Γέγονε 17 Μαΐου στην Ελλάδα και στον κόσμο


...

Ο γέγονε… Γέγονε |


Γεγονότα

 

1790 – Σε νέα ναυμαχία του Λάμπρου Κατσώνη με τους Οθωμανούς ανοιχτά της Άνδρου, ο στόλος του καταστρέφεται. Σ΄ αυτήν την ναυμαχία ενεπλάκησαν τα 9 πλοία του Λάμπρου Κατσώνη με τουρκική μοίρα 15 πλοίων στην οποία προσέτρεξε προς βοήθειά της και μια αλγερινή αποτελούμενη επίσης από 15 πλοία. Παρά τον άνισο σε αριθμό εχθρικών πλοίων ο Κατσώνης δεν δείλιασε να ναυμαχήσει.

Κατά τη ναυμαχία αυτή που συνεχίστηκε και την επόμενη ημέρα ο Κατσώνης έχασε 5 πλοία (2 που καταλήφθηκαν από Αλγερινούς και 3 που αυτοπυρπολήθηκαν από τους κυβερνήτες τους για να μη γίνουν λάφυρα του εχθρού) καθώς και 565 άνδρες αξιωματικούς και ναύτες νεκρούς και 53 τραυματίες. Από τους Τούρκους και Αλγερινούς βεβαιώνονταν ότι φονεύθηκαν περί τους 3.000.Στη συνέχεια ο Κατσώνης ανασυγκροτώντας το υπόλοιπο του στόλου του κατέφυγε στο Πόρτο Κάγιο στο Ακρωτήριο Ταίναρο.

Την εποχή εκείνη ο στόλος του Λάμπρου Κατσώνη είχε χαρακτηριστεί από τις ναυτικές Μεγάλες Δυνάμεις ως πειρατικός πλην όμως είχε την κάλυψη και την υποστήριξη της Αυτοκράτειρας της Ρωσίας Αικατερίνης της Μεγάλης. Από αυτή τη ναυμαχία βγήκε η παροιμία: «Αν σ’ αρέσει Μπάρμπα-Λάμπρο ξαναπέρνα από την Άνδρο».

 

1792 – Μία ομάδα μεσιτών συγκεντρώνεται σε μια καφετέρια της Νέας Υόρκης και δημιουργεί το Χρηματιστήριο της πόλης. Οι πρώτες συναλλαγές γίνονται κάτω από ένα δέντρο, στη Γουόλ Στριτ.

Η Γουόλ Στριτ είναι οδός η οποία κινείται με κατεύθυνση από βορειοδυτικά προς νοτιοανατολικά, ξεκινώντας από το Μπρόντγουεϊ και καταλήγοντας στην Σάουθ Στριτ. Βρίσκεται στο Ιστ Ρίβερ της Οικονομικής Επαρχίας του Κάτω Μανχάταν στην Νέα Υόρκη. Με την πάροδο του χρόνου, ο όρος “Γουόλ Στρητ” έχει γίνει μετωνυμία για τις χρηματοπιστωτικές αγορές των ΗΠΑ, την αμερικανική βιομηχανία οικονομικών υπηρεσιών (ακόμα και αν οι οικονομικές εταιρείες δεν εδρεύουν εδώ) ή τα οικονομικά συμφέροντα με έδρα τη Νέα Υόρκη.

Χάρη στην Γουόλ Στρητ, η Νέα Υόρκη είναι σήμερα η οικονομικά ισχυρότερη πόλη και το κορυφαίο οικονομικό κέντρο του κόσμου, στεγάζοντας τα δύο μεγαλύτερα χρηματιστήρια του κόσμου όσον αφορά τη συνολική κεφαλαιοποίηση της αγοράς: το Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης και το NASDAQ.

Στην περιοχή της Γουόλ Στρητ λειτουργούσαν και λειτουργούν και άλλα σημαντικά χρηματιστήρια, όπως το Εμπορικό Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, το Συμβούλιο Εμπορίου της Νέας Υόρκης και το πρώην Αμερικανικό Χρηματιστήριο.

 

1902 – Ο αρχαιολόγος Βαλέριος Στάης ανακαλύπτει τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων, που θεωρείται ως ένα από τα πρώτα υπολογιστικά μηχανήματα. Ο μηχανισμός είναι το αρχαιότερο σωζόμενο μηχάνημα με γρανάζια και, μάλιστα, ιδιαίτερα πολύπλοκης πλανητικής λειτουργίας.

Είναι κατασκευασμένος από μπρούντζο και βρισκόταν εγκιβωτισμένος σε ξύλινο πλαίσιο. Έχει προβληματίσει και συναρπάσει πολλούς ιστορικούς της επιστήμης και της τεχνολογίας αφότου ανακαλύφθηκε.

Ήταν ένας αναλογικός υπολογιστής, όσο και ψηφιακός υπολογιστής σχεδιασμένος για να υπολογίζει και απεικονίζει τις κινήσεις των ουρανίων σωμάτων, τις εκλείψεις ηλίου και σελήνης, καθώς και φάσεις αυτής. Επίσης, προσδιόριζε την ημερομηνία τέλεσης αρχαίων αγώνων στην Ελλάδα (Ολύμπια, Πύθια, Ίσθμια, Νέμεα, κ.α.).

Πρόσφατες λειτουργικές ανακατασκευές της συσκευής τεκμηριώνουν αυτή την ανάλυση. Από τις πρόσφατες έρευνες καταρρίφθηκε η θεωρία ότι εμπεριέχει ένα διαφορικό γρανάζι, όμως ο μηχανισμός της κίνησης της Σελήνης είναι ακόμα εντυπωσιακότερος, καθώς δίνει τη δυνατότητα μεταβλητής γωνιακής ταχύτητας στον άξονα που κινεί τη Σελήνη (δεύτερος Νόμος Κέπλερ).

Γεννήσεις

 

1746 – Έντουαρντ Τζένερ. Γεννήθηκε στις 17 Μαΐου του 1749 στη μικρή πόλη Μπέρκλεϊ του Γκλόστερσερ. Γιος κληρικού, από μικρός διδάχθηκε να συντρέχει πάντοτε και να βοηθά τους άλλους. Τα πρώτα γράμματα έμαθε στο Γούτον-άντερ-Ετζ και στο Σάιρονσεστερ.

Σε ηλικία 14 ετών ανέλαβε ως μαθητευόμενος του χειρουργού στο νοσοκομείο της περιοχής Ντάνιελ Λάντλοου και αργότερα στάλθηκε στο Λονδίνο (νοσοκομείο Σαιντ Τζορτζ) ως μαθητευόμενος στην ανατομία υπό το διάσημο, τότε, χειρουργό Τζον Χάντερ. Ολοκληρώνοντας τις σπουδές του επέστρεψε στο Μπέρκλεϊ και άρχισε να εξασκεί το ιατρικό επάγγελμα. Στην πόλη του παρέμεινε μέχρι το θάνατό του το 1823.

Η ευκαιρία του δόθηκε όταν μία νεαρή αγρότισσα τον επισκέφθηκε με συμπτώματα δαμαλίτιδας. Ο Τζέννερ προσεκτικά πήρε το υγρό των εξελκώσεων που είχαν εμφανιστεί στο χέρι της νεαρής γυναίκας και αποφάσισε να το μεταγγίσει στο σώμα ενός υγιούς ατόμου. Πίστευε ότι οι μικροοργανισμοί που προκαλούσαν τη δαμαλίτιδα θα έκαναν το σώμα του υγιούς ατόμου ικανό να αντιμετωπίσει μελλοντικό κρούσμα ευλογιάς.

Στις 14 Μαΐου του 1796, ο Τζέννερ έκανε το πείραμά του στον οκτάχρονο Τζέιμς Φιπς, ο οποίος ήταν γιος του κηπουρού του. Προς μεγάλη κατάπληξη του Τζέννερ, ο κηπουρός του δέχτηκε τη διεξαγωγή του πειράματος. Ο Τζέννερ εμβολίασε τον Τζέιμς Φιπς με μικρόβιο δαμαλίτιδας. Αν η θεωρία του ήταν ορθή, ο Τζέιμς δεν θα πάθαινε ποτέ ευλογιά. Έτσι, ο Τζέννερ έκανε δύο μικρές επιφανειακές τομές στον αριστερό βραχίονα του μικρού και τις επάλειψε με το υγρό που είχε αφαιρέσει από τη νεαρή αγρότισσα. Ύστερα επέδεσε τον βραχίονα.

Ο μικρός Τζέιμς προσβλήθηκε από πολύ ήπια μορφή δαμαλίτιδας. Τον επόμενο Ιούλιο, όταν ο μικρός είχε συνέλθει τελείως, ο Τζέννερ τον εμβολίασε και πάλι, αυτή τη φορά με κανονικό ιό ευλογιάς. Ο μικρός δεν προσβλήθηκε από ευλογιά κι έτσι ο Τζέννερ είχε την επιβεβαίωση της θεωρίας του. Το πείραμά του, ωστόσο, θα μπορούσε να του έχει στοιχίσει ως και τη ζωή του: Αν αποτύγχανε και ο μικρός πέθαινε από ευλογιά, θα θεωρούνταν δολοφόνος. Ο Τζέννερ δε δίστασε να επαναλάβει το πείραμα και σε άλλα παιδιά, μεταξύ των οποίων ήταν και ο ηλικίας 11 μηνών γιος του. Μετά την επιτυχία του πειράματος, πολλοί δέχτηκαν χωρίς δυσκολία να τους εμβολιάσει κατά της ευλογιάς.

 

1936 – Ντένις Χόπερ. Ο Χόπερ γεννήθηκε στις 17 Μαΐου 1936 στο Ντότζ Σίτι του Κάνσας, γιος της Μάρτζορι Μέι και του Τζέιμς Μίλαρντ Χόπερ. Είχε σκωτσέζους προγόνους και  δύο αδέρφια, τον Μάρβιν και τον Ντέιβιντ.

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η οικογένεια μετακόμισε στο Κάνσας Σίτι του Μιζούρι, όπου ο νεαρός Χόπερ παρακολούθησε μαθήματα τέχνης στο Ινστιτούτο Τέχνης του Κάνσας Σίτι .

Όταν ήταν 13 ετών, ο Χόπερ και η οικογένειά του μετακόμισαν στο Σαν Ντιέγκο, όπου η μητέρα του εργαζόταν ως ναυαγοσώστης και ο πατέρας του ήταν διευθυντής ταχυδρομείου, έχοντας προηγουμένως υπηρετήσει στο Γραφείο Στρατηγικών Υπηρεσιών , τον πρόδρομο της Κεντρικής Υπηρεσίας Πληροφοριών .

Ψηφίστηκε ως ο πιο πιθανός να πετύχει στο Γυμνάσιο Helix , όπου δραστηριοποιήθηκε στη λέσχη δράματος, την ομιλία και τη χορωδία. Εκεί ανέπτυξε ενδιαφέρον για την υποκριτική, σπουδάζοντας στο Old Globe Theatre στο Σαν Ντιέγκο και στο Actors Studio στη Νέα Υόρκη. Ο Χόπερ συνήψε φιλία με τον ηθοποιό Βίνσεντ Πράις , του οποίου το πάθος για την τέχνη επηρέασε το ενδιαφέρον του Χόπερ για την τέχνη. Του άρεσαν ιδιαίτερα τα έργα του Ουίλιαμ Σαίξπηρ .

Θάνατοι

 

1886 – Τζον Ντίρι. Ήταν Αμερικανός σιδηρουργός και βιομήχανος του 19ου αιώνα, γνωστός κυρίως επειδή κατασκεύασε ένα από τα πρώτα ατσάλινα αλέτρια που άλλαξαν ριζικά τη γεωργία στις Ηνωμένες Πολιτείες. Γεννήθηκε το 1804 στο Βερμόντ και ξεκίνησε ως απλός τεχνίτης, σε μια εποχή όπου οι αγρότες δυσκολεύονταν να καλλιεργήσουν τα σκληρά και λασπώδη εδάφη της αμερικανικής ενδοχώρας. Τα ξύλινα ή σιδερένια αλέτρια κολλούσαν συνεχώς στο χώμα και απαιτούσαν ασταμάτητο καθάρισμα. Ο Deere σκέφτηκε να χρησιμοποιήσει γυαλισμένο ατσάλι, ώστε το χώμα να γλιστρά πάνω στην επιφάνεια. Αυτή η σχετικά απλή ιδέα αποδείχθηκε επαναστατική.

Από εκεί γεννήθηκε η εταιρεία John Deere, που εξελίχθηκε σε μία από τις ισχυρότερες βιομηχανίες αγροτικών μηχανημάτων στον κόσμο. Το χαρακτηριστικό πράσινο και κίτρινο χρώμα των τρακτέρ της έγινε σχεδόν παγκόσμιο σύμβολο της μηχανοποιημένης γεωργίας. Η εταιρεία δεν περιορίστηκε μόνο στα αλέτρια ή στα τρακτέρ. Επεκτάθηκε σε θεριζοαλωνιστικές μηχανές, συστήματα γεωργίας ακριβείας, δορυφορική καθοδήγηση και ψηφιακές εφαρμογές που επιτρέπουν σήμερα στους μεγάλους παραγωγούς να παρακολουθούν καλλιέργειες μέσω δεδομένων και αισθητήρων.

Ταυτόχρονα, η John Deere έχει δεχθεί και έντονη κριτική. Αγρότες και κινήματα υπέρ του «δικαιώματος στην επισκευή» κατηγορούν την εταιρεία ότι περιορίζει την ελευθερία των ιδιοκτητών να επισκευάζουν μόνοι τους τα μηχανήματά τους, επειδή μεγάλο μέρος του λογισμικού είναι κλειδωμένο από την ίδια την εταιρεία. Έτσι, μια επιχείρηση που γεννήθηκε για να διευκολύνει τους αγρότες βρίσκεται σήμερα στο κέντρο μιας σύγκρουσης γύρω από τον έλεγχο της τεχνολογίας και της παραγωγής τροφής.

1960 – Ιωάννης Γεωργιάδης. Γεννήθηκε στην Τρίπολη στις 29 Μαρτίου 1874 ή 1876. Σπούδασε ιατρική και αργότερα έγινε καθηγητής ιατροδικαστικής και τοξικολογίας στο πανεπιστήμιο της Αθήνας, εξέδωσε πολλά βιβλία ιατρικής και επιστημονικά συγγράμματα. Ήταν αθλητής της Γυμναστικής Εταιρείας Πατρών και της Αθηναϊκής Λέσχης.

Το 1933 με δική του πρωτοβουλία άνοιξε μουσείο Εγκληματολογίας. Νωρίτερα, ίδρυσε το Ανθρωπομετρικό Τμήμα της Αστυνομίας (1909) και το Νεκροτομείο Αθηνών (1912).

Στους Α΄ Ολυμπιακούς αγώνες του 1896 στην Αθήνα κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στους αγώνες σπαθασκίας φιλάθλων. Το αγώνισμα έγινε στις 8 Απριλίου στο Ζάππειο Μέγαρο, συμμετείχαν πέντε αθλητές -δύο ξένοι και τρεις Έλληνες- και αγωνίστηκαν όλοι εναντίον όλων με τον Γεωργιάδη να νικά και τους τέσσερις αντιπάλους του. Συμμετείχε και στους επόμενους Ολυμπιακούς αγώνες του 1900 στο Παρίσι, αλλά αποκλείστηκε από τους κριτές για αντικανονικά χτυπήματα. Ο Γεωργιάδης και πριν τους αγώνες βρισκόταν στην γαλλική πρωτεύουσα, όπου σπούδαζε Ιατρική. Σε διεθνείς αγώνες σπάθης που έγιναν το 1900 στο Παρίσι νίκησε τον Γάλλο ολυμπιονίκη Κοστέ, όπως και το 1901.

Στην Μεσολυμπιάδα του 1906 κατέκτησε άλλα δύο μετάλλια, ένα χρυσό κι ένα αργυρό. Ήταν πρώτος στην σπάθη ενώ ήταν δεύτερος με την εθνική ομάδα οπλομαχίας στο ομαδικό της σπάθης. Ο Ιωάννης Χρυσάφης αναφέρει ότι πριν τους αγώνες «το σπαθί του ήταν 10 χρόνια αήττητο» είχε να χάσει δηλαδή 10 χρόνια σε αγώνα.

Η τελευταία του συμμετοχή σε αθλητική διοργάνωση ήταν στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού το 1924, χωρίς όμως κάποια επιτυχία. Πάντως, μέχρι την δεύτερη πρωτιά του Πύρρου Δήμα στην Ατλάντα (1996), ο Γεωργιάδης ήταν ο μόνος έλληνας ολυμπιονίκης με δύο χρυσά μετάλλια. Από το 1918 έως το 1936 διετέλεσε μέλος της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής.
Απεβίωσε στην Αθήνα στις 17 Μαΐου 1960.

————————————————————————————–
Πηγές: Σαν σήμερα, el.wikipedia