...
| Νίκος Αντωνίου* |
Εγκαίνια Παπαστρατείου Βιβλιοθήκης και Μουσείου
και αποκαλυπτήρια προτομής Γιάννη Παπαστράτου
| Η βιβλιοθήκη ήταν η διέξοδός μας το μουντό και βροχερό χειμώνα
και η παρέα μας τα καυτά καλοκαίρια της πόλης μας. |
Το γεγονός έγινε Κυριακή 17 Μαΐου 1964 (4 ημέρες αργότερα, 21 Μαΐου ημέρα Πέμπτη, έβλεπα το φως της ημέρας καθώς ερχόμουν στη ζωή) και όπως διαβάζουμε στην εβδομαδιαία πολιτική και οικονομική εφημερίδα της Αιτωλοακαρνανίας «Η ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΚΗ ΗΧΩ» της ημέρας εκείνης, καθώς και στο φύλλο του «ΜΑΧΗΤΗ» 24 Μαΐου 1964, παρουσία του Ευάγγελου Παπαστράτου, ο οποίος συνοδευόταν από την κόρη του Χάρις Γκέρτσου.
Παρόντες επίσης ήταν η Μαρία Ιωάννου Παπαστράτου, ο Αναστάσιος Παπαστράτος ο νεότερος, ο Θάνος Καψάλης, πρώην υπουργός και οικονομολόγος, «υιός αδελφής Παπαστράτου με τη σύζυγό του», η Αλεξάνδρα Καψάλη, πολλοί άλλοι επίσημοι, οι φιλαρμονικές του Δήμου Αγρινίου και Πατρών, η μουσική της Ελληνικής Βασιλικής Χωροφυλακής Αθηνών, οι οργανώσεις και τα σωματεία πολλών αθλητικών συλλόγων, οι πρόσκοποι και τα σχολεία, ο Στρατός και ο ιερός κλήρος με επικεφαλής το Σεβασμιώτατον κ.κ. Ιγνάτιον. Το έντιμον ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΝ ΣΩΜΑ, Δήμαρχοι, Κοινοτάρχες, Αξιωματικοί, επίσημοι και ανεπίσημοι, απέδωσαν στους ευεργέτας τας οφειλομένας τιμάς», όπως αναφέρει το φύλλο του ΜΑΧΗΤΗ.
Των εγκαινίων προηγήθηκαν τα αποκαλυπτήρια της μαρμάρινης προτομής του Ιωάννη Παπαστράτου του τρίτου στη σειρά θανόντος αδερφού Παπαστράτου, δίπλα σε εκείνες των αειμνήστων αδελφών του, Σωτηρίου και Επαμεινώνδα. Είναι η δεύτερη φωτογραφία με τη μαρμάρινη προτομή και σε πρώτο πλάνο βλέπουμε τον Ευάγγελο Παπαστράτο. Οι προτομές ήταν δεξιά μπαίνοντας από την κεντρική είσοδο του Πάρκου μας. Αργότερα προστέθηκε και εκείνη του Ευάγγελου, κι απ’ ό,τι θυμάμαι, υπήρχε και η προτομή της μητέρας Χαρίκλειας.
Πολλά χρόνια αργότερα, ο Δήμος αντικατέστησε τις μαρμάρινες προτομές με μπρούτζινες αλλά οι κυνηγοί μετάλλων μπόρεσαν και έκλεψαν τη μία από αυτές και για να προστατευθούν αφαιρέθηκαν από το δήμο και οι υπόλοιπες. (Επανατοποθετήθηκαν τελευταία)
Βλέποντας όλες τις φωτογραφίες της ημέρας εκείνης που έχω στο αρχείο μου, μία από αυτές δημοσιεύεται σήμερα, (κορυφαία φωτογραφία), μου έκανε πολύ μεγάλη εντύπωση, πόσος κόσμος ήταν παρών. Όντως επικρατούσε το αδιαχώρητο. Επίσης πρέπει να ήταν μια ζεστή μαγιάτικη μέρα, γιατί βλέπουμε κάποιες κυρίες, κρατούν ομπρέλες. Προφανώς θα ήταν από εκείνες που δεν τις έτρωγε ο ήλιος στα χωράφια και φοβόντουσαν για τη λευκή τους επιδερμίδα.
Η εκδήλωση ξεκίνησε με ομιλία του Δημάρχου, που ήταν ένας άλλος ακόμα σημαντικός Πρώτος Πολίτης και σημαίνων παράγοντας της πόλης μας, ο Γ. Παπαϊωάννου και συγκινημένος απάντησε ο Ευάγγελος Παπαστράτος. Εν συνεχεία, όλοι μεταφέρθηκαν στην είσοδο των δυο κτιρίων για τα εγκαίνια, απ’ όπου η φωτογραφία, της τελευταίας σελίδας. Θεωρώ πολύ σημαντικό το γεγονός, ότι η πόλη μας αποκτούσε αυτά τα κοσμήματα. Ιδιαίτερα τη βιβλιοθήκη, την επισκεπτόμουν σαν μαθητής πολύ συχνά. Εκεί γνώρισα τον Ιούλιο Βερν, το Μενέλαο Λουντέμη, τον Καραγάτση, το δικό μας Κώστα Χατζόπουλο και τόσους άλλους πεζογράφους, διηγηματογράφους, ιστορικούς κ.α.
Μια χρονιά, δεν θυμάμαι πια, είχα βραβευθεί μαζί με άλλους συν-αναγνώστες από τον τότε Δήμαρχο Στέλιο Τσιτσιμελή, επειδή είχαμε διαβάσει αρκετά βιβλία. Το δώρο μου ήταν τρία βιβλία: ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ, ποίηση του Γιάννη Ρίτσου, το μυθιστόρημα ΠΩΣ ΔΕΝΟΤΑΝΕ Τ’ ΑΤΣΑΛΙ του Νικολάι Οστρόβσκι καθώς και ένα τρίτο βιβλίο, του οποίου τον τίτλο δεν θυμάμαι. Δυστυχώς τα δάνεισα για να διαβαστούν και δεν επιστράφηκαν ποτέ, γι’ αυτό δεν ενθυμούμαι και τον τρίτο τίτλο.
Η βιβλιοθήκη ήταν η διέξοδός μας το μουντό και βροχερό χειμώνα και η παρέα μας τα καυτά καλοκαίρια της πόλης μας. Από τον παραπάνω κανόνα εξαιρούνταν οι Κυριακές που ο Παναιτωλικός μάς έδινε τους δικούς του αγώνες και τρέχαμε στο γήπεδο να τον παρακολουθήσουμε και να τον στηρίξουμε.
Βλέποντας τη φωτογραφία, εντύπωση προκαλούν τα άσπρα παπούτσια που φορούν πολλοί μαθητές, νομίζω ήταν το σήμα κατατεθέν της εποχής, κάποιοι μάλιστα φορούν και το χαρακτηριστικό καπέλο με την κουκουβάγια. Ο δρόμος μπροστά από την κεντρική είσοδο, παρατηρώ ότι είναι σε κακή κατάσταση, υποθέτω λόγω της κακής οικονομικής κατάστασης που επικρατούσε και τότε.
Αξιοσημείωτο είναι, όσο μπορεί να φανεί τουλάχιστον από τη φωτογραφία, το ντύσιμο τόσο των παιδιών όσο και των μεγαλύτερων, νομίζω φτωχικό, αλλά αξιοπρεπέστατο για ένα τόσο σημαντικό γεγονός. Άλλωστε, δεν συνέβαιναν και συχνά τόσα σημαντικά γεγονότα μαζεμένα, οπότε έπρεπε να βγουν από τις ντουλάπες τα ρούχα τα καλά, εκείνα που φορούσαν σε σημαντικές γιορτές.
Όπως διαβάζουμε στην ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΚΗ ΗΧΩ, «το απόγευμα μετά πάσης επισημότητας υπό την αιγίδα του Δήμου Αγρινίου, και οργανωθέντες υπό της Γυμναστικής Εταιρείας Αγρινίου (Γ.Ε.Α.) διεξήχθησαν μετά πάσης επισημότητος αγώνες στίβου, Ε΄ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΕΙΑ, στους οποίους παρέστησαν ο κ. Ευάγγελος Παπαστράτος μετά του κ. Θάνου Καψάλη και των λοιπών μελών των οικογενειών των Αδελφών Παπαστράτου, ο κ. Δήμαρχος και άπασαι αι πολιτικαί και στρατιωτικαί αρχαί του τόπου μας»
Οι σύλλογοι που έλαβαν μέρος ήταν: Πανελλήνιος Αθηνών, Γ.Σ. Τρικάλων, Τρικούπης Μεσολογγίου, Πύρρος Άρτης, Παναχαϊκή Πατρών, Α. Ο.Πρεβέζης, Ε.Φ. Αιγίου, Ολυμπιάς Πατρών, Γ.Α.Σ. Ιωαννίνων, Γυμναστική Εταιρεία Αγρινίου.
«Μετά το πέρας των αγώνων, η Γ.Ε.Α., εδεξιώθη εις το Παπαστράτειον Πάρκον, τους φιλοξενουμένους, προσφέροντας αναψυκτικά. Ο κ. Νικόλαος Γράψας, ωμίλησε διά ολίγον, εκφράσας τας ευχαριστίας του συμβουλίου και των μελών του προς τον κ. Ευάγγελον Παπαστράτον, διά το έργον των Αδελφών Παπαστράτου, έργον το οποίον θα καθοδηγεί τας μελλούσας γενεάς. Χαιρετισμό απηύθυνε και ο κ. Θεόδωρος Λιαπίκος προϊστάμενος τυπογραφείου της εν λόγω εφημερίδος».
Νομίζω, η ημέρα αυτή θα πρέπει να έμεινε χαραγμένη για πολύ καιρό στη μνήμη του Λαού του Αγρινίου, μιας και τόσο καλά μαζεμένα σημαντι-κά γεγονότα, δεν νομίζω να συνέβησαν ξανά. Το καλό είναι ότι η πρόσβαση στα βιβλία- ευτυχώς- ήταν για όλους όσους το ήθελαν. Δεν υπήρχαν αποκλεισμοί και αγκυλώσεις, όπως σε τόσους άλλους οργανισμούς.
Τελειώνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω την κα Δήμητρα Λουκοπούλου από την Παπαστράτειο Δημοτική Βιβλιοθήκη για την ηλεκτρονική αποστολή αποσπασμάτων από την εφημερίδα ΜΑΧΗΤΗΣ, με τα οποία τεκμηρίωσα την ημερομηνία διεξαγωγής όλων των παραπάνω και άντλησα και άλλες πληροφορίες που αναφέρω καθώς και δυο συναδέλφους της για την ευγένειά τους κατά τη διάρκεια της τηλεφωνικής μας επικοινωνίας.
——————————————————————————–
*Ο Νίκος Αντωνίου είναι ένας από τους σημαντικούς συλλέκτες ιστορικών τεκμηρίων της κοινωνικής, πολιτιστικής και ιστορικής μνήμης του Αγρινίου και όχι μόνο, ο οποίος διατηρεί μια σημαντική ψηφιακή αποτύπωση τους στο διαδίκτυο (Δείτε www.agriniomemories.gr). Συνεργάζεται με το «αρχείον Αγρινίου» από τον πρώτο χρόνο της έκδοσής του, υπογράφοντας πάντα την τελευταία σελίδα του. Το παραπάνω κείμενο είναι από την έκδοση Ιανουαρίου του 2019, τεύχος 13, σελ. 39 & 40 και αναφέρεται στα εγκαίνια του κτιρίου της Παπαστρατείου Βιβλιοθήκης και του Μουσείου της πόλης, Η λειτουργία της βιβλιοθήκης ξεκίνησε αμέσως μετά τα εγκαίνια ενώ η λειτουργία του Μουσείου εγκαινιάστηκε πέντε χρόνια αργότερα, στις 11 Μαΐου του 1969.
Φωτογραφία:
——————————————————————————————————-
Η μνήμη είναι μια δυνατότητα για να διευρύνουμε το μέλλον
και όχι για να το συρρικνώσουμε στο ήδη ξεπερασμένο παρελθόν
