...
Ο γέγονε… Γέγονε |
Γεγονότα
1821 – Η νίκη των επαναστατικών δυνάμεων στο Βαλτέτσι. Από τις πρώτες μεγάλες και καθοριστικές νίκες των επαναστατημένων Ελλήνων απέναντι στον οθωμανικό στρατό. Δόθηκε στις 12 και 13 Μαΐου 1821, στο χωριό Βαλτέτσι της Αρκαδίας, κοντά στην Τρίπολη, που τότε αποτελούσε το βασικό διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο των Οθωμανών στην Πελοπόννησο. Η σημασία της μάχης δεν ήταν μόνο στρατιωτική αλλά και ψυχολογική, γιατί μέχρι εκείνη τη στιγμή η Επανάσταση παρέμενε αβέβαιη και πολλοί πίστευαν ότι οι άτακτοι Έλληνες δεν μπορούσαν να αντέξουν απέναντι σε οργανωμένο στρατό.
Κεντρική μορφή της μάχης ήταν ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο οποίος είχε αντιληφθεί ότι η άλωση της Τρίπολης ήταν το κλειδί για τον έλεγχο της Πελοποννήσου. Οι Έλληνες είχαν οχυρωθεί σε πρόχειρα ταμπούρια γύρω από το Βαλτέτσι, ενώ οι οθωμανικές δυνάμεις, υπό τον Κεχαγιάμπεη, επιχείρησαν να διαλύσουν το στρατόπεδο και να σπάσουν τον κλοιό γύρω από την Τρίπολη. Η μάχη κράτησε πολλές ώρες και εξελίχθηκε σε σκληρή σύγκρουση σώμα με σώμα. Παρά τις επιθέσεις και την αριθμητική υπεροχή των Οθωμανών, οι ελληνικές δυνάμεις άντεξαν και τελικά ανάγκασαν τον αντίπαλο σε υποχώρηση.
Η νίκη στο Βαλτέτσι ανέβασε κατακόρυφα το ηθικό των επαναστατών και ενίσχυσε το κύρος του Κολοκοτρώνη, που πλέον αναδείχθηκε σε κεντρικό στρατιωτικό ηγέτη της Επανάστασης. Ταυτόχρονα απέδειξε ότι οι τοπικές ένοπλες ομάδες μπορούσαν, όταν υπήρχε συντονισμός, να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τον οθωμανικό στρατό. Λίγους μήνες αργότερα ακολούθησε η άλωση της Τριπολιτσάς, γεγονός που άλλαξε οριστικά τις ισορροπίες στην Πελοπόννησο.
1890 – Ο Νίκολα Τέσλα πατεντάρει την ηλεκτρική γεννήτρια. Ο Τέσλα γεννήθηκε στο Σμίλιαν στην περιοχή Λίκα της σημερινής Κροατίας, το οποίο ανήκε στη Σερβική κοινότητα της Αυστριακής Αυτοκρατορίας. Πατέρας του ήταν ο ορθόδοξος ιερέας του χωριού Σμίλιαν, Μιλούτιν Τέσλα (1819-1879), μητέρα του ήταν η Γκεοργκίνα-Τζούκα Μάντιτς (1822-1892), κόρη ιερέα, ενώ και τα αδέρφια της ήταν μέλη του κλήρου της χώρας.
Ο ένας ήταν ο Μητροπολίτης Νίκολα Μάντιτς και ο άλλος ο μοναχός Πέταρ Μάντιτς. Το όνομα Τέσλα δηλώνει το μικρό τσεκούρι με λεπίδα σε ορθή γωνία προς τη λαβή, ωστόσο, χρησιμοποιείται επίσης για να περιγράψει ένα άτομο με προεξέχοντα δόντια, ένα κοινό χαρακτηριστικό των μελών της οικογένειας Τέσλα.
Το ανακαινισμένο πατρικό σπίτι του Τέσλα μαζί με την εκκλησία και ανδριάντα του, στο Σμίλιαν της Κροατίας όπου γεννήθηκε. Είχε έναν μεγαλύτερο κατά επτά χρόνια αδελφό, τον Ντάνε Τέσλα, ο οποίος έχασε τη ζωή του όταν ο Νίκολα ήταν επτά ετών, πέφτοντας από το άλογο ενώ έκανε ιππασία. Ο Νίκολα ζούσε στη σκιά του αδελφού του, ο οποίος αντιμετωπιζόταν από τους γονείς του ως ο πλέον ταλαντούχος και προοριζόταν να ακολουθήσει το παράδειγμα του πατέρα του και των θείων του.
Αρκετά χρόνια αργότερα, ο Νίκολα Τέσλα υπέφερε ακόμα από εφιάλτες και ψευδαισθήσεις που σχετίζονταν με το θάνατο του αδελφού του, ενώ εικάζεται πως πολυάριθμες φοβίες και εμμονές που χαρακτήριζαν τον Τέσλα ενδεχομένως ήταν απόρροια του αντίκτυπου που είχε κατά την παιδική του ηλικία η απώλεια του Ντάνε και η προβληματική σχέση με τον πατέρα του. Αν και οι λεπτομέρειες του θανάτου του Ντάνε είναι άγνωστες, βέβαιο θεωρείται πως προκάλεσε μεγάλη θλίψη στην οικογένεια και επηρέασε τη σχέση του Νίκολα με τους γονείς του, οι οποίοι συντετριμμένοι από το θάνατο του Ντάνε αδυνατούσαν να εκτιμήσουν τις ικανότητες του Νίκολα.
Όπως περιγράφει ο ίδιος στην αυτοβιογραφία του, το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα να μεγαλώσει χωρίς αυτοπεποίθηση. Ο Νίκολα από μικρή ηλικία έδειξε πως είχε ζωηρή φαντασία και ενδιαφέρον στις εφευρέσεις ακολουθώντας το παράδειγμα της μητέρας του, έτσι και έμαθε τη Γερμανική γλώσσα. Από μικρός ήταν επίσης βιβλιόφιλος καθώς διάβαζε τα περιοδικά που δημοσίευε ποίηση ο πατέρας του και λάτρευε τον Ιούλιο Βέρν (1828-1905) και τον Εμίλ Ζολά (1840-1902).
1912 – Ο υπολοχαγός Δημήτριος Καμπέρος πραγματοποιεί την πρώτη στρατιωτική πτήση με αεροπλάνο τύπου «Φάρμαν». Ο Δημήτριος Καμπέρος (1883 – 1942) ήταν Έλληνας αεροπόρος, από τους πρωτοπόρους της Αεροπορικής Υπηρεσίας Στρατού και της Ελληνικής Βασιλικής Αεροπορίας. Αρχικά ο Δημήτριος Καμπέρος ήταν αξιωματικός του πυροβολικού και αργότερα της Εληνικής Βασιλικής Αεροποριας (ΕΒΑ) και ένας από τους έξι Έλληνες αξιωματικούς που εστάλησαν για αεροπορική εκπαίδευση στην Γαλλία το 1911 στο κέντρο του Henri Farman. Τότε αγοράσθηκαν από τον Henri Farman τέσσερα βενζινοκίνητα διπλάνα, που αποτέλεσαν τη βάση ίδρυσης της Ελληνικής πολεμικής αεροπορίας.
Στις 13 Μαΐου 1912 πραγματοποίησε την πρώτη πτήση με στρατιωτικό αεροπλάνο στην Ελλάδα στη διάρκεια άσκησης. Στην ίδια ή σε άλλη άσκηση τον ίδιο μήνα, αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το αεροσκάφος το οποίο είχε μείνει ακυβέρνητο λόγω βλάβης. Το εγκατέλειψε (χωρίς αλεξίπτωτο) λίγο πριν αυτό συντριβεί στα χωράφια. Γι’ αυτή την ενέργειά του απέκτησε στο ψευδώνυμο “τρελλοκαμπέρος”. Τον Ιούνιο του ίδιου έτους αφού τροποποιήθηκε το αεροσκάφος του σε υδροπλάνο, έσπασε το τότε παγκόσμιο όριο ταχύτητας των 110 χιλιομέτρων την ώρα.
Το 1912 έκανε την πρώτη παγκοσμίως στρατιωτική χρήση αεροπλάνου για παρατήρηση του εχθρού πετώντας πάνω από το μέτωπο της Θεσσαλίας. Επίσης έριξε χειροβομβίδες κατά του εχθρού και επέστρεψε σώος από σύμπτωση αφού το αεροπλάνο του ήταν διάτρητο από σφαίρες. Αυτό θεωρείται σήμερα και ως η πρώτη χρήση αεροπλάνου για στρατιωτικό σκοπό, καθότι η Γαλλία, Γερμανία, Αγγλία, χρησιμοποίησαν αεροπλάνα για στρατιωτικό σκοπό μετά από δύο χρόνια, το 1914.
Ο Δημήτριος Καμπέρος και ο Μιχαήλ Μουτούσης πραγματοποίησαν πτήσεις στην Πρέβεζα, στον Αμβρακικό και κυρίως στο Μπιζάνι, όπου επόπτευσαν τις οχυρωματικές θέσεις των Τούρκων και έριξαν χειροβομβίδες με τα χέρια! Έκανε την τελευταία του πολεμική αποστολή στις 30 Νοεμβρίου 1912. Αργότερα, ως Επισμηναγός (ΙΠΤ) υπηρέτησε ως Υποδιοικητής στη Σχολή Αεροπορίας στο Τατόι και πετούσε στην Ανεμολέσχη του Φαλήρου. Απολύθηκε από τις τάξεις της ΕΒΑ το 1934. Το προσφάτως ανακαινισθέν αμφιθέατρο του ΓΕΕΘΑ αφιερώθηκε στη μνήμη του και φέρει το όνομα του.
1917 – Το Θαύμα της Φατίμα. Στις 13 Μαΐου του 1917, τρία βοσκόπουλα, η Λουσία Ντος Σάντος (10 ετών) και τα ξαδέλφια της Φρανσίσκο και Ζασίντα Μάρτο, 9 και 7 ετών αντίστοιχα, είδαν ένα όραμα έξω από το χωριό Φάτιμα της Κεντρικής Πορτογαλίας. Παρουσιάστηκε μπροστά τους η Παναγία μέσα σ’ ένα λαμπρό σύννεφο και τους ανήγγειλε πως θα εμφανιζόταν στο ίδιο σημείο κάθε 13 του μήνα, έως τον Οκτώβριο. Τους προέτρεψε σε μετάνοιες και πράξεις αυτοτιμωρίας για τη σωτηρία των αμαρτωλών, ενώ τους ανακοίνωσε και τρεις προφητείες.
Σε κάθε προαναγγελθείσα εμφάνιση της Παναγίας συγκεντρώνονταν όλο και περισσότεροι πιστοί, αν και την έβλεπαν μόνο τα τρία παιδιά. Αυτό κίνησε το ενδιαφέρον του δημάρχου της Φάτιμα, Αρτούρ Σάντος, ο οποίος ήταν αντιμοναρχικός και μασόνος. Συνέλαβε τα παιδιά στις 13 Αυγούστου και προσπάθησε να τους αποσπάσει το μυστικό με την απειλή βασανιστηρίων. Αυτά όχι μόνο δεν αποκάλυψαν το μυστικό, αλλά κατάφεραν να πείσουν και τους λοιπούς συγκρατούμενούς τους να αναπέμψουν ύμνος προς την Παναγία.
Τα τρία παιδιά είδαν την Παναγία αντί στις 13, στις 19 Αυγούστου. Η Θεομήτωρ τους αποκάλυψε ότι με την τελευταία εμφάνισή της, στις 13 Οκτωβρίου, θα γινόταν ένα θαύμα, για να πιστέψουν και οι άπιστοι. Πράγματι, την ημέρα αυτή 70.000 άνθρωποι έδωσαν το παρών στη Φάτιμα, ανάμεσά τους και πολλοί δημοσιογράφοι και φωτορεπόρτερ.
Ο ουρανός ήταν σκοτεινός και έβρεχε καταρρακτωδώς. Ξαφνικά άνοιξε και όλοι είδαν τον ήλιο να «χορεύει», αλλάζοντας συνεχώς χρωματισμούς. Το περιστατικό επιβεβαίωσαν με ρεπορτάζ τους οι εγκυρότερες εφημερίδες της χώρας, ακόμη και ένας καθηγητής οφθαλμολογίας, που είχε προσληφθεί ως σχολιαστής από ένα έντυπο. Τα παιδιά επιπροσθέτως ανέφεραν ότι είδαν εκτός από την Παναγία, τον Ιησού Χριστό και τον Ιωσήφ.
Γεννήσεις
1785 – Γεώργιος Σαχτούρης. Υπήρξε μία από τις σημαντικές μορφές του ελληνικού ναυτικού αγώνα στην Επανάσταση του 1821. Γεννήθηκε στην Ύδρα το 1789, σε μια εποχή που το νησί εξελισσόταν σε μεγάλη ναυτική δύναμη της ανατολικής Μεσογείου. Προερχόταν από οικογένεια καραβοκύρηδων και από πολύ νέος βρέθηκε στη θάλασσα, αποκτώντας εμπειρία στο εμπορικό ναυτικό πριν ακόμη ξεσπάσει η Επανάσταση.
Όταν άρχισε ο Αγώνας, ο Σαχτούρης διέθεσε πλοία και περιουσία και εντάχθηκε αμέσως στις ναυτικές επιχειρήσεις των επαναστατημένων Ελλήνων. Διακρίθηκε κυρίως για την ψυχραιμία και την οργανωτική του ικανότητα σε μια περίοδο όπου ο ελληνικός στόλος δεν ήταν κρατικός μηχανισμός αλλά ένα σύνολο ιδιωτικών πλοίων από την Ύδρα, τις Σπέτσες και τα Ψαρά, που συχνά λειτουργούσαν μέσα σε ανταγωνισμούς και προσωπικές φιλοδοξίες. Ο ίδιος κατάφερε να αποκτήσει κύρος και να αναδειχθεί σε ναύαρχο του στόλου της Ύδρας.
Πήρε μέρος σε πολλές επιχειρήσεις εναντίον του οθωμανικού και αιγυπτιακού στόλου, ιδιαίτερα στα χρόνια που ο Ιμπραήμ επιχειρούσε να καταπνίξει την Επανάσταση στην Πελοπόννησο. Το όνομά του συνδέθηκε με επιχειρήσεις ανεφοδιασμού αποκλεισμένων περιοχών και με προσπάθειες να διατηρηθεί ο έλεγχος του Αιγαίου από τους Έλληνες.
Μετά την Ανεξαρτησία δεν αποσύρθηκε. Συμμετείχε στην πολιτική ζωή του νέου κράτους και υπηρέτησε σε δημόσια αξιώματα επί βασιλείας του Όθων. Ανήκε σε εκείνη τη γενιά των προεστών και καραβοκύρηδων που πέρασαν από τον κόσμο της οθωμανικής αυτοκρατορίας στη δημιουργία του ελληνικού κράτους, κουβαλώντας μαζί τους τόσο την εμπειρία της Επανάστασης όσο και τις αντιφάσεις της.
1883 – Γεώργιος Παπανικολάου. Γεννήθηκε στις 13 Μαΐου 1883 στην Κύμη Ευβοίας. Ο πατέρας του Νικόλαος Παπανικολάου ήταν ιατρός και διετέλεσε και δήμαρχος της πόλης ενώ είχε εκλεγεί και βουλευτής Ευβοίας και Καρυστίας.
Ο Γεώργιος Παπανικολάου πέρασε τα παιδικά του χρόνια στην Κύμη, όπου και τελείωσε το Δημοτικό Σχολείο. Κατόπιν οι γονείς του, τον έστειλαν στην Αθήνα για να τελειώσει τις εγκύκλιες σπουδές.[8] Με το πέρας των γυμνασιακών του σπουδών εισήλθε το 1898 στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, σε ηλικία 16 ετών.
Έλαβε το πτυχίο του το 1904, σε ηλικία, δηλαδή, μόλις 21 ετών. Στη συνέχεια εκπλήρωσε τη στρατιωτική του θητεία. Τότε, ο πατέρας του πρότεινε μεταξύ άλλων να ακολουθήσει το δρόμο του στρατιωτικού ιατρού, την οποία πρόταση απέρριψε. Μάλιστα σε ένα γράμμα προς τον πατέρα του έγραφε: «Όχι δεν θέλω να γίνω στρατιωτικός γιατρός. Θέλω να μείνω ελεύθερος, να αισθανθώ την χαρά που δίνει ο αγών της ζωής. Εμένα δεν με τρομάζει το πέλαγος. Θέλω την ελευθερία μου, την γλυκιά μου ελευθερία».
Ήταν φιλομαθής. Στην Αθήνα, κατά τη διάρκεια των σπουδών του, διεύρυνε τη μόρφωσή του με την εκμάθηση ξένων γλωσσών, όπως τα γαλλικά, που θεωρούνταν, τότε, απαραίτητα για τους καλλιεργημένους ανθρώπους. Ωστόσο ασχολήθηκε με τη φιλοσοφία, τη λογοτεχνία και τη μουσική, η οποία ήταν και το μεγάλο του πάθος. Έτσι, ασχολήθηκε επί οκτώ έτη με το βιολί. Παρακολουθούσε μαθήματα στο Ωδείο Λότνερ. Ολοκληρώνοντας τις σπουδές του στην Ιατρική Σχολή, επέστρεψε στην Κύμη. Επιστρέφοντας όμως εκεί, συλλογιζόταν το λόγο που έγινε ιατρός, αφού δεν ήθελε να ασκήσει το επάγγελμα αυτό. Καθημερινά, κάνοντας αμέτρητους περιπάτους, στην Κύμη, ήρθε πιο κοντά με τη φιλοσοφία. Ο Φρίντριχ Νίτσε έπαιξε μεγάλο ρόλο στον τρόπο σκέψης του. Επίσης ασχολήθηκε και με τους: Γιόχαν Βόλφγκανγκ Γκαίτε, Ιμμάνουελ Καντ, και Άρθουρ Σοπενχάουερ.
Θάνατοι
1982 – Δέσποινα Αχλαδιώτη. Η Δέσποινα Αχλαδιώτου (Καστελλόριζο Μεγίστης, 1890 – Ρόδος, 13 Μαΐου 1982), που είναι ευρέως γνωστή ως Κυρά της Ρω, ήταν Ελληνίδα ηρωική μορφή της Αντίστασης κατά την περίοδο της κατοχής. Επί 40 χρόνια, από το 1943 ως το θάνατό της, ύψωνε την ελληνική σημαία στην ακριτική νησίδα της Ρω κάθε πρωί και τη κατέβαζε με τη δύση του ήλιου. Στη Ρω είχε εγκατασταθεί με τον άντρα της και την τυφλή μητέρα της από το 1924.
Βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών (1975), το Πολεμικό Ναυτικό, τη Βουλή των Ελλήνων, το Δήμο Ρόδου, την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και άλλους φορείς.
Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας έστειλε ναυτικό άγημα και αντιπροσωπεία του ΓΕΝ στο Καστελόριζο όπου, στις 23 Νοεμβρίου 1975, της απένειμε το μετάλλιο για την πολεμική περίοδο 1941-1944 για τις «προσφερθείσες εθνικές υπηρεσίες της», όπως ανέφερε η απόφαση του Υπουργού Άμυνας.
Απεβίωσε σε ηλικία 92 ετών, σε νοσοκομείο της Ρόδου, στις 13 Μαΐου του 1982. Η κηδεία της έγινε δημοσία δαπάνη στο Καστελλόριζο, παρουσία του τότε υφυπουργού Άμυνας Αντώνη Δροσογιάννη, και η σορός της μεταφέρθηκε στην Ρω και ετάφη κάτω από τον ιστό όπου ύψωνε τη σημαία.
1988 – Τσετ Μπέικερ. Μία από τις πιο εμβληματικές και ταυτόχρονα τραγικές μορφές της αμερικανικής τζαζ. Γεννήθηκε το 1929 στην Οκλαχόμα των Ηνωμένων Πολιτειών και έγινε γνωστός τη δεκαετία του ’50, κυρίως μέσα από τη σκηνή της λεγόμενης “cool jazz”, ενός πιο ήπιου, εσωτερικού και μελωδικού ρεύματος που ήρθε ως αντίβαρο στην εκρηκτική ένταση του bebop. Η τρομπέτα του είχε έναν λυρικό, σχεδόν εύθραυστο ήχο, ενώ και η φωνή του, χαμηλή και νωχελική, έδινε την αίσθηση ανθρώπου που τραγουδά περισσότερο για να εξομολογηθεί παρά για να εντυπωσιάσει.
Η μεγάλη του αναγνώριση ήρθε με το κομμάτι “My Funny Valentine”, που ταυτίστηκε σχεδόν ολοκληρωτικά μαζί του. Πολύ γρήγορα όμως η προσωπική του ζωή άρχισε να καταρρέει. Ο εθισμός στην ηρωίνη τον οδήγησε σε συλλήψεις, φυλακίσεις και οικονομική καταστροφή. Για μεγάλα διαστήματα εξαφανιζόταν από τη μουσική σκηνή και επανεμφανιζόταν εξαντλημένος, με κατεστραμμένα δόντια και προβλήματα που επηρέασαν ακόμη και την ικανότητά του να παίζει τρομπέτα. Παρ’ όλα αυτά επέστρεφε συνεχώς, σχεδόν σαν να μην μπορούσε να υπάρξει έξω από τη μουσική.
Στη δεκαετία του ’70 και του ’80 έζησε κυρίως στην Ευρώπη, όπου αντιμετωπιζόταν ήδη σαν ζωντανός θρύλος. Η φιγούρα του έγινε σύμβολο ενός καλλιτέχνη που καίγεται αργά μέσα στην ίδια του την ευαισθησία. Πέθανε το 1988 στο Άμστερνταμ, πέφτοντας από το παράθυρο ξενοδοχείου κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες. Μέχρι σήμερα παραμένει μία από τις πιο στοιχειωτικές παρουσίες στην ιστορία της τζαζ.
————————————————————————————-
sansimera.gr, el.wikipedia
