Μνήμη χρονολογίου της 3ης Σεπτεμβρίου


...

Η ταυτότητα της ημέρας
και τα γεγονότα που την «σημάδεψαν»

| 3 Σεπτεμβρίου 2025 |

Είναι η 246η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο.
Υπολείπονται 119 ημέρες για τη λήξη του.
🌅  Ανατολή ήλιου: 06:56 – Δύση ήλιου: 19:52 – Διάρκεια ημέρας: 12 ώρες 55 λεπτά
🌔  Σελήνη 10.3 ημερών

| Χρόνια πολλά στους: Άνθιμο, Άνθιμη Αριστίωνα, Αριστέα,
Αρίστη Αρχοντή, Αρχοντίων, Αρχοντίωνας, Αρχοντία,
Αρχοντή, Αρχοντούλα, Αρχόντισσα, Πολύδωρο, Πολύδωρα, Πόλη,
Πολυδώρα, Πολυδώρη, Φοίβο και Φοίβη |


Γεγονότα

 

1843 – Αθήνα, νύχτα 2 προς 3 Σεπτεμβρίου 1843. Το κίνημα που θα άλλαζε την πορεία του νεοσύστατου ελληνικού κράτους ξεσπά με επικεφαλής τον συνταγματάρχη Δημήτριο Καλλέργη και την καθοριστική παρουσία του στρατηγού Μακρυγιάννη. Η αρχική ημερομηνία είχε οριστεί για την 25η Μαρτίου 1844, όμως η διαρροή του μυστικού επίσπευσε την εξέγερση.

Στρατιωτικά αποσπάσματα κατέλαβαν καίρια σημεία της πρωτεύουσας, από το νομισματοκοπείο έως την Εθνική Τράπεζα, ενώ 2.000 στρατιώτες με τον Καλλέργη βάδισαν προς τα ανάκτορα φωνάζοντας «Ζήτω το Σύνταγμα». Ο λαός της Αθήνας ενώθηκε με τον στρατό, μετατρέποντας την κίνηση σε παλλαϊκή απαίτηση για συνταγματική νομιμότητα. Ο Όθωνας, βλέποντας την έκταση της εξέγερσης, αναγκάστηκε να υποχωρήσει.

Λίγες ώρες αργότερα, πολιτικοί και μέλη του Συμβουλίου της Επικρατείας αναγνώρισαν επίσημα το κίνημα και αποφάσισαν τη σύγκληση Εθνοσυνέλευσης. Σχηματίστηκε νέα κυβέρνηση με τη συμμετοχή εκπροσώπων και από τα τρία μεγάλα κόμματα. Έτσι, ο Σεπτεμβριανός ξεσηκωμός χάρισε στην Ελλάδα το πρώτο της Σύνταγμα και σήμανε το τέλος της απόλυτης μοναρχίας.

 

 

 

1960 – Θεσσαλονίκη. Η 25η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης γράφει ιστορία, καθώς από τον χώρο της εκπέμπει ο πρώτος πειραματικός τηλεοπτικός σταθμός στην Ελλάδα. Η πρωτοβουλία ανήκε στον μηχανικό της ΔΕΗ Ιατρίδη, που πρότεινε τη δημιουργία ενός μικρού υδροηλεκτρικού σταθμού αλλά και ενός τηλεοπτικού πομπού με εμβέλεια 20-30 χιλιομέτρων, για όσο διαρκούσε η Έκθεση. Παρά τις αρχικές επιφυλάξεις του διευθυντή της ΔΕΗ Κώστα Τριανταφυλλίδη, η ιδέα υλοποιήθηκε με τη βοήθεια της Philips, η οποία πρόσφερε δωρεάν μεγάλο μέρος του εξοπλισμού.

Ο σταθμός στήθηκε σε χρόνο-ρεκόρ, με τη συνεργασία Ελλήνων τεχνικών και ειδικών των εργαστηρίων Electronica. Στην παρουσίαση επελέγη η υπεύθυνη Δημοσίων Σχέσεων της ΔΕΗ, Λίτσα Φωκίδου, χάρη στη σκηνική της άνεση. Για περίπου τρεις εβδομάδες, από τις 19:30 έως τις 22:00, οι Θεσσαλονικείς μπορούσαν να παρακολουθήσουν καθημερινές εκπομπές μέσα από εκατό τηλεοράσεις που είχαν τοποθετηθεί σε κεντρικά σημεία της πόλης. Το πρόγραμμα, εμπνευσμένο από διεθνή πρότυπα, περιλάμβανε ειδήσεις, μουσικές εκδηλώσεις, θεάματα και το πρώτο τηλεπαιχνίδι στην Ελλάδα, το «Τηλεφωνικό Παιχνίδι» με τον Άλκη Στέα.

Από το στούντιο πέρασαν δημοσιογράφοι, καλλιτέχνες και προσωπικότητες: ο Γιώργος Οικονομίδης, η Ραλλού Μάνου, η Τασσώ Καββαδία, η Μαίρη Λω, ενώ η Αλίκη Βουγιουκλάκη έκανε εκεί την πρώτη της τηλεοπτική εμφάνιση. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής εγκαινίασε την Έκθεση και εκφώνησε το πρώτο τηλεοπτικό πρωθυπουργικό διάγγελμα, σχολιάζοντας με χιούμορ: «Για να δούμε πώς θα φαίνομαι στην οθόνη».

Η πειραματική τηλεόραση της ΔΕΗ δεν έμεινε απλώς ένα τεχνολογικό επίτευγμα της εποχής. Υπήρξε το πρώτο βήμα που έφερε την Ελλάδα πιο κοντά στη νέα εποχή της μαζικής εικόνας και της επικοινωνίας.

 

Γεννήσεις

 

1926 – Μια από τις σπουδαιότερες Ελληνίδες ηθοποιούς με διεθνή καριέρα, γεννήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 1929 στο Χιλιομόδι Κορινθίας, αν και για χρόνια αναφερόταν λανθασμένα το 1926 ως έτος γέννησής της. Το σωστό στοιχείο προκύπτει από το δημοτολόγιο και τους εκλογικούς καταλόγους. Το πραγματικό της όνομα ήταν Ειρήνη Λελέκου και προερχόταν από οικογένεια δασκάλων. Η μητέρα της, Ελένη, της μετέδωσε την αγάπη για τις ιστορίες και τα παραμύθια, ενώ ο πατέρας της, Σταύρος, καθηγητής κλασικού δράματος, την έμαθε να διαβάζει τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς.

Η οικογένεια είχε τέσσερις κόρες· ανάμεσά τους η Ευαγγελία, γιατρός και διευθύντρια του νοσοκομείου «Άγιος Σάββας», και η Δέσποινα, λογοτέχνιδα και ποιήτρια. Ο προπάππος της, επίσης δάσκαλος, είχε συγγράψει το πρώτο συντακτικό της ελληνικής γλώσσας το 1881. Από την οικογένειά της προέρχονται και γνωστά ονόματα της τέχνης, όπως ο σκηνοθέτης Μανούσος Μανουσάκης και ο ηθοποιός Αίαντας Μανθόπουλος. Η απόφασή της να ακολουθήσει το θέατρο συνάντησε αρχικά αντιδράσεις, ωστόσο εκείνη δεν έκανε πίσω. Το 1947 παντρεύτηκε τον ηθοποιό και σκηνοθέτη Άλκη Παππά, από τον οποίο χώρισε λίγα χρόνια αργότερα, κρατώντας όμως το επίθετό του, το οποίο προτιμούσε να γράφει με ένα «π» – Παπά. Δεν απέκτησε δικά της παιδιά.

Η προσωπική της ζωή είχε και ένα κρυφό κεφάλαιο, μια πολύχρονη και μυστική σχέση με τον Μάρλον Μπράντο, την οποία αποκάλυψε η ίδια το 2004. Τον χαρακτήρισε «μεγάλο πάθος της ζωής της», με γνωριμία στη Ρώμη το 1954 και τελευταία συνάντηση στην Αθήνα το 1999.

 

Θάνατοι

1983 – Έλλη Λαμπέτη. Μια από τις πιο αγαπημένες μορφές του ελληνικού θεάτρου, γεννήθηκε στα Βίλια Αττικής με το πραγματικό όνομα Έλλη Λούκου. Το καλλιτεχνικό της επώνυμο το δανείστηκε από ήρωες του «Αστραπόγιαννου» του Βαλαωρίτη. Ο πατέρας της διατηρούσε ταβέρνα και η οικογένεια, πολυμελής με έξι παιδιά, μετακόμισε στην Αθήνα το 1928. Από νωρίς η Λαμπέτη γνώρισε απώλειες, αφού έχασε τον δίδυμο αδελφό της από φυματίωση το 1941.

Το 1950 παντρεύτηκε τον Μάριο Πλωρίτη, όμως ο γάμος τους δεν κράτησε. Το 1953 γνώρισε τον Δημήτρη Χορν, με τον οποίο δημιούργησαν ένα από τα πιο λαμπρά ζευγάρια της ελληνικής σκηνής, στη ζωή και στο θέατρο. Η σχέση τους έληξε το 1959, όταν η Λαμπέτη παντρεύτηκε τον Αμερικανό συγγραφέα Φρέντερικ Γουέικμαν, από τον οποίο χώρισε έπειτα από χρόνια.

Η προσωπική της ζωή σημαδεύτηκε από δοκιμασίες. Ο καρκίνος εμφανίστηκε το 1969, αφαιρώντας της όχι μόνο την υγεία αλλά και τις τρεις αδελφές της, όλες θύματα της ίδιας ασθένειας. Παρά την επέμβαση και τις προσπάθειες να επιστρέψει στη σκηνή, οι συνεχείς μεταστάσεις και οι θεραπείες έπληξαν τη φωνή της. Μια ακόμη πληγή στη ζωή της ήταν η αποτυχημένη προσπάθεια υιοθεσίας της μικρής Ελίζας, που έπειτα από δικαστική απόφαση επέστρεψε στους φυσικούς της γονείς.

Η τελευταία της παράσταση ήταν το «Σάρα – Τα παιδιά ενός κατώτερου Θεού», όπου υποδύθηκε μια κωφή γυναίκα, ρόλος που συμβόλιζε το ίδιο της το δράμα.

Στις 3 Σεπτεμβρίου 1983 έφυγε από τη ζωή στη Νέα Υόρκη, στα 57 της χρόνια. Η σορός της μεταφέρθηκε στην Αθήνα και κηδεύτηκε με τιμές στο Α΄ Νεκροταφείο. Την ίδια χρονιά, η βιογραφία της από τη Φρίντα Μπιούμπη αποκάλυψε άγνωστες πτυχές της ζωής της, αφήνοντας παρακαταθήκη τη συγκλονιστική διαδρομή μιας ηθοποιού που σημάδεψε το ελληνικό θέατρο.

 

Στο link που ακολουθεί μπορείτε να διαβάσετε
ακόμα περισσότερα γεγονότα που συνέβησαν αυτή την ημερομηνία
Γέγονε την 3η Σεπτεμβρίου

————————————————————————
Πηγές: sansimera.gr, el.wikipedia