...
Ο γέγονε… Γέγονε |
Γεγονότα
1500 – Ο πορτογάλος εξερευνητής Πέδρο Αδράλες Καμπράλ είναι ο πρώτος Ευρωπαίος που φτάνει στη Βραζιλία και την ονομάζει «Γη του Αληθινού Σταυρού». Στις 15 Φεβρουαρίου του 1500, διορίζεται στόλαρχος με 13 πλοία της εποχής τύπου καραβέλες με 1500 άνδρες όπου και αποπλέει στις 9 Μαρτίου για το σκοπό αυτό. Θέλοντας να αποφύγει τους αντίθετους ανέμους και ρεύματα των ακτών της Αφρικής μόλις πέρασε τον Ισημερινό ανοίχθηκε στον ωκεανό (Ατλαντικό) με πορεία δυτική (σκόπιμα*).
Μετά από παρέλευση κάποιων ημερών με θέα μόνο ουρανό και θάλασσα στις 22 Απριλίου του 1500 αντικρίζει τον όγκο μιας τεράστιας νήσου, όπου στη πραγματικότητα ήταν οι ΒΑ. ακτές της Βραζιλίας, την οποία και ονόμασε «Μόντε Πάσκου» (= Όρος του Πάσχα, επειδή τότε πλησίαζε ο εορτασμός του Πάσχα), στη συνέχεια πλέοντας λίγο βορειότερα αγκυροβόλησε σ΄ ένα ασφαλή όρμο (Πόρτο Σεγκούρο) όπου και εξήλθε στην ακτή ερχόμενος σ΄ επαφή με ντόπιους ιθαγενείς.
Τελώντας θρησκευτική εορτή ύψωσε μέγα ξύλινο σταυρό ονοματίζοντας εξ αυτού τη νήσο «Βέρα Κρουζ» (= Τίμιο Σταυρό). Παραπλέοντας στη συνέχεια λίγο νότια τις ακτές διαπίστωσε ότι δεν ήταν τελικά νήσος αλλά μια νέα ήπειρος όπου και απέστειλε ένα από τα πλοία του πίσω προκειμένου να ενημερώσει τον Βασιλέα για τα νέα πορτογαλικά εδάφη του Βασιλείου του.
1915 – Χρησιμοποιούνται για πρώτη φορά χημικά όπλα στο πεδίο της μάχης. Στη Μάχη του Υπρ, κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, γερμανικές δυνάμεις εκτοξεύουν κυλίνδρους με αέρια χλωρίου, με αποτέλεσμα να βρουν το θάνατο 5.000 γάλλοι στρατιώτες. Το Υπρ (ολλανδ. Ieper, φλαμανδ. Yper, γαλλ. Ypres) είναι δήμος στη Φλαμανδική Περιοχή, μία εκ των τριών περιοχών του Βελγίου στη φλαμανδική επαρχία της Δυτικής Φλάνδρας. Το Υπρ έχει πληθυσμό 34.964 κατοίκους. Η έκτασή του είναι 130,61 χλμ² και η πληθυσμιακή πυκνότητα περίπου 268 κάτοικοι ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.
Από το όνομα της πόλης έλαβε την ονομασία του ο “Υπερίτης” ή αλλιώς αέριο μουστάρδας, μια θανατηφόρος ουσία που χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1917 στη μάχη του Υπρ. Το Υπρ ήταν η μόνη πόλη της χώρας που δεν καταλήφθηκε από τους Γερμανούς και σε ανάμνηση αυτού από το 1929 (με εξαίρεση τα χρόνια της γερμανικής κατοχής κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο) κάθε βράδυ ακριβώς στις 8 παίζεται προς τιμήν των πεσόντων ο στρατιωτικός σκοπός “Η τελευταία φρουρά” (The Last Post) στην αψίδα Μένεν (Menenpoort), στη διάρκεια του οποίου σταματά η κυκλοφορία γύρω από αυτήν. Στο μνημείο-αψίδα του Μένεν υπάρχουν χαραγμένα 54.395 ονόματα νεκρών του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου που έπεσαν στη μάχη και των οποίων τα σώματα ουδέποτε βρέθηκαν για να ταφούν.
1931 – Εγκαινιάζεται στην Αθήνα το Μουσείο Μπενάκη, παρουσία του πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου και άλλων επισήμων.
Το Μουσείο Μπενάκη ιδρύθηκε το 1930 με νόμο του ελληνικού κράτους μετά από δωρεά του Αντώνη Μπενάκη και των αδελφών του στη μνήμη των γονέων τους. Στεγάστηκε σε ένα από τα ωραιότερα νεοκλασικά κτήρια της Αθήνας, το πατρικό σπίτι της οικογένειας Μπενάκη, κοντά στον Εθνικό Κήπο και τη Βουλή των Ελλήνων. Οι Έλληνες απέκτησαν έναν καινοτόμο πολιτιστικό οργανισμό που δεν σταμάτησε να επεκτείνει τους τομείς των δραστηριοτήτων του, αφήνοντας ένα ισχυρό πολιτιστικό αποτύπωμα στη ζωή του τόπου.
Σήμερα το Μουσείο Μπενάκη είναι πλέον ένας πολύμορφος μουσειακός φορέας με τεράστιο εύρος πολιτιστικών, εκπαιδευτικών και ερευνητικών δραστηριοτήτων. Με 120.000 έργα ελληνικής, ισλαμικής, κινεζικής, κορεατικής, προκολομβιανής αμερικανικής, αφρικανικής και ευρωπαϊκής τέχνης, με 7 μουσεία ανοιχτά στο κοινό, με 4 ενεργά αρχεία, με 7 εργαστήρια συντήρησης έργων τέχνης και με 200.000 τόμους στη μεγαλύτερη μουσειακή βιβλιοθήκη της Ελλάδας, αποτελεί, εδώ και δεκαετίες, σημείο αναφοράς και διαρκώς ανανεούμενη πνευματική παρακαταθήκη της νεότερης Ελλάδας.
1963 – Συνέρχεται το ιδρυτικό συνέδριο της Εθνικής Φοιτητικής Ένωσης Ελλάδας
(ΕΦΕΕ) στο θέατρο Χατζηχρήστου στην Αθήνα. Πρώτος πρόεδρός της θα εκλεγεί στις 28 Απριλίου ο μετέπειτα δημοσιογράφος Γιάννης Τζανετάκος. Το ιδρυτικό συνέδριο της ΕΦΕΕ έγινε στην Αθήνα, τον Απρίλιο (22-28) του 1963 στο θέατρο «Χατζηχρήστου», στην Ιπποκράτους. Εκεί δηλαδή συνεδρίαζε η Ολομέλεια. Τις διάφορες επιτροπές του τις φιλοξενούσαν ο Σύλλογος Εργαζομένων Φοιτητών, τα γραφεία της Πανσπουδαστικής και άλλοι φίλιοι χώροι.
Το κλίμα ήταν πανηγυρικό με σαφή στοιχεία μαχητικής εγρήγορσης. Κάπως αντιφατικό ακούγεται αυτό. Εξηγώ. Η ΕΚΟΦ, αν και ηττημένη κατά κράτος, ήδη από το 1962, καθόλου δεν αποκλείαμε να δημιουργήσει κατά την έναρξη το γνωστό «επεισόδιο της πόρτας» στην είσοδο του θεάτρου. Να επιχειρήσουν δηλαδή να μπουν ομαδικά στο χώρο των συνέδρων, να εμποδιστούν, το Σπουδαστικό Τμήμα Ασφαλείας να «διαπιστώσει ότι γίνονται ταραχές» και να καλέσει τους επικεφαλής της ένστολης αστυνομικής δύναμης, παρατεταγμένους διακριτικά σε απόσταση 1,80 έως 2 μέτρων από την είσοδο, να εκκενώσουν την αίθουσα. Τελικώς δεν το αποτόλμησαν.
Ποιοι ήταν οι σύνεδροι; Ποιους/ες να πρωτομνημονεύσει κανείς! Ελπίζουμε να τους δούμε όλους, αν είναι δυνατόν, την Παρασκευή. Υπάρχουν όμως και σύνεδροι που ξέρουμε ότι δεν πρόκειται να δούμε. Να τους αναφέρω κατά τη χρονολογική σειρά που έφυγαν. Το Σωτήρη Πέτρουλα, τον Απόστολο Μπέσση, τον αντιπρόεδρο της ΕΦΕΕ, έναν από τους δικηγόρους των διωκομένων φοιτητών στα στρατοδικεία της δικτατορίας. Πέθανε στις αρχές του 1974 χωρίς να προλάβει να δει την πτώση της. Τον Αλέκο Παναγούλη, τον Ίωνα Μπούζενμπεργκ, τον αριστεριστή τότε Τάκη Κονδύλη, τον Τάκη Παππά, τον Άρη Ζεπάτο, το Μιχάλη Παπαγιαννάκη. Λείπουν και κάποιοι άλλοι, που δεν θυμάμαι τώρα αν ήταν σε αυτό ή σε επόμενα Συνέδρια.
Γεννήσεις
1724 – Ιμάνουελ Καντ. | Γεννήθηκε στις 22 Απριλίου του 1724 στο Καίνιξμπεργκ της Πρωσίας (που σήμερα ονομάζεται Καλίνινγκραντ και ανήκει στη Ρωσία) και πέθανε στο Καίνιξμπεργκ στις 12 Φεβρουαρίου του 1804), ήταν Γερμανός φιλόσοφος και επιστημολόγος. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους στοχαστές και φιλοσόφους όλων των εποχών, και ο μεγαλύτερος της νεότερης εποχής. Στην ελληνική γλώσσα το όνομά του παλαιότερα αποδιδόταν ως Εμμανουήλ Κάντιος. Οι γονείς του Καντ ήταν καταγωγής Ρωσίας-Βαλτικής.
Ο Καντ γεννήθηκε, έζησε και πέθανε στο Καίνιξμπεργκ (τώρα ρώσικο Καλίνινγκραντ) της Ανατολικής Πρωσίας, δεν παντρεύτηκε ποτέ, δεν εγκατέλειψε ποτέ τη γενέτειρα πόλη του και είχε γίνει αντικείμενο σχολιασμού για την εντυπωσιακή ακρίβειά του στις κοινωνικές συναναστροφές – υπόδειγμα αυτοπειθαρχίας και παραξενιάς. Χρηματοδότησε τις σπουδές του παραδίδοντας ιδιωτικά μαθήματα και κερδίζοντας στοιχήματα στο μπιλιάρδο. Το 1749 προσπάθησε να λύσει μια μαθηματική αντιδικία μεταξύ οπαδών του Καρτέσιου και του Λάιμπνιτς με σχετικοποίηση των θέσεών τους. Το 1755 δημοσίευσε ανώνυμα μια θεωρία του για τη δημιουργία του πλανητικού μας συστήματος και για την ύπαρξη γαλαξιών πέρα από το δικό μας γαλαξία. Το ίδιο έτος αναγορεύεται Διδάκτωρ και Υφηγητής του πανεπιστημίου της Καινιξβέργης. Αποδίδει δε το δώρο της γνώσης στον άνθρωπο σε θεϊκή παρέμβαση.
Το έτος 1770 έγινε τακτικός καθηγητής της Λογικής και Μεταφυσικής στο ίδιο Πανεπιστήμιο και παράλληλα έκανε παραδόσεις στη Φυσική, Κοσμολογία, Ανθρωπολογία, Θεολογία και Γεωγραφία. Κάποια εποχή δίδασκε στο πανεπιστήμιο 36 ώρες την εβδομάδα. Μετά από μερικές μικρότερες δημοσιεύσεις του για θέματα Φυσικής και Μεταφυσικής, παρουσίασε σε τρία θεμελιώδη έργα την υπερβατολογική φιλοσοφία του: «Κριτική του καθαρού Λόγου» (Kritik der reinen Vernunft, 1781), «Κριτική του πρακτικού Λόγου» (Kritik der praktischen Vernunft, 1788) και «Κριτική της κριτικής Δύναμης» (Kritik der Urteilskraft, 1790).
1943 – Λουίζ Γκλικ | Αμερικανίδα ποιήτρια, βραβευμένη με Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2020. Η Λουίζ Ελίζαμπεθ Γκλικ (αγγλικά: Louise Elisabeth Glück) (22 Απριλίου 1943) είναι Αμερικανίδα ποιήτρια και συγγραφέας. Κέρδισε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 2020, όπου οι κριτές επαίνεσαν την «αλάνθαστη ποιητική της φωνή που με την λιτή ομορφιά κάνει την ατομική ύπαρξη καθολική».
Έχει βραβευθεί με Πούλιτζερ, Εθνικό Μετάλλιο Ανθρωπιστικών Επιστημών, Εθνικό Βραβείο Βιβλίων, Εθνικό Βραβείο Συνδέσμου Κριτικών του Βιβλίου και Βραβείο Μπόλινγκεν. Γεννήθηκε στην Νέα Υόρκη και μεγάλωσε στο Λονγκ Άιλαντ. Άρχισε να υποφέρει από νευρική ανορεξία στο λύκειο και αργότερα ξεπέρασε την ασθένεια. Σπούδασε στο κολέγιο Σάρα Λόρενς και το πανεπιστήμιο Κολούμπια αλλά δεν έλαβε πτυχίο. Πέρα από την συγγραφή, δίδαξε ποίηση σε διάφορα ακαδημαϊκά ιδρύματα.
Συχνά περιγράφεται ως αυτοβιογραφική συγγραφέας. Το έργο της είναι γνωστό για την συναισθηματική της εντονότητα και για την συχνή επαφή με την μυθολογία ή την φυσική εικόνα για να διαμεσολαβήσει με τις προσωπικές εμπειρίες και τη σύγχρονη ζωή. Θεματικά τα ποιήματα της έχουν περιγράψει στοιχεία του τραύματος, της επιθυμίας και της φύσης. Για να το κάνει, έχει γίνει γνωστή για της εκφράσεις λύπης και απομόνωσης. Οι μελετητές έχουν επικεντρωθεί στην κατασκευή των ποιητικών προσώπων και της σχέσης που κάνει στα ποιήματα της, ανάμεσα στην αυτοβιογραφία και τον κλασσικό μύθο. Είναι καθηγήτρια και κάτοικος συγγραφέας Ρόζενκραντς στο πανεπιστήμιο Γέιλ. Ζει στο Κέιμπριτζ της Μασαχουσέτης.
Θάνατοι
1616 – Ο Μιγκέλ ντε Θερβάντες | Ήταν Ισπανός συγγραφέας, ο οποίος θεωρείται ευρέως ως ο μεγαλύτερος συγγραφέας στην ισπανική γλώσσα και ο κατ’ εξοχήν μυθιστοριογράφος παγκοσμίως. Το έργο του ανήκει χρονικά στην «χρυσή εποχή» (περ. 1492-1648) της Ισπανίας, κατά την οποία παρατηρήθηκε εξαιρετική άνθηση στις τέχνες. Το διασημότερο μυθιστόρημά του, ο Δον Κιχώτης, συγκαταλέγεται στα κλασικά έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, μεταφρασμένο σε περισσότερες από εξήντα γλώσσες και έχοντας υποβληθεί σε συστηματική ανάλυση και κριτικό σχολιασμό από τον 18ο αιώνα.
Ο Θερβάντες γεννήθηκε στο Αλκαλά ντε Ενάρες, περίπου 30 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Μαδρίτης, τέταρτος από τα συνολικά επτά παιδιά της οικογένειάς του. Τα νεανικά του χρόνια, για τα οποία διαθέτουμε ελάχιστες πληροφορίες, χαρακτηρίστηκαν από τις πολυάριθμες μετακινήσεις της οικογένειας σε διαφορετικές ισπανικές πόλεις. Τα παλαιότερα λογοτεχνικά έργα του χρονολογούνται το 1568, ενώ το πρώτο μυθιστόρημα του, Γαλάτεια, εκδόθηκε το 1585. Από το 1570, και για αρκετά χρόνια, πρόσφερε τις υπηρεσίες του ως επαγγελματίας στρατιώτης, λαμβάνοντας μέρος στη Ναυμαχία της Ναυπάκτου ως υπαξιωματικός του πολεμικού πλοίου Μαρκέσα (Marquesa), στην πολιορκία της Κέρκυρας (1571), καθώς και στην εκστρατεία της Τύνιδας.
Κατά την επιστροφή του στην Ισπανία, εργάστηκε στην Αυλή του Φιλίππου Β’ ως φοροεισπράκτορας, ενώ λίγα χρόνια αργότερα εκδόθηκε ο πρώτος τόμος του Δον Κιχώτη (1605), έργο που τον καθιέρωσε στο λογοτεχνικό κόσμο. Το 1607 εγκαταστάθηκε στη Μαδρίτη, όπου ολοκλήρωσε το μεγαλύτερο μέρος του λογοτεχνικού έργου του και έζησε μέχρι το τέλος της ζωής του.
1954 – Ευγένιος Ευγενίδης | Έλληνας εφοπλιστής και φιλάνθρωπος. Γεννήθηκε στο Διδυμότειχο του Έβρου, (επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας) στις 22 Δεκεμβρίου 1882 και πέθανε στις 22 Απριλίου 1954 στο Βεβέ στην Ελβετία. Ήταν γιος του Αγαπίου Ευγενίδη, ανωτάτου δικαστικού (καδή) της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, και της Χαρίκλειας Αφεντάκη. Είχε επίσης και μια νεαρότερη αδελφή, την Μαριάνθη, σύζυγο Γεωργίου Σίμου. Σπούδασε στη Ροβέρτειο Σχολή στη Κωνσταντινούπολη. Μετά το πέρας των σπουδών του, στη Κωνσταντινούπολη, άρχισε να επιδίδεται σε ναυτιλιακές εργασίες. Στα 20 του, βρήκε δουλειά σε μια Βρετανική ναυτιλιακή εταιρία, στην Doro’s Brothers και μόλις τέσσερα χρόνια αργότερα προσλήφθηκε ως γενικός διευθυντής στο ναυτιλιακό πρακτορείο Reppen.
Ο Ευγένιος Ευγενίδης διεύθυνε την σουηδική εταιρεία “Χομ Λάιν”, φθάνοντας κατά την τελευταία δεκαετία του βίου του να έχει αναπτύξει και να διευθύνει όλες τις σουηδικές ναυτιλιακές γραμμές στη Μεσόγειο αναλαμβάνοντας πλέον και ο ίδιος πλοιοκτήτης.
Διετέλεσε επίσης και γενικός Πρόξενος της Φινλανδίας, στην Κωνσταντινούπολη και μετέπειτα στην Ελλάδα. Τον Δεκέμβριο του 1953 υπέγραψε σύμβαση με το ελληνικό Δημόσιο, μέσω της οποίας διέθεσε το υπερωκεάνειό του Ατλάντικ στη γραμμή Πειραιά-Νέα Υόρκη που προς τιμή της βασίλισσας μετονομάσθηκε σε Βασίλισσα Φρειδερίκη. Επίσης τότε εγκαινίασε νέα τακτική ναυτιλιακή γραμμή Πειραιά-Νότια Αμερική με πρώτο πλοίο το φορτηγό Αθήναι. Πριν το θάνατό του ζήτησε από τον Βασιλέα Παύλο σε ποιο επιστημονικό τομέα θα μπορούσε να προσφέρει οικονομικά για την δημιουργία ενός απόλυτα πρωτοποριακού πνευματικού ιδρύματος. Συνέπεια αυτού ήταν να έλθει σε επαφές με πολλούς σημαντικούς επιστήμονες της εποχής από τις οποίες επαφές, κατέληξε στη δημιουργία του γνωστού Ιδρύματος Ευγενίδου.
Όταν τον Απρίλιο του 1954, έφυγε από τη ζωή, ήταν ήδη καθιερωμένος διεθνώς ως μεγάλου κύρους επιχειρηματική φυσιογνωμία και, στην πατρίδα του, ως εθνικός ευεργέτης. Πέθανε στο Βεβέ της Ελβετίας, στις 22 Απριλίου του 1954, στη διάρκεια μιας δεξίωσης. Για την αναγνώριση αυτή των υπηρεσιών του, τιμήθηκε από τον Βασιλέα Παύλο με τον Μεγαλόσταυρο του Φοίνικα.
