17 Ιουλίου 2026
Μια ζυγαριά για τους αδύναμους και μια ασπίδα για τους ισχυρούς
Η Παγκόσμια κοινότητα τιμάει την Ημέρα Διεθνούς Δικαιοσύνης κάθε χρόνο στις 17 Ιουλίου, επειδή αυτή την ημέρα, το 1998, υιοθετήθηκε το Καταστατικό της Ρώμης. Με αυτό ιδρύθηκε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, το πρώτο μόνιμο διεθνές δικαστήριο που μπορεί να δικάζει πρόσωπα για γενοκτονία, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, εγκλήματα πολέμου και έγκλημα επίθεσης. Το Καταστατικό τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2002, αφού συγκεντρώθηκαν οι απαραίτητες επικυρώσεις.
Όποιος οργανώνει σφαγές, εκτοπισμούς και βασανιστήρια δεν πρέπει, να κρύβεται πίσω από σημαίες, αξιώματα και πατριωτικές κορώνες. Μόνο που η διεθνής δικαιοσύνη πάσχει από μια γνώριμη αρρώστια: διαθέτει ωραίες αρχές, αλλά καθόλου αποφασιστικότητα και οργανισμό που να πραγματώνει τις αποφάσεις της.. Για να συλληφθεί ένας κατηγορούμενος, χρειάζεται τη συνεργασία των κρατών. Δηλαδή ζητά από την εξουσία να παραδώσει την εξουσία, πράγμα που συνήθως προκαλεί ξαφνική βαρηκοΐα στις κυβερνήσεις.
Το Δικαστήριο λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα εθνικά δικαστήρια. Παρεμβαίνει όταν ένα κράτος δεν μπορεί ή δεν θέλει πραγματικά να ερευνήσει σοβαρά εγκλήματα. Δεν έχει, όμως, απεριόριστη δικαιοδοσία, ενώ ορισμένες μεγάλες δυνάμεις δεν έχουν αποδεχθεί το Καταστατικό της Ρώμης. Έτσι, η παγκόσμια τάξη υπενθυμίζει ότι όλοι είναι ίσοι απέναντι στον νόμο, αλλά μερικοί έχουν καλύτερη έξοδο κινδύνου.
Χαρακτηριστική είναι η απόφαση του Δικαστηρίου, στις 21 Νοεμβρίου 2024, να εκδώσει ένταλμα σύλληψης για τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, και τον τότε υπουργό Άμυνας, Γιοάβ Γκάλαντ. Οι δικαστές έκριναν ότι υπήρχαν εύλογοι λόγοι να θεωρούνται υπεύθυνοι για φερόμενα εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη Λωρίδα της Γάζας. Όμως το ένταλμα δεν αποτελεί καταδίκη, όσο κι αν οι πολιτικές εξέδρες λατρεύουν να μπερδεύουν τη δικαστική διαδικασία με το οπαδικό σύνθημα. Αποτελεί απαίτηση σύλληψης και δίκης, την οποία όμως πρέπει να εφαρμόσουν τα κράτη.
Εκεί ακριβώς τελειώνουν οι επετειακοί λόγοι και αρχίζουν τα δύσκολα. Διότι όλοι δηλώνουν πιστοί στη δικαιοσύνη, μέχρι αυτή να χτυπήσει την πόρτα κάποιου ισχυρού συμμάχου. Τότε ανακαλύπτουν εθνικά συμφέροντα, διπλωματικές εξαιρέσεις και νομικά ψιλά γράμματα. Η ατιμωρησία, άλλωστε, δεν χρειάζεται παγκόσμια ημέρα. Εργάζεται καθημερινά και χωρίς αργίες.
Φωτογραφία κορυφής: Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης
Με πληροφορίες: από https://www.sansimera.gr και https://el.wikipedia.org/
