Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας
Παρέμβαση Φίλια στο υπουργείο για να μη χάσουν οι κτηνοτρόφοι
ενισχύσεις μετά την απώλεια κοπαδιών
Μπροστά στον κίνδυνο να χάσουν τις επιδοτήσεις τους βρίσκονται νέοι κτηνοτρόφοι στη Δυτική Ελλάδα, που αναγκάστηκαν να θανατώσουν τα κοπάδια τους εξαιτίας της ευλογιάς και της πανώλης. Το πρόβλημα φέρνει στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης, Ανδρέας Φίλιας, με επιστολή του προς τον υφυπουργό Ιωάννη Ανδριανό, ζητώντας να υπάρξει άμεση παρέμβαση, ώστε οι άνθρωποι αυτοί να μη βρεθούν αντιμέτωποι με κυρώσεις και απώλεια των οικονομικών ενισχύσεων που δικαιούνται.
Το πρόβλημα έχει να κάνει με τους όρους του προγράμματος Νέων Αγροτών. Για να παραμείνει κάποιος ενταγμένος, πρέπει να διατηρεί την ιδιότητα του επαγγελματία αγρότη, να απασχολείται συγκεκριμένο χρόνο στην εκμετάλλευσή του και να εξασφαλίζει από αυτή τουλάχιστον το μισό του εισόδημα. Όταν όμως το κράτος υποχρεώνει έναν κτηνοτρόφο να θανατώσει τα ζώα του για να περιοριστεί η εξάπλωση μιας νόσου, είναι πρακτικά αδύνατο να συνεχίσει να καλύπτει αυτές τις προϋποθέσεις. Έτσι, οι πληγέντες κινδυνεύουν να τιμωρηθούν οικονομικά για μια κατάσταση που δεν προκάλεσαν οι ίδιοι.
Ο Ανδρέας Φίλιας ζητά να αντιμετωπιστούν αυτές οι περιπτώσεις ως γεγονότα ανωτέρας βίας και να υπάρξει ειδική νομοθετική πρόβλεψη για τους νέους κτηνοτρόφους που έχασαν το ζωικό τους κεφάλαιο. Προτείνει επίσης να παραταθούν ή να ανασταλούν οι υποχρεώσεις τους μέχρι να μπορέσουν να ξαναστήσουν τις μονάδες τους, να διευκολυνθεί η έκδοση της βεβαίωσης επαγγελματία αγρότη και να διασφαλιστεί ότι η προσωρινή διακοπή της δραστηριότητάς τους δεν θα οδηγήσει σε απένταξη από τα προγράμματα.
Το ζήτημα αφορά την επιβίωση κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων που έχουν ήδη δεχτεί σοβαρά πλήγματα την τελευταία διετία. Όπως τονίζει ο αντιπεριφερειάρχης, η Πολιτεία οφείλει να προστατεύσει τους νέους ανθρώπους που επέλεξαν να παραμείνουν στην ύπαιθρο και να ασχοληθούν με την παραγωγή. Το αίτημά του είναι να δοθεί άμεσα μια δίκαιη λύση, ώστε οι συνέπειες των ζωονόσων να μη μετατραπούν σε αιτία οικονομικού αφανισμού για τους κτηνοτρόφους και τις οικογένειές τους.
Ακολουθεί ολόκληρη η επιστολή
«ΘΕΜΑ: Ενέργειες για την επίλυση των προβλημάτων που έχουν προκύψει λόγω των ζωονόσων στο ζωικό κεφάλαιο των ενταγμένων Νέων Αγροτών – Κτηνοτρόφων της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας
Αξιότιμε κύριε Υφυπουργέ,
Κατόπιν επανειλημμένων οχλήσεων ενταγμένων Νέων Αγροτών με κατεύθυνση ζωικής παραγωγής στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2020, κρίνουμε αναγκαίο να θέσουμε υπόψη σας ένα σοβαρό και επείγον ζήτημα που έχει ανακύψει στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας.
Τα δύο τελευταία έτη και έως σήμερα, σημαντικός αριθμός κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων της περιοχής μας έχει πληγεί από την ευλογιά και την πανώλη, με αποτέλεσμα την υποχρεωτική θανάτωση του ζωικού τους κεφαλαίου, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα μέτρα αντιμετώπισης των νοσημάτων αυτών. Οι συνέπειες για τους Νέους Αγρότες – Κτηνοτρόφους που συμμετέχουν στο υπομέτρο 6.1 «Εγκατάσταση Νέων Γεωργών» του ΠΑΑ 2014-2020 είναι εξαιρετικά σοβαρές, τόσο για το εισόδημά τους όσο και για τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεών τους.
Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 3764/24-9-2021 Υπουργική Απόφαση (Β΄ 4456) «Λεπτομέρειες εφαρμογής του υπομέτρου 6.1 “Εγκατάσταση Νέων Γεωργών” του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) της Ελλάδας 2014-2020 κατά τη μεταβατική περίοδο 2021 και 2022», η οποία διέπει την 3η Πρόσκληση του υπομέτρου, οι δικαιούχοι έχουν την υποχρέωση, σύμφωνα με το άρθρο 10 παρ. 3.3, να διατηρούν την ιδιότητα του επαγγελματία αγρότη καθ’ όλη τη διάρκεια υλοποίησης του επιχειρηματικού σχεδίου και για τέσσερα ημερολογιακά έτη μετά το έτος επίτευξης των στόχων του, ως επιπρόσθετη δέσμευση. Η τήρηση της υποχρέωσης αυτής πιστοποιείται με την κατ’ έτος έκδοση Βεβαίωσης Επαγγελματία Αγρότη.
Η βεβαίωση προϋποθέτει, μεταξύ άλλων, ότι ο ενδιαφερόμενος απασχολείται στην εκμετάλλευσή του τουλάχιστον κατά 30% του συνολικού ετήσιου χρόνου εργασίας του και αντλεί από αυτήν τουλάχιστον το 50% του συνολικού ετήσιου εισοδήματός του, όπως ορίζεται στο άρθρο 3 παρ. 8 της ανωτέρω απόφασης και στο θεσμικό πλαίσιο του Μητρώου Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ), ενώ ο υπολογισμός του ετήσιου χρόνου απασχόλησης γίνεται σύμφωνα με την Υ.Α. 169653/3-6-2011 (Β΄ 1181), όπως τροποποιήθηκε με την Υ.Α. 1415/80082/12-07-2016 (Β΄ 2386).
Στην περίπτωση, ωστόσο, των κτηνοτρόφων των οποίων το ζωικό κεφάλαιο θανατώθηκε υποχρεωτικά λόγω ζωονόσου, προκύπτει μια αντικειμενικά εξαιρετική κατάσταση, την οποία το ισχύον πλαίσιο δεν φαίνεται να αντιμετωπίζει επαρκώς. Οι κτηνοτρόφοι αυτοί, χωρίς δική τους υπαιτιότητα, έχουν απολέσει το βασικό παραγωγικό κεφάλαιο της εκμετάλλευσής τους και αδυνατούν να συνεχίσουν την παραγωγική τους δραστηριότητα. Δεν είναι, επιπλέον, σε θέση να αποκαταστήσουν άμεσα το ζωικό τους κεφάλαιο, τόσο λόγω της οικονομικής επιβάρυνσης που έχουν υποστεί όσο και λόγω των περιορισμών και των μέτρων που επιβάλλονται για την αντιμετώπιση των ζωονόσων. Έτσι, δεν διαθέτουν πλέον τη βάση της εκμετάλλευσής τους και δεν μπορούν να παράγουν το απαιτούμενο γεωργικό εισόδημα, ενώ ταυτόχρονα, λόγω των δεσμεύσεων που απορρέουν από την ένταξή τους στο πρόγραμμα, αντιμετωπίζουν περιορισμούς ως προς την άσκηση εξωγεωργικής απασχόλησης. Κινδυνεύουν έτσι να απολέσουν το εισόδημά τους και τα μέσα βιοπορισμού τους, ενώ καλούνται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις του προγράμματος υπό συνθήκες που δεν οφείλονται σε δική τους επιλογή ή αμέλεια, αλλά σε έκτακτα και απρόβλεπτα γεγονότα που συνδέονται με την εμφάνιση και την εξάπλωση των ζωονόσων.
Η εφαρμογή των υποχρεώσεων χωρίς να ληφθεί υπόψη η συγκεκριμένη περίπτωση ενδέχεται να επιφέρει δυσανάλογες συνέπειες, ακόμη και απένταξη ή επιβολή κυρώσεων, παρότι η αδυναμία τήρησής τους οφείλεται σε λόγους ανωτέρας βίας και σε υποχρεωτικά μέτρα που επέβαλαν οι αρμόδιες Κτηνιατρικές Υπηρεσίες.
Για τους λόγους αυτούς, παρακαλούμε για την άμεση εξέταση του ζητήματος και για τις αναγκαίες ενέργειες εκ μέρους του Υπουργείου, ώστε να δοθεί ειδική λύση στους ενταγμένους Νέους Αγρότες Κτηνοτρόφους των οποίων το ζωικό κεφάλαιο θανατώθηκε λόγω ζωονόσων. Ειδικότερα, ζητούμε να εξεταστεί η δυνατότητα:
1. θέσπισης ειδικής ρύθμισης ή εξαίρεσης για τους Νέους Αγρότες – Κτηνοτρόφους που επλήγησαν από την υποχρεωτική θανάτωση του ζωικού τους κεφαλαίου λόγω ευλογιάς, πανώλης ή άλλης ζωονόσου·
2. αναγνώρισης της κατάστασης αυτής ως περίπτωσης ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων, ώστε οι πληγέντες να μην υφίστανται κυρώσεις ούτε να απολέσουν δικαιώματα στο πλαίσιο του υπομέτρου 6.1·
3. παράτασης ή αναστολής των σχετικών υποχρεώσεων για όσο χρονικό διάστημα απαιτείται μέχρι την ουσιαστική αποκατάσταση της παραγωγικής δυναμικότητας των εκμεταλλεύσεων·
4. ειδικής πρόβλεψης για την έκδοση της Βεβαίωσης Επαγγελματία Αγρότη, ώστε οι πληγέντες κτηνοτρόφοι να μην αδυνατούν να τηρήσουν τις σχετικές προϋποθέσεις αποκλειστικά λόγω της απώλειας του ζωικού τους κεφαλαίου από ζωονόσο·
5. διασφάλισης ότι η προσωρινή αδυναμία άσκησης της ζωικής παραγωγικής δραστηριότητας δεν θα οδηγήσει σε απώλεια της ένταξης και των ενισχύσεων του προγράμματος, εφόσον αποδεικνύεται ότι οφείλεται στην υποχρεωτική θανάτωση του ζωικού κεφαλαίου.
Κύριε Υφυπουργέ,
Οι Νέοι Αγρότες αυτής της κατηγορίας έχουν αναλάβει σημαντικές και πολυετείς δεσμεύσεις στο πλαίσιο του προγράμματος και στερήθηκαν αιφνιδίως το βασικό παραγωγικό τους κεφάλαιο εξαιτίας υποχρεωτικών μέτρων για την προστασία της κτηνοτροφικής παραγωγής και της δημόσιας υγείας. Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει ότι οι συνέπειες μιας ζωονόσου δεν θα μετατραπούν σε αιτία οικονομικού αφανισμού για νέους ανθρώπους που επέλεξαν να παραμείνουν στην ύπαιθρο και να δραστηριοποιηθούν επαγγελματικά στον πρωτογενή τομέα.
Για το λόγο αυτό, παρακαλούμε για την κατά προτεραιότητα εξέταση του θέματος και την εξεύρεση άμεσης, δίκαιης και εφαρμόσιμης λύσης, ώστε οι πληγέντες Νέοι Αγρότες – Κτηνοτρόφοι της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας να μην απωλέσουν τα δικαιώματα που απορρέουν από την ένταξή τους στο πρόγραμμα για λόγους που δεν οφείλονται σε δική τους υπαιτιότητα.
Παραμένουμε στη διάθεσή σας για κάθε διευκρίνιση, καθώς και για τη συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου, ώστε να διαμορφωθεί μια συγκεκριμένη και εφαρμόσιμη λύση.
Ο ΑΝΤΙΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
ΑΝΔΡΕΑΣ ΦΙΛΙΑΣ»
