν από τις 17 έως τις 23 Δεκεμβρίου.

Ακολουθούσαν στις 25 Δεκεμβρίου τα Βρουμάλια, γιορτή του χειμερινού ηλιοστασίου, όπου τιμούσαν τον Ήλιο, που ως θεότητα του φωτός ταυτιζόταν με τον Μίθρα των Περσών. Και στις δύο γιορτές θυσίαζαν χοίρους, τους οποίους στη συνέχεια κατανάλωναν.

Οι παγανιστικές αυτές γιορτές ήταν αρκετά δημοφιλείς και επέζησαν έως το 12ο αιώνα, παρά τις απαγορεύσεις, κληροδοτώντας σε μας τις δοξασίες και τους θρύλους για τους καλικάντζαρους και τα άλλα δαιμόνια. Η Χριστιανική Εκκλησία προσπάθησε να επωφεληθεί από τη δημοφιλία των δύο αυτών εορτών και να τις καταπολεμήσει ως ειδωλολατρικές, τοποθετώντας τα Χριστούγεννα στις 25 Δεκεμβρίου, σύμφωνα με μία θεωρία. Η άλλη θεωρία στηρίζεται σε ημερολογιακούς υπολογισμούς για να απαντήσει στο ερώτημα πώς επιλέχθηκε η 25η Δεκεμβρίου ως ημέρα εορτασμού των Χριστουγέννων.

Εκτός από τα Χριστούγεννα, που κυριαρχούν τον Δεκέμβριο, με τα θρησκευτικά και κοσμικά τους συμφραζόμενα, ξεχωριστή θέση έχουν από θρησκευτικής πλευράς και τα λεγόμενα Νικολοβάρβαρα, που περιλαμβάνουν τις εορτές της Αγίας Βαρβάρας (4 Δεκεμβρίου), Αγίου Σάββα (5 Δεκεμβρίου) και Αγίου Νικολάου (6 Δεκεμβρίου).

Παροιμίες

  • Άγια Βαρβάρα μίλησε κι ο Σάββας αποκρίθη: «Μαζέψτε ξύλα κι άχυρα και σύρτε και στο μύλο, γιατί ο Αι-Νικόλας έρχεται με χιόνια φορτωμένος». Ελλάδα
  • Αν πρωιμίσει η μυγδαλιά κι ανθίσει το Δεκέμβρη, βαρύς χειμώνας κι όψιμος θε νά \’ρθει να μας εύρει. Ελλάδα
  • Δεκέμβρη με τα κρύα σου και πώς θα ξεκρυώσω. Ελλάδα
  • Δεκέμβρη μου, με πάγωσες και πώς να ξεπαγώσω; Μήνα μου σαρακοστιανέ καλέ, Χριστουγεννιάτη! Ελλάδα
  • Δεκέμβρης και δεν έσπειρες, λίγο σιτάρι θα ’χεις. Ελλάδα
  • Δεκέμβρης μας επλάκωσε, το κρύο μας φαρμάκωσε. Ελλάδα
  • Δεκέμβρης με γιορτές, Χριστουγέννων διακοπές. Ελλάδα
  • Δεκέμβρης Χριστού γέννηση κι ο καλός μας χρόνος. Ελλάδα
  • Μπήκε ο Δεκέμβρης; Δίκαιος όποιος έσπειρε. Αραβία
  • Το τραγούδι με τον τρύγο το Δεκέμβρη παραμύθι. Ελλάδα
  • Χιόνι του Δεκεμβρίου, χρυσάφι του καλοκαιριού. (ή χρυσάφι τ’ Αλωνάρη) Ελλάδα
  • Ως τ’ Αγίου Νικόλαου οι τοίχοι βράζουνε κι ύστερα ξυλιάζουνε. Ελλάδα

 

 

Το άλλο Μηνολόγιο, του Δημήτρη Σαραντάκου

(Πηγή)
  • Πε  1 – Παγκόσμια ημέρα κατά του AIDS  και γενέσιον Ιωάννου Συκουτρή
  • Πα 2 – Αντιφώντος   του σοφιστού, Μαρίας Καλογεροπούλου της καλλιφώνου και Διονυσίου Σαββόπουλου της νιότης μας
  • Σα 3 – † Αυγούστου Ρενουάρ και γενέσιον Νίνου Ρότα του μουσουργού
  • Κυ 4 – Ο Θωμάς Έδισον εφευρίσκει τον ηλεκτρικόν λαμπτήρα
  • Δε 5 – Θεοφίλου Μόζαρτ τελευτή
  • Τρ  6 – Νικολάου Μύρων και των Διοσκούρων, προστατών των πλοϊζομένων και Αλεξάνδρου Γρηγοροπούλου αναίρεσις
  • Τε 7 – Των τριών Χαρίτων
  • Πε 8 – Δάμωνος και Φιντίου· και Ιωάννου Λένον του πολυκλαύστου αναίρεσις
  • Πα 9 – Ιωάννου Βοκκακίου και της Ανθρωπίνης Κωμωδίας του
  • Σα 10 – Των ανθρωπίνων δικαιωμάτων  και τελευτή Άλκη Αλκαίου του στιχουργού
  • Κυ 11 – Γενέσιον Γρηγορίου Μπιθικώτση του αοιδού
  • Δε 12 – Διογένους του  Κυνός
  • Τρ 13 – Γαλιλαίου ταπείνωσις και Μέντη Μποσταντζόγλου τελευτή
  • Τε 14 – Ανάληψις Απολλωνίου του Τυανέως εκ του ιερού της Δικτύννης
  • Πε 15 – Αναξαγόρου του φιλοσόφου
  • Πα 16 – Τελευτή Κωνσταντίνου Βάρναλη, ποιητού των Μοιραίων
  • Σα 17 – † Δημητρίου Σαραντάκου του συγγραφέως και Σίμωνος Μπολιβάρ του ελευθερωτού
  • Κυ 18 – Του χορού του Ζαλόγγου
  • Δε 19 – Προμηθέως καθήλωσις επί του Καυκάσου
  • Τρ 20 – Της εν Επιδαύρω πρώτης Εθνοσυνελεύσεως
  • Τε 21 – Χειμερινόν ηλιοστάσιον
  • Πε 22 – Ησιόδου του Ασκραίου και των Έργων και Ημερών αυτού
  • Πα 23 – Κρυσταλλοτριόδου της θαυματουργού γενέσιον
  • Σα 24 – Λουδοβίκου Αραγκόν τελευτή
  • Κυ 25 – Γέννησις Ιησού του Ναζωραίου, Ορφέως και Μίθρα
  • Δε 26 – † Ερρίκου Σλήμαν του αρχαιολόγου
  • Τρ 27 – Πινδάρου του Θηβαίου
  • Τε 28 – Κινηματογράφου γέννησις και θανή Θάνου Μικρούτσικου του μέγιστου
  • Πε 29 – Γενέσιον Παύλου Καζάλς
  • Πα 30 – Ίδρυσις Σοβιετικής Ενώσεως
  • Σα 31 – Εφεύρεσις του τηλεσκοπίου

 


AgrinioStories