24 Ιουλίου 2026

Η αυτοφροντίδα προστατεύει την υγεία
και στηρίζει ουσιαστικά όσους ζουν με χρόνιες παθήσεις

Η 24η Ιουλίου είναι αφιερωμένη στην αυτοφροντίδα, σε όλα εκείνα δηλαδή που μπορούμε να κάνουμε καθημερινά για να διατηρούμε την υγεία μας, να προλαμβάνουμε ασθένειες και να διαχειριζόμαστε καλύτερα μια χρόνια πάθηση. Η Διεθνής Ημέρα Αυτοφροντίδας δεν αφορά κάποια περιστασιακή κίνηση, αλλά έναν τρόπο ζωής που συνδέεται άμεσα με την ποιότητα της καθημερινότητάς μας.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η αυτοφροντίδα περιλαμβάνει τη γενική και προσωπική υγιεινή, την ισορροπημένη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα, την ξεκούραση και τον ελεύθερο χρόνο, αλλά και την πρόληψη και αντιμετώπιση προβλημάτων υγείας. Επηρεάζεται, επίσης, από το εισόδημα, τις πολιτιστικές αντιλήψεις, τις κοινωνικές συνήθειες και τις συνθήκες μέσα στις οποίες ζει κάθε άνθρωπος. Δεν είναι, επομένως, αποκλειστικά ζήτημα ατομικής ευθύνης, καθώς οι πραγματικές δυνατότητες φροντίδας δεν είναι ίδιες για όλους.

Το Διεθνές Ίδρυμα Αυτοφροντίδας, η βρετανική φιλανθρωπική οργάνωση που καθιέρωσε τη συγκεκριμένη ημέρα, περιγράφει επτά βασικούς πυλώνες. Είναι η γνώση γύρω από τα θέματα υγείας, η αυτογνωσία, η σωματική δραστηριότητα, η υγιεινή διατροφή, ο περιορισμός των κινδύνων, η καλή υγιεινή και η υπεύθυνη χρήση προϊόντων υγείας, υπηρεσιών, διαγνωστικών εξετάσεων και φαρμάκων.

Η καθημερινή αυτοφροντίδα έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία για όσους ζουν με χρόνιες παθήσεις, επειδή μπορεί να περιορίσει τις εξάρσεις και να παρατείνει τις περιόδους κατά τις οποίες τα συμπτώματα υποχωρούν. Ένας άνθρωπος με διαβήτη τύπου 2, για παράδειγμα, χρειάζεται να προσέχει τη διατροφή και το βάρος του και να ελέγχει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Αντίστοιχα, κάποιος που έχει άσθμα πρέπει να αποφεύγει αλλεργιογόνα και καπνό και να έχει διαθέσιμη τη συσκευή εισπνοής του. Η πανδημία της COVID-19 έκανε ακόμη πιο καθαρή τη σημασία απλών πρακτικών, όπως η προσωπική υγιεινή.

Η αυτοφροντίδα, πάντως, δεν αντικαθιστά τον γιατρό ούτε τις οργανωμένες υπηρεσίες υγείας. Λειτουργεί συμπληρωματικά, βοηθώντας στην πρόληψη και στην έγκαιρη διαχείριση καθημερινών αναγκών. Όταν εφαρμόζεται σωστά και χωρίς επικίνδυνους αυτοσχεδιασμούς, μπορεί να περιορίσει την πίεση στα δημόσια συστήματα υγείας και να αφήσει περισσότερο χρόνο και περισσότερους πόρους για τους ανθρώπους που χρειάζονται εξειδικευμένη περίθαλψη. Ειδικά η χρήση φαρμάκων και η λεγόμενη αυτοθεραπεία απαιτούν ενημέρωση και υπευθυνότητα, όχι αυθαίρετες επιλογές.

Η Διεθνής Ημέρα Αυτοφροντίδας δημιουργήθηκε το 2011. Η ημερομηνία 24 Ιουλίου επιλέχθηκε συμβολικά, καθώς παραπέμπει στις 24 ώρες της ημέρας και στις επτά ημέρες της εβδομάδας. Το μήνυμα είναι ότι η φροντίδα της υγείας δεν περιορίζεται σε μία επέτειο, αλλά χρειάζεται να αποτελεί σταθερό μέρος της ζωής μας.

Σχετικές δράσεις γίνονται πλέον σε πολλές χώρες, από τη Βραζιλία, το Μεξικό και τις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι την Κίνα, τη Νότια Κορέα, την Κένυα και τη Νότια Αφρική. Ο Καναδάς και η Βρετανία έχουν οργανώσει ολόκληρες εβδομάδες αυτοφροντίδας, ενώ το 2019 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εγκαινίασε μήνα σχετικών δράσεων, με κατάληξη την 24η Ιουλίου. Οι περισσότερες πρωτοβουλίες απευθύνονται στο ευρύ κοινό, υπάρχουν όμως και εκδηλώσεις ειδικά για νέους, ηλικιωμένους, επαγγελματίες υγείας και ανθρώπους των μέσων ενημέρωσης.