...
Παγκόσμιες και Διεθνείς ημέρες
| 15 Μαΐου 2026 |
Διεθνής Ημέρα Οικογένειας | Διεθνής Ημέρα Αντιρρησιών Συνείδησης
Διεθνής Ημέρα Ενημέρωσης για τη Νόσο του Χάντινγκτον
Διεθνής Ημέρα Ενημέρωσης για τις Βλεννοπολυσακχαριδώσεις
Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Οζώδη Σκλήρυνση
Διεθνής Ημέρα Οικογένειας | Ευρωπαϊκή Νύχτα Μουσείων
Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Υπερέμεση της Κύησης
| Οι διεθνείς ημέρες είναι αφορμές ενημέρωσης σε θέματα που απασχολούν,
την παγκόσμια κοινωνία, για την κινητοποίηση της πολιτικής βούλησης και την εξεύρεση πόρων
για την αντιμετώπιση παγκόσμιων προβλημάτων, καθώς και την ενίσχυση των επιτευγμάτων της ανθρωπότητας. |
Διεθνής Ημέρα της Οικογένειας
Η Διεθνής Ημέρα της Οικογένειας καθιερώθηκε το 1993 με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ (A/RES/47/237) και εορτάζεται κάθε χρόνο στις 15 Μαΐου. Ο ετήσιος αυτός εορτασμός αντανακλά τη σπουδαιότητα που αποδίδει η διεθνής κοινότητα στην οικογένεια ως βασικό κύτταρο της κοινωνίας.
Στα τέλη του 2022, ο παγκόσμιος πληθυσμός έφτασε τα οκτώ δισεκατομμύρια ανθρώπους. Αυτό το γεγονός, χαρακτηρίστηκε από τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες ως «ορόσημο στην ανθρώπινη ανάπτυξη», απεικονίζει την σημαντική πρόοδο στην υγεία που παρατείνει τη διάρκεια ζωής του ανθρώπου. Η αύξηση του πληθυσμού θα συνεχιστεί αν και με φθίνουσα ταχύτητα. Προβλέπεται να φτάσει τα 9,8 δισεκατομμύρια το 2050 και τα 11,2 δισεκατομμύρια το 2100, αυξάνοντας τις ανησυχίες σχετικά με τις προοπτικές βιώσιμης αστικοποίησης και της διαχείρισης της κλιματικής αλλαγής.
Η δημογραφική αλλαγή είναι μια από τις πιο σημαντικές μεγατάσεις που επηρεάζουν τον κόσμο μας, τη ζωή και την ευημερία των οικογενειών παγκοσμίως. Οι δημογραφικές τάσεις διαμορφώνονται κυρίως από τα πρότυπα γονιμότητας και θνησιμότητας. Η μείωση των ποσοστών γονιμότητας οδηγεί σε οφέλη για τις οικογένειες, καθώς είναι πιο ικανές να επενδύσουν στην υγεία και την εκπαίδευση των παιδιών τους, κάτι που με τη σειρά του βοηθά στη μείωση της φτώχειας και στην καλύτερη κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη.
Οι έρευνες δείχνουν ότι η μείωση της γονιμότητας αυξάνει επίσης τη συμμετοχή των γυναικών στην εργασία. Από την άλλη πλευρά, η μείωση της γονιμότητας οδηγεί σε μικρότερες οικογένειες που είναι λιγότερο πιθανό να αντιμετωπίσουν τη φροντίδα και άλλες υποχρεώσεις του νοικοκυριού. Ως εκ τούτου, σε περίοδο ανεργίας ή ασθένειας, οι οικογένειες έχουν λιγότερα μέλη στα οποία μπορούν να βασιστούν. Επιπλέον, τα χαμηλά ποσοστά γονιμότητας μπορεί να υπονομεύσουν το εργατικό δυναμικό και τις κοινωνικές δομές πυροδοτώντας δραστικές αντιδράσεις με δύσκολα προβλέψιμες συνέπειες για θέματα που εκτείνονται από την κοινωνική ασφάλιση έως την ισότητα των φύλων.
Διεθνής Ημέρα Αντιρρησιών Συνείδησης
Καθιερώθηκε το 1985 και γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 15 Μαίου, με πρωτοβουλία φιλειρηνικών και αντιπολεμικών μη κυβερνητικών οργανώσεων. Αντιρρησίας Συνείδησης είναι όποιος για λόγους θρησκευτικούς, ηθικούς ή φιλοσοφικούς αρνείται τη στράτευση. Στη χώρα μας, οι αντιρρησίες συνείδησης έχουν δύο επιλογές: Είτε να υπηρετήσουν άοπλη στρατιωτική θητεία, είτε διπλάσιας διάρκειας εναλλακτική κοινωνική υπηρεσία σε υπηρεσίες και δημόσιους φορείς. Υπάρχουν διεθνείς αντιδράσεις για την εναλλακτική κοινωνική υπηρεσία στην Ελλάδα, επειδή θεωρείται ότι έχει «τιμωρητικό χαρακτήρα» και δεν αποτελεί αντίστοιχο της στρατιωτικής θητείας ως προσφορά σε κάποιο κοινωνικό φορέα.
Η Διεθνής Αμνηστία καλεί τις ελληνικές αρχές να εναρμονίσουν τη νομοθεσία και την πρακτική σχετικά με την αντίρρηση συνείδησης, με το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο και τα πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι αντιρρησίες συνείδησης δεν πρέπει να συλλαμβάνονται, να διώκονται, να τους επιβάλλονται πρόστιμα και να φυλακίζονται εξαιτίας της άρνησής τους να καταταγούν στο στρατό ή εξαιτίας της άρνησής τους να υπηρετήσουν εναλλακτική υπηρεσία που είναι τιμωρητική ή συνιστά διάκριση.
Η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ (Γενικό Σχόλιο 22, 1993) και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Μπαγιατιάν κατά Αρμενίας, Τμήμα Μείζονος Σύνθεσης, απόφαση της 7ης Ιουλίου 2011), έχουν ρητά αναγνωρίσει ότι το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης στη στρατιωτική θητεία προστατεύεται από το δικαίωμα στην ελευθερία της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας στο Άρθρο 18 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και στο Άρθρο 9 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αντίστοιχα. Τα διεθνή πρότυπα ορίζουν επίσης ότι οποιαδήποτε εναλλακτική υπηρεσία απαιτείται να υπηρετήσουν οι αντιρρησίες συνείδησης πρέπει να είναι γνήσια πολιτική, υπό πολιτικό έλεγχο, και μη τιμωρητικής φύσης ή διάρκειας.
Διεθνής Ημέρα Ενημέρωσης για τη Νόσο του Χάντινγκτον
Γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 15 Μαΐου για την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με μια σπάνια γενετική διαταραχή που προκαλεί φθορά των νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου. Η Νόσος του Χάντινγκτον, επίσης γνωστή ως Χορεία του Χάντινγκτον, είναι μία γενετική ασθένεια που προκαλεί τον προοδευτικό εκφυλισμό των νευρώνων στον εγκέφαλο. Τα συμπτώματά της συχνά περιγράφονται σαν να παρουσιάζει κανείς ταυτόχρονα αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση (ALS), νόσο του Αλτσχάιμερ και νόσο του Πάρκινσον.
Αν και η διαταραχή περιγράφηκε για πρώτη φορά τον Μεσαίωνα, αναγνωρίστηκε ως ξεχωριστή νόσος στα τέλη του 19ου αιώνα και πήρε το όνομά της από τον Τζορτζ Χάντινγκτον (1850-1916), έναν αμερικανό γιατρό που δημοσίευσε την πρώτη ενδελεχή περιγραφή της το 1872. Η συνήθης έναρξη της νόσου παρουσιάζεται σε άτομα άνω των 30 ετών. Ωστόσο, περίπου το 8% των περιπτώσεων ξεκινούν στα τέλη της εφηβείας. Τα πρώιμα συμπτώματα είναι συνήθως πολύ ανεπαίσθητα. Περιλαμβάνουν διακυμάνσεις της διάθεσης, ευερεθιστότητα, γνωστικά προβλήματα και ανεπαίσθητες αλλαγές στην προσωπικότητα. Αυτά τα συμπτώματα συχνά περνούν απαρατήρητα, ειδικά όταν το άτομο δεν έχει οικογενειακό ιστορικό της νόσου.
Τα ψυχιατρικά συμπτώματα συνήθως ακολουθούνται από κινητικά συμπτώματα, όπως χορεία (σύντομες, ακανόνιστες και ανεξέλεγκτες κινήσεις), ασταθές βάδισμα και γενική έλλειψη συντονισμού. Καθώς η νόσος εξελίσσεται, τόσο τα κινητικά όσο και τα ψυχιατρικά συμπτώματα γίνονται πιο εμφανή. Τελικά το άτομο αδυνατεί να μιλήσει και οι νοητικές του ικανότητες υποχωρούν σε άνοια. Η νόσος του Χάντινγκτον είναι μια γενετική ασθένεια που συνήθως κληρονομείται από έναν πάσχοντα γονέα, αν και περίπου το ένα δέκατο όλων των περιπτώσεων προκαλείται από μια νέα μετάλλαξη. Η νόσος διαγιγνώσκεται με γενετικές εξετάσεις για τη διαφοροποίησή της από άλλες νευροεκφυλιστικές παθήσεις.
Δεν υπάρχει θεραπεία για τη νόσο. Οι θεραπείες χρησιμοποιούνται για την ανακούφιση ορισμένων συμπτωμάτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών, αλλά δεν υπάρχει τρόπος να σταματήσει η εξέλιξή της και κάθε ασθενής χρειάζεται τελικά φροντίδα πλήρους απασχόλησης. Το τυπικό προσδόκιμο ζωής των ασθενών με νόσο του Χάντινγκτον από την έναρξη των ορατών συμπτωμάτων είναι 15-20 χρόνια. Ο θάνατος συνήθως προκύπτει από επιπλοκές, όπως πνευμονία, καρδιακές παθήσεις, σωματικές βλάβες από πτώσεις, πνιγμό και υποσιτισμό. Η αυτοκτονία είναι η αιτία θανάτου στο 7-9% των περιπτώσεων. Η επίδραση των συμπεριφορικών συμπτωμάτων της νόσου στις αυτοκτονικές σκέψεις δεν είναι σαφής, αλλά έως και το 27% των ασθενών επιχειρούν να αυτοκτονήσουν κάποια στιγμή.
Η Διεθνής Ημέρα Ενημέρωσης για τη Νόσο του Χάντινγκτον καθιερώθηκε από οργανώσεις ασθενών και των οικογενειών τους σε διάφορα μέρη του κόσμου (Huntington’s Disease Society of America, Huntington Society of Canada, European Huntington Association, Chinese HD Association, Huntington’s Disease Canada, Argentinian Association for Huntington Patients).
Διεθνής Ημέρα Ενημέρωσης για τις Βλεννοπολυσακχαριδώσεις
Η Διεθνής Ημέρα Ενημέρωσης για τις Βλεννοπολυσακχαριδώσεις (Ιnternational Mucopolysaccharidoses Awareness Day) γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 15 Μαΐου, με σκοπό την ευαισθητοποίηση σχετικά με τις βλεννοπολυσακχαριδώσεις, μία ομάδα μεταβολικών διαταραχών που μπορούν να επηρεάσουν τα οστά, τους συνδετικούς ιστούς, διάφορα όργανα και το νευρικό σύστημα.
Οι βλεννοπολυσακχαριδώσεις είναι μια ομάδα σπάνιων γενετικών ασθενειών που προκαλούνται από τη δυσλειτουργία ή την πλήρη απουσία ενζύμων που διασπούν μόρια που ονομάζονται γλυκοζαμινογλυκάνες (GAGs), παλαιότερα γνωστές ως βλεννοπολυσακχαρίτες.
Οι γλυκοζαμινογλυκάνες διαδραματίζουν σημαντικό βιολογικό ρόλο στο σώμα. Βοηθούν στη δημιουργία των οστών, του συνδετικού ιστού, των χόνδρων, του κερατοειδούς, του δέρματος και των τενόντων, ενώ υπάρχουν επίσης στο αρθρικό υγρό που λιπαίνει τις αρθρώσεις και μειώνει την τριβή. Πιθανώς το πιο γνωστό παράδειγμα γλυκοζαμινογλυκανών είναι το υαλουρονικό οξύ. Ωστόσο, όταν οι γλυκοζαμινογλυκάνες δεν διασπώνται σε απλούστερα μόρια μόλις επιτελέσουν τη λειτουργία τους, συσσωρεύονται στα κύτταρα και προκαλούν μόνιμη, προοδευτική κυτταρική βλάβη.
Η βλεννοπολυσακχαρίδωση είναι ένας γενικός όρος για πάνω από 40 γενετικές διαταραχές που οφείλονται στην ανεπάρκεια λιποσωμιακών ενζύμων που ευθύνονται για το μεταβολισμό των Γλυκοζαμινογλυκανών. Διακρίνονται σε επτά διαφορετικούς τύπους ανάλογα με το ελλειμματικό ένζυμο και κάθε τύπος έχει διάφορους υπότυπους.
Τα συμπτώματα των Βλεννοπολυσακχαριδώσεων μπορεί να ποικίλουν ανάλογα με τον υπότυπο και τα όργανα και συστήματα που επηρεάζονται. Ορισμένοι ασθενείς έχουν φυσιολογική νοημοσύνη, ενώ άλλοι μπορεί να έχουν γνωστικές διαταραχές ή προβλήματα συμπεριφοράς ή να παρουσιάζουν αναπτυξιακή καθυστέρηση. Πολλοί ασθενείς υποφέρουν από νευροαισθητηριακά προβλήματα, απώλεια ακοής, διαταραχή όρασης ή συνδυασμό αυτών.
Οι Βλεννοπολυσακχαριδώσεις μπορεί επίσης να επηρεάσουν τα οστά και τις αρθρώσεις, την καρδιά και το αναπνευστικό σύστημα. Η σοβαρότητα των διαταραχών μπορεί να κυμαίνεται από ήπια έως εξαιρετικά σοβαρή, αλλά όλες είναι προοδευτικές, που σημαίνει ότι επιδεινώνονται με την πάροδο του χρόνου εάν δεν αντιμετωπιστούν.
Όπως συμβαίνει με πολλές σπάνιες διαταραχές, δεν υπάρχει θεραπεία για τις Βλεννοπολυσακχαριδώσεις. Οι θεραπείες επικεντρώνονται στη μείωση συγκεκριμένων συμπτωμάτων και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς. Μπορεί να περιλαμβάνουν τακτική άσκηση και φυσικοθεραπεία για να καθυστερήσει η ανάπτυξη των προβλημάτων στις αρθρώσεις, αλλαγές στη διατροφή για να μειωθεί η παραγωγή βλέννας, χειρουργική επέμβαση για προβλήματα όπως η άπνοια ύπνου, οι κήλες, η θόλωση του κερατοειδούς και άλλα, θεραπεία υποκατάστασης ενζύμων για τη μείωση του πόνου και των μη νευρολογικών συμπτωμάτων και άλλα.
Η Διεθνής Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τις Βλεννοπολυσακχαριδώσεις ξεκίνησε στις ΗΠΑ το 2006 και σταδιακά απέκτησε παγκόσμια διάσταση. Συντονίζεται από το Διεθνές Δίκτυο για τις Βλεννοπολυσακχαριδώσεις που ενώνει τις τοπικές οργανώσεις σε όλο τον κόσμο.
Ευρωπαϊκή Νύχτα Μουσείων
Η Ευρωπαϊκή Νύχτα Μουσείων (European Night of Museums) γιορτάζεται κάθε χρόνο το Σάββατο πριν από την 18η Μαΐου, που είναι αφιερωμένη στην Διεθνή Ημέρα Μουσείων.
Την ημέρα αυτή πολλά μουσεία χωρών της Ευρώπης παραμένουν ανοιχτά μέχρι αργά το βράδυ, δίνοντας την ευκαιρία σε ένα διαφορετικό κοινό (κυρίως νεανικό) να θαυμάσει τις μόνιμες συλλογές και τις περιοδικές εκθέσεις τους. Το πολιτιστικό αυτό γεγονός τελεί υπό την αιγίδα του Συμβουλίου της Ευρώπης, της UNESCO και του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων (ICOM).
Προδρομική εκδήλωση της Ευρωπαϊκής Νύχτας Μουσείων υπήρξε η «Μεγάλη Νύχτα των Μουσείων» (Lange Nacht der Museen), που έγινε στο ενοποιημένο Βερολίνο το 1997.
Δύο χρόνια αργότερα την ιδέα υιοθέτησαν οι Γάλλοι και την ονόμασαν «Η Άνοιξη των Μουσείων» (Printemps des musées). Από το 2005 φέρει την σημερινή της ονομασία «Ευρωπαϊκή Νύχτα Μουσείων» με πρωτοβουλία του γαλλικού τμήματος της UNESCO.
Από ελληνικής πλευράς στην Ευρωπαϊκή Νύχτα Μουσείων συμμετέχει το Μουσείο της Ακρόπολης.
Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Υπερέμεση της Κύησης
Η Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Υπερέμεση της Κύησης (Hyperemesis Gravidarum Awareness Day), τιμάται κάθε χρόνο στις 15 Μαΐου. Θεσπίστηκε για να αναδείξει μια δυνητικά απειλητική για τη ζωή επιπλοκή της εγκυμοσύνης, η οποία συχνά συγχέεται με τη ναυτία της κύησης. Η υπερέμεση της κύησης είναι μια επιπλοκή της εγκυμοσύνης που χαρακτηρίζεται από σοβαρή ναυτία και εμετούς, που μπορεί να οδηγήσουν σε σημαντική απώλεια βάρους και αφυδάτωση. Συχνά συγχέεται με τη ναυτία της εγκυμοσύνης («πρωινή ναυτία»), η οποία είναι κοινό σύμπτωμα και αφορά περίπου το 75% όλων των εγκυμοσυνών.
Ωστόσο, η υπερεμεση είναι παθολογική κατάσταση με σοβαρές συνέπειες για τη μητέρα και το έμβρυο. Η ήπια ή μέτρια ναυτία επηρεάζει την ποιότητα ζωής αλλά συνήθως δεν προκαλεί μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, ενώ η υπρεμεσία μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή απώλεια βάρους, αφυδάτωση, ανεπάρκεια βιταμινών, μεταβολικές διαταραχές και σοβαρή σωματική και ψυχική καταπόνηση. Οι πιθανές συνέπειες της ανεπαρκώς αντιμετωπισμένης υπερέμεσης για τις έγκυες γυναίκες περιλαμβάνουν αναιμία, ακόμη και πνευμονική εμβολή, ενώ τα βρέφη συχνά γεννιούνται με χαμηλό βάρος και μικρότερα από την αναμενόμενη ηλικία κύησης. Η υπερεμεσία έχει και ψυχολογικές επιπτώσεις, όπως κατάθλιψη και σύνδρομο μετατραυματικού στρες. Λόγω της σοβαρότητας των επιπλοκών, θεωρείται ιατρικό επείγον και είναι η δεύτερη συχνότερη αιτία νοσηλείας κατά την εγκυμοσύνη, μετά τον πρόωρο τοκετό.
Η υπερέμεση της κύησης εκτιμάται ότι επηρεάζει περίπου το 1,5% των εγκύων γυναικών, αν και κάποιες πηγές ανεβάζουν το ποσοστό στο 3%. Η συγγραφέας Σαρλότ Μπροντέ πιστεύεται ότι πέθανε από ασιτία και αφυδάτωση εξαιτίας της υπερέμεσης όταν ήταν τεσσάρων μηνών έγκυος. Η νυν Πριγκίπισσα της Ουαλίας Κάθριν υπέφερε από υπερέμεση και στις τρεις εγκυμοσύνες της, ενώ η Αμερικανίδα ηθοποιός και κωμικός Έιμι Σούμερ αναγκάστηκε να ακυρώσει περιοδεία λόγω επιπλοκών από υπερέμεση στο τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης της. Η Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Υπερέμεση της Κύησης καθιερώθηκε το 2012 από το Ίδρυμα HER (Hyperemesis Education and Research Foundation), φιλανθρωπικό οργανισμό που παρέχει εκπαίδευση, έρευνα, υποστήριξη και υπεράσπιση για όσες γυναίκες πάσχουν από υπερέμεση.Στόχος της ημέρας είναι να ενημερωθεί το κοινό για τα πρώιμα σημάδια και τη διαχείριση της πάθησης.
Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Οζώδη Σκλήρυνση
Η 15η Μαΐου έχει καθιερωθεί από το 2012 ως Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Oζώδη Σκλήρυνση (Tuberous Sclerosis Complex Global Awareness Day).
Την ημέρα αυτή, χιλιάδες ασθενείς και οι οικογένειες τους ενώνουν τις δυνάμεις, προκειμένου να ενημερώσουν το κοινό για τη σπάνια αυτή πάθηση και να μοιραστούν τις ιστορίες τους.
Η Οζώδης Σκλήρυνση είναι μια γενετική πάθηση, η οποία προκαλεί καλοήθεις όγκους σε διάφορα όργανα, όπως ο εγκέφαλος, τα μάτια, η καρδιά, οι νεφροί, το δέρμα και οι πνεύμονες. Είναι, επίσης, η κύρια γενετική πάθηση που προκαλεί αυτισμό και επιληψία.
Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως πάσχουν από Οζώδη Σκλήρυνση, ενώ στη χώρα μας οι πάσχοντες ανέρχονται περίπου σε 1.500 άτομα.
————————————————————————————
Πηγή: https://www.sansimera.gr/ | Επιμέλεια: Lef.T
