19 Οκτωβρίου 2026
Παγκόσμια Ημέρα Βιοηθικής
Η επιστήμη μπορεί να αλλάξει τη ζωή μας
Ποιος προστατεύει όμως τα δικαιώματά μας;
Η ιατρική μπορεί πλέον να διαβάσει το γενετικό υλικό ενός νεογέννητου, να εντοπίσει κινδύνους για μελλοντικές ασθένειες και να αξιοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη για κρίσιμες αποφάσεις. Το ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο τι μπορεί να κάνει η επιστήμη, αλλά ποιος αποφασίζει, με ποια συγκατάθεση και προς όφελος ποιου. Αυτή είναι η ουσία της Παγκόσμιας Ημέρας Βιοηθικής, που χαρακτηρίζει κάθε χρόνο την 19η Οκτωβρίου. Καθιερώθηκε το 2015 με πρωτοβουλία της Διεθνούς Έδρας Βιοηθικής, με αφορμή την Οικουμενική Διακήρυξη για τη Βιοηθική και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, την οποία υιοθέτησε η UNESCO στις 19 Οκτωβρίου 2005.[1]
Η Διακήρυξη κατοχυρώνει ως βασικές αρχές την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την ενημερωμένη συναίνεση, την προστασία της ιδιωτικής ζωής και τη δικαιοσύνη στην πρόσβαση στην υγεία. Αρχές που αποκτούν ιδιαίτερη σημασία όταν η τεχνολογική πρόοδος δημιουργεί νέες δυνατότητες, αλλά και νέες ανισότητες.[2] Στην Ελλάδα, η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής και Τεχνοηθικής έχει ήδη επισημάνει ότι ο γενετικός έλεγχος των νεογνών απαιτεί σαφείς εγγυήσεις προστασίας των προσωπικών δεδομένων, επιστημονική αξιοπιστία και συγκεκριμένους κανόνες.[3]
Η φετινή επέτειος συνοδεύεται από συνέδριο στις 23 και 24 Οκτωβρίου, στον «Δημόκριτο», με αντικείμενο την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και τις βιοηθικές της προκλήσεις.[4] Το πραγματικό διακύβευμα όμως παραμένει. Ποιος έχει πρόσβαση στις νέες θεραπείες; Ποιος προστατεύει τον ασθενή από την αυθαιρεσία; Και τελικά, μπορεί να ονομάζεται πρόοδος μια επιστημονική κατάκτηση, όταν τα οφέλη της δεν φτάνουν σε όλους;
Πηγές: [1] International Chair in Bioethics, «World Bioethics Day», επίσημη ιστοσελίδα. [https://internationalchairbioethics.org/activities/world-bioethics-day/](https://internationalchairbioethics.org/activities/world-bioethics-day/?utm_source=chatgpt.com) | [2] UNESCO, «Universal Declaration on Bioethics and Human Rights», υιοθέτηση 19 Οκτωβρίου 2005. [https://www.unesco.org/en/ethics-science-technology/bioethics-and-human-rights](https://www.unesco.org/en/ethics-science-technology/bioethics-and-human-rights?utm_source=chatgpt.com) | [3] Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής και Τεχνοηθικής, «Σύσταση για τις βιοηθικές διαστάσεις του νεογνικού γενετικού ελέγχου με αλληλούχηση του ανθρώπινου γονιδιώματος», 24 Νοεμβρίου 2025. [Επίσημη σύσταση](https://bioethics.gr/systaseis-152/systash-gia-tis-bioh8ikes-diastaseis-gia-to-neogniko-genetiko-elegxo-me-allhloyxhsh-toy-an8rwpinoy-gonidiwmatos-3238?utm_source=chatgpt.com). | [4] Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, «Συνέδριο για την Παγκόσμια Ημέρα Βιοηθικής 2026», ανακοίνωση Οκτωβρίου 2026. [https://hub.uoa.gr/synedrio-gia-tin-pagkosmia-imera-vioithikis-2026/](https://hub.uoa.gr/synedrio-gia-tin-pagkosmia-imera-vioithikis-2026/?utm_source=chatgpt.com)
Φωτογραφίες: Σαν σήμερα (https://www.sansimera.gr) | Σύνθεση εικόνας :AI
