...
| Λευτέρης Τηλιγάδας |
Το αίτημα του Αγρινίου
για δική του διοικητική περιφέρεια
| Δυναμικό συλλαλητήριο με κυρίαρχα επιχειρήματα,
τη γεωγραφική θέση της πόλης στο κέντρο του νόμου,
την εμπορική και παραγωγική της δύναμη,
καθώς και το σταθερό βηματισμό προς την πρόοδο και τον πολιτισμό|
Στις 15 Απριλίου του 1833 (3 Απριλίου με το παλιό ημερολόγιο) υπογράφηκε από τους τρεις αντιβασιλείς του Όθωνα, Κόμη Joseph von Armansperg (Ιωσήφ Άρμανσπεργκ), Georg von Maurer (Τζώρτζ Μάουρερ) και Karl von Heideck (Καρλ Χάιντεκ), καθώς και από τους Γραμματείς της Επικράτειας, Σπύρο Τρικούπη, Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, Γιώργο Πραΐδη και Γιάννη Κωλέττη, το Βασιλικό Διάταγμα «Περί της διαιρέσεως του Βασιλείου και της διοικήσεώς του». Με αυτό ακυρώθηκε κάθε προηγούμενη διοικητική διαίρεση που ίσχυε μέχρι τότε και όλη η χώρα διαιρέθηκε σε δέκα (10) νομούς και σαράντα δύο (42) επαρχίες. Ένας απ’ αυτούς ήταν και ο νομός Ακαρνανίας και Αιτωλίας με πρωτεύουσα το Αγρίνιο.
Βέβαια η παραπάνω διοικητική διαίρεση δεν ήταν η πρώτη. Είχε προηγηθεί η διοικητική διαίρεση του Καποδίστρια, η οποία είχε διατηρήσει το οθωμανικό όνομα της κωμόπολης, αναβαθμίζοντάς την σε πόλη, το β.δ. 3 της 15ης Απριλίου 1833 με το οποίο το Βραχώρι είχε ορισθεί πρωτεύουσα του νομού της Αιτωλίας και της Ακαρνανίας με πρώτο νομάρχη τον ψαριανό Αναγνώστη Μοναρχίδη (τον αντικατέστησε αργότερα ο Ανδρέας Ζαΐμης) και πρώτο δήμαρχο τον Αθανάσιο Καστάνη ή Καστανά. Λίγους μήνες αργότερα, στις 22 Σεπτεμβρίου του 1833, η έδρα του νομού μεταφέρθηκε από το Αγρίνιο στο Μεσολόγγι, όπου παραμένει μέχρι σήμερα.
Στις 2 Απριλίου του 1899 η Κυβέρνηση του Αλέξανδρου Ζαΐμη παραιτήθηκε και οι εκλογές, που πραγματοποιήθηκαν στις 7 Φεβρουαρίου εκείνης της χρονιάς, έφεραν στην πρωθυπουργία της χώρας τον Γιώργο Θεοτόκη και το Νεωτεριστικό Κόμμα, του νεκρού από το 1896, Χαρίλαου Τρικούπη (που ο Θεοτόκης ανασυγκρότησε), παντοδύναμο στη Βουλή, αφού είχε κατακτήσει τις 110 έδρες, από τις 235 που διέθετε εκείνη την εποχή το Κοινοβούλιο. Κυριότερος στόχος της νέας Κυβέρνησης ήταν να εφαρμόσει ένα μεγαλεπήβολο μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα σε όλους τους κλάδους της δημόσιας διοίκησης, καθώς και μια σειρά από μέτρα για την ανάκαμψη της οικονομίας της χώρας.
Στο Αγρίνιο, από τις πρώτες μέρες της κυβερνητικής αυτής αλλαγής, άνοιξε μια συζήτηση, για την διοικητική αναβάθμιση της πόλης από έδρα της επαρχίας Τριχωνίας, σε έδρα ολόκληρου του Νομού, όπως και παλιότερα.
Για το λόγο αυτό, στις 27 Απριλίου εκείνης της χρονιάς, πραγματοποιήθηκε ένα δυναμικό συλλαλητήριο με κυρίαρχα επιχειρήματα στις τοποθετήσεις των ρητόρων που μίλησαν σ’ αυτό και στήριξαν τη διεκδίκηση τη γεωγραφική θέση της πόλης στο κέντρο του νόμου, την εμπορική και παραγωγική της δύναμη, καθώς και το σταθερό, μέρα με τη μέρα, βηματισμό της προς την πρόοδο και τον πολιτισμό. Για τους λόγους αυτούς, όπως ανέφερε το τηλεγράφημα προς το σύνολο των εφημερίδων της χώρας εκείνης της μέρας, το δικαιούται να αποτελέσει την έδρα δική της διοικητικής περιφέρειας, όπως ήταν την περίοδο της τουρκοκρατίας, καθώς και κατά τους πρώτους χρόνους της βασιλείας του ΌΘωνα.
Το συλλαλητήριο εκείνης της μέρας κατέληξε σε πάνδημο λαϊκό ψήφισμα, το οποίο δημοσιεύτηκε την άλλη μέρα (28 Απριλίου 1899) σε όλες τις αθηναϊκές εφημερίδες της εποχής. Το ψήφισμα αυτό ανέφερε σε ελεύθερη απόδοση τα εξής:
«Ο λαός του Αγρινίου εκφράζει πρώτα – πρώτα την ευγνωμοσύνη του προς την Α.Μ. το Βασιλιά και την Κυβέρνησή του, για την μελέτη του νομοθετικού έργου της αναμόρφωσης του Κράτους.
Εκφράζει επίσης την ισχυρή του επιθυμία στο νομοσχέδιο για την διοικητική διαίρεση που προετοιμάζεται, το Αγρίνιο να αποτελέσει έδρα δικής του διοικητικής περιφέρειας.
Παρακαλεί και αναθέτει στους βουλευτές του κ.κ. Αντρέα Σκαλτσοδήμο και Δημήτρη Κατσάνο να μεταβούν αμέσως στην Αθήνα και να ενεργήσουν δραστήρια και αποτελεσματικά για την επιτυχία του παραπάνω στόχου και να σταθούν με σθένος απέναντι σε κάθε διαφορετική σκέψη.
Παρακαλεί την αθηναϊκή δημοσιογραφία να υποστηρίξει το δίκαιο αυτό αίτημά του και αναθέτει σε μια επιτροπή που αποτελείται από τους Γιάννη Θεοφανίδη, Επαμεινώνδα Παπαγιάννη, Γιάννη Ακρίδα, Βασίλη Παπαγιάννη, Θανάση Μουστακόπουλο, Δημήτρη Χαλκιώτη και Κώστα Αλεξίου να αποστείλουν το ψήφισμα στον αθηναϊκό τύπο.»
——————————————————————————————————————————————————————–
Υποσημείωση: Οι χρονολογίες που καταγράφονται πριν την 16η Φεβρουαρίου 1923 είναι σύμφωνες με την χρονολόγηση των πηγών. Για την αντιστοίχιση με τη σημερινή χρονολόγηση πρέπει στην αντίστοιχη χρονολογία να προστεθούν 13 μέρες.
Φωτογραφία: Πανοραμικά το Αγρίνιο
τα πρώτα χρόνια του 20ου αιώνα
——————————————————————————————————-
Η μνήμη είναι μια δυνατότητα για να διευρύνουμε το μέλλον
και όχι για να το συρρικνώσουμε στο ήδη ξεπερασμένο παρελθόν
