… | Λευτέρης Τηλιγάδας | Η απόφαση της δίκης των καπνοπαραγωγών του Ξηρομέρου και του Βάλτου το 1962 | Η Δικαιοσύνη προσπάθησε να ισορροπήσει ανάμεσα στην «ευταξία» της εθνικής οδού και την κοινωνική αναταραχή της υπαίθρου | Πέντε μέρες κράτησε η δίκη των 18 καπνοπαργωγών του Ξηρομέρου και του Βάλτου στο Πρωτοδικείο του Αγρινίου, οι οποίοι κατηγορούνταν για τα αδικήματα της στάσης, της παρακώλυσης των συγκοινωνιών και των απλών σωματικών κακώσεων. […]
Κατηγορία: Μαρτυρίες
Βραχώρι | Τα καπετανάτα
. Ελένη Γιαννακοπούλου – Τριανταφυλλίδη Οι αρματολοί* Τα τζάκια και τα καπετανάτα είναι οι δύο βασικοί πόλοι στον διαπλεκόμενο κοινωνικό ιστό του Βραχωριού Στη Δυτική Ελλάδα, κοιτίδα του κλεφταρματολισμού, διαμορφώνεται μια στρατοκρατική κοινωνία με δρώντα πρόσωπα τους κλεφταρματολούς που εναλλάσσονται στους ρόλους κλέφτης-αρματολός, αρματολός-κλέφτης, περνώντας από την παρανομία στη νομιμότητα και το αντίθετο. Ο καπετάνιος με τους λουφέδες των Οθωμανών -ως κάτοχος σεβαστών χρηματικών ποσών παρείχε δάνεια-, τα κοπάδια αιγοπροβάτων […]
«Ένας είναι ο Πυθαγόρας»… και είναι Αγρινιώτης
… | Λευτέρης Τηλιγάδας | «Ένας είναι ο Πυθαγόρας» | Γεννήθηκε το 1930 στο Αγρίνιο και έζησε εκεί τα πρώτα δεκαοχτώ χρόνια της ζωής του, αναπνέοντας τον αέρα αυτής της πόλης | Γεννήθηκε το 1930 στο Αγρίνιο και έζησε εκεί τα πρώτα δεκαοχτώ χρόνια της ζωής του, αναπνέοντας τον αέρα αυτής της πόλης· έναν αέρα φορτωμένο με τον κόπο του καπνού, τη μελαγχολία της αγρινιώτικης βροχής και την ομορφιά της τριανταφυλλιάς, […]
Σιδηρόδρομοι Βορειοδυτικής Ελλάδας | Η ιστορία μιας γραμμής
. | Νίκος Αντωνίου | Σιδηρόδρομοι Βορειοδυτικής Ελλάδας |Ακόμα και σήμερα, αν κάποιος θέλει να πάει στην περιοχή που είναι ο παλιός Σιδηροδρομικός Σταθμός, λέει «πάω στο τραίνο», ή «μένω στo σταθμό του τραίνου»| Τα εγκαίνια της μετρικής γραμμής Αγρινίου – Κρυονερίου, που έχει μήκος 61χλμ., έγιναν το Δεκέμβριο του 1892. Στο βιβλίο ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΟΙ όπου υπάρχει η «Έκθεσις προς το Διοικητικόν Συμβούλιον της Εταιρείας του Σ.Β.Δ.Ε του Πάνου Μπασιάκου Διευθύνοντος […]
Η δίκη των καπνοπαραγωγών του Ξηρομέρου και του Βάλτου το 1962
… | Λευτέρης Τηλιγάδας | Η δίκη των καπνοπαραγωγών του Ξηρομέρου και του Βάλτου το 1962 | Τον Νοέμβρη του 1962, δεκαοκτώ αγρότες κάθισαν στο εδώλιο για τα αιματηρά γεγονότα της Κυψέλης, όπου δολοφονήθηκε ο καπνοπαραγωγός Μήτσος Βλάχος| Το φθινόπωρο του 1962, το Αγρίνιο ζούσε μια πρωτοφανή αναστάτωση. Η πόλη είχε μετατραπεί σε επίκεντρο προσοχής για όλη την Αιτωλοακαρνανία και τη Δυτική Ελλάδα, καθώς άρχιζε η πολυσυζητημένη δίκη των καπνοπαραγωγών […]
Ο γιατρός των ληστών, στο Βραχώρι του 19ου αιώνα
. Λευτέρη Τηλιγάδα Ο γιατρός των ληστών Στις αρχές της δεκαετίας του 1830 ζούσε στο Βραχώρι ένας Γερμανός γιατρός, ονόματι Μίλερ ή «ο κλεφτογιατρός», όπως τον αποκαλούσαν οι Βραχωρίτες Στα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια, όταν το νεοσύστατο ελληνικό κράτος επιχειρούσε ακόμη να οργανωθεί διοικητικά και να επιβάλει τη νομιμότητα σε μια κοινωνία που επί δεκαετίες ζούσε μέσα στη σύγκρουση, η ύπαιθρος της Στερεάς Ελλάδας αποτελούσε ένα μωσαϊκό μικρών αυτόνομων κοινοτήτων, ορεινών […]
Η ώρα της Δικαιοσύνης και η ώρα του Λαού | Η περίπτωση του Αγρινίου
… | Λευτέρης Τηλιγάδας | Η ώρα της Δικαιοσύνης και η ώρα του Λαού Η περίπτωση του Αγρινίου | «Υποθέσεις εκδικάζονται παρά λαϊκών δικαστών κατά το σύστημα το επικρατήσαν κατά την εποχήν της κατοχής εις τας ανταρτοκρατουμένας περιοχάς.» (Εφ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, 8.11.1944, σελ. 2) | Το φθινόπωρο του 1944, ενώ οι Γερμανοί αποχωρούσαν και η χώρα ξανάβρισκε την αναπνοή της, δύο διαφορετικές Ελλάδες αναδύονταν μέσα από τα ερείπια. Η μία ήταν η […]
Αγρίνιο του 1911: Καπνός, κεφάλαιο και «ΔΗΜΗΤΡΑ»
… | Λευτέρης Τηλιγάδας | Αγρίνιο του 1911: Καπνός, κεφάλαιο και Καπνοπαραγωγικός Σύνδεσμος η «ΔΗΜΗΤΡΑ» | Ένα χρονικό μιας κρίσιμης μετάβασης: από την αγροτική αυτάρκεια στην καπιταλιστική οικονομία και από την ατομική επιβίωση στη συλλογική συνείδηση | Το φθινόπωρο του 1911, όπως γράψαμε σε προηγούμενη ανάρτηση, η εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ δημοσίευσε μια εκτενή ανταπόκριση του συντάκτη της, Μήνυου, από το Αγρίνιο, μια πόλη που εκείνη την εποχή βρισκόταν στο όριο ανάμεσα στην […]
Από το Βραχώρι στο Αγρίνιο
… Λευτέρης Τηλιγάδας Από το Βραχώρι στο Αγρίνιο Η τοπική ταυτότητα και το εθνικό αφήγημα στον Τύπο του 1911 Στις αρχές του 20ού αιώνα, ο ελληνικός Τύπος επιδόθηκε συστηματικά στην παραγωγή τοπικών αφηγήσεων που επιχειρούσαν να προσδώσουν ιστορικό βάθος στις πόλεις και τις κοινότητες της χώρας. Οι λεγόμενες πατριδογραφίες συνδύαζαν ιστορία, περιγραφή και εγκώμιο, υπηρετώντας τον ευρύτερο στόχο της εθνικής ενοποίησης μέσω της μνήμης και της τοπικής υπερηφάνειας. Μέσα σε […]
1905: Μεσολόγγι Vs Αγρίνιο | Η μάχη των δύο πόλεων
… Λευτέρης Τηλιγάδας Μεσολόγγι Vs Αγρίνιο και η μάχη των δύο πόλεων Ο πάντα ο εκσυγχρονισμός στην Ελλάδα ήταν μια κοινωνική μάχη Μπορεί η είδηση να φαίνεται γραφειοκρατική: η μεταφορά ενός Γεωργικού Σταθμού από το Μεσολόγγι στο Αγρίνιο δεν έμοιαζε ικανή να προκαλέσει πολιτική αναστάτωση ή κοινωνικό διάλογο. Ωστόσο, πίσω από τις «δυσχέρειες» που ανέφερε η εφημερίδα Σκριπ το φθινόπωρο του 1935, αποκαλύπτεται ολόκληρη η κοινωνική και πολιτική γεωγραφία της […]
Η ΕΑΜική Λαϊκή Αυτοδιοίκηση
… Λευτέρης Τηλιγάδας Η ΕΑΜική Λαϊκή Αυτοδιοίκηση Η συγκρότηση των θεσμών, το Γαρδίκι της Ρούμελης και οι εκλογές του Αγρινίου Τις τελευταίες εβδομάδες πριν από την Απελευθέρωση, το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ) προχωρούσε μεθοδικά και αποφασιστικά στην οργάνωση των εκλογών για την ανάδειξη των νέων τοπικών αρχών. Δεν επρόκειτο απλώς για μια τυπική διοικητική διαδικασία που θα εξασφάλιζε τη στοιχειώδη λειτουργία των κοινοτήτων. Ήταν κάτι πολύ βαθύτερο: μια συμβολική και […]
Μεσολόγγι, Αγρίνιο, Τεπελένι και πάλι πίσω | 191 μέρες στα χιόνια της Ιστορίας
… Λευτέρης Τηλιγάδας Μεσολόγγι, Αγρίνιο, Τεπελένι 191 μέρες στα χιόνια της Ιστορίας Η πορεία Μεσολόγγι – Αγρίνιο – Τεπελένι δεν ήταν μια απλή διαδρομή Ήταν η πορεία μιας γενιάς που έζησε την υπέρβαση του εαυτού της στα βουνά της Ηπείρου και γύρισε ―όσοι γύρισαν― με την πικρή επίγνωση πως η θυσία τους είχε γίνει ήδη προπαγάνδα Ο Οκτώβριος του 1940 βρίσκει την Ελλάδα μέσα σε ένα παράξενο μείγμα πειθαρχίας και […]
2/39 Σ.Ε. Μεσολογγίου | Απ’ το Μεσολόγγι στο Τεπελένι – Ένα οδοιπορικό 191 ημερών
… Ιπποκράτης Μπιρμπίλης 2/39 Σύνταγμα Ευζώνων Μεσολογγίου Απ’ το Μεσολόγγι στο Τεπελένι | Ένα οδοιπορικό 191 ημερών Πριν μερικούς μήνες, διερχόμενος από την Αλβανία,βρέθηκα στο Τεπελένι προκειμένου να δω ιδίοις όμμασι την περιοχή όπου πολέμησε ο πατέρας μου με τους Ευζώνους του 2/39 Συντάγματος το 1940-41, εκπληρώνοντας έτσι μια παλιά μου επιθυμία για προσκύνημα στον τόπο όπου γράφτηκε ένα σημαντικό κομμάτι της σύγχρονης ιστορίας μας. Στην κεντρική πλατεία κι απέναντι […]
Βικέλας 1884 | Café chantant (Καφέ-Σαντάν) και φουστανέλα
… Δημήτρης Βικέλας Café chantant (Καφέ-Σαντάν) και φουστανέλα «Ἐν Καρβασαρᾷ αἱ ἀντιζηλίαι τῶν φοιτώντων εἰς τὰ καφενεῖα ταῦτα ἀπέληξαν ἐσχάτως εἰς ρήξεις, αἵτινες προεκάλουν τὴν ἐπέμβασιν στρατιωτικῆς δυνάμεως» Στην πορεία του προς το Αγρίνιο, ο Βικέλας συναντά μια Ελλάδα σε μετάβαση — μια επαρχία που ταράσσεται από τις «σειρήνες» των Καφέ-Σαντάν, σύμβολα ενός νέου, ευρωπαϊκού τρόπου διασκέδασης που προκαλεί σάλο στα ήσυχα ήθη των μικρών πόλεων. Με ειρωνική νηφαλιότητα, ο […]
Βικέλας 1884 | Ο μικρός και ταπεινός Καρβασαράς
… Δημήτρης Βικέλας Ο μικρός και ταπεινός Καρβασαράς «Ἡ πρόθυμος φιλοφροσύνη τῶν κατοίκων μαρτυρεῖ τὴν φιλοξενίαν των, ἀλλὰ καὶ συνάμα τὴν σπάνιν τῶν περιηγητῶν» Στον δρόμο του από την Πρέβεζα προς το Αγρίνιο, ο Δημήτριος Βικέλας σταματά στον Καρβασαρά – ένα μικρό χωριό που τον εντυπωσιάζει με την τάξη, τη φιλοξενία και τα πρώτα της δείγματα «ευρωπαϊκού» πολιτισμού: «ὁ μικρὸς καὶ ταπεινὸς Καρβασαρᾶς φαίνεται ὡς πρῶτος σταθμὸς πρὸς πολιτισμὸν ἀνώτερον». […]
Βικέλας 1884 | «Γράφω Αγρίνιον… αλλά το γράφω υπό διαμαρτύρησιν»
… Δημήτρης Βικέλας Από τον Καρβασαρά στο Αγρίνιο «Γράφω Αγρίνιον αφού τό εθέσπισαν ούτω, άλλά τό γράφω υπό διαμαρτύρησιν» Το 1884, ταξιδεύοντας «από Νικοπόλεως εις Ολυμπίαν», ο Δημήτριος Βικέλας γράφει μια επιστολή από την καρδιά της Ακαρνανίας. Περιγράφει μια χώρα που έχει αλλάξει – χωρίς ληστές πια και με δρόμους που διασχίζονται με άμαξα. Όμως αυτό που τον απασχολεί περισσότερο δεν είναι οι δρόμοι, αλλά τα ονόματα. Αντιδρά στην επίσημη […]