...
Η ταυτότητα της ημέρας
και τα γεγονότα που την «σημάδεψαν»
| 18 Μαΐου 2026 |
Είναι η 139η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Υπολείπονται 227 ημέρες για τη λήξη του.
🌅 Ανατολή ήλιου: 06:12 – Δύση ήλιου: 20:30 – Διάρκεια ημέρας: 14 ώρες 19 λεπτά
🌑 Σελήνη 1.8 ημερών.
| Χρόνια πολλά στους: Ιούλιο, Ιουλία, Ιουλιανή,
Γαλάτεια, Γαλατία, Φαεινό και Φαεινή |
Γεγονότα
1828 – Οι Τούρκοι προσβάλλουν το Φραγκοκάστελλο Χανίων, το οποίο υπερασπίζουν 600 Κρήτες επαναστάτες. Στις 18 Μαΐου είχε φτάσει στην περιοχή ο στρατός του Μουσταφά με πεζικό περισσότερων από 4.000 πολεμιστών και περίπου 400 ιππείς, καθώς και με τρία κανόνια και ένα βομβοβόλο. Η μάχη ξεκίνησε άμεσα με τους Έλληνες πολεμιστές να βρίσκονται σε πέντε πρόχειρα χαρακώματα έξω από το κάστρο και τους σημαντικά υπερέχοντες σε αριθμό Τουρκαλβανούς να έχουν παραταχθεί σε πολύ κοντινή απόσταση.
Ο δυτικός προμαχώνας δεν άργησε να καταληφθεί από τους Οθωμανούς και οι Έλληνες αγωνιστές είχαν σχεδόν ξεμείνει από πυρομαχικά. Σύντομα έχασαν σχεδόν όλοι τη ζωή τους και λίγοι κατάφεραν να μπουν στο στενά πολιορκημένο πλέον κάστρο. Δύο από τους προμαχώνες έμειναν αποκλεισμένοι εκτός μάχης αδυνατώντας να βοηθήσουν τους συμπατριώτες τους.
Οι τελευταίοι Έλληνες που είχαν μείνει εκτός κάστρου πολέμησαν με αξιομνημόνευτη γενναιότητα τους υπεράριθμους Τούρκους και μη μπορώντας να μπουν πίσω από τα τείχη, 338 από αυτούς σκοτώθηκαν στην κατά μέτωπο μάχη. Ανάμεσά τους ήταν και ο πρωτοστάτης τους οπλαρχηγός Χατζημιχάλης Νταλιάνης, που έπεσε νεκρός από τα σπαθιά του εχθρού.
Κάθε χρόνο κατά τα τέλη Μαίου με αρχές Ιουνίου εμφανίζεται στην περιοχή γύρω από το Φραγκοκάστελλο ένα οπτικό φαινόμενο κατά τις πρώτες πρωινές ώρες. Έχει τη μορφή μιας σειράς από σκιές κινούμενες πάνω από τις ορεινές περιοχές. Οι ντόπιοι συνδέουν το φαινόμενο με την ιστορία και υποστηρίζουν ότι πρόκειται για τα φαντάσματα των πολεμιστών του Νταλιάνη, που έχασαν τη ζωή τους στην τελευταία μάχη του Φραγκοκάστελλου το 1828.
Το φαινόμενο ονομάστηκε τοπικά “Δροσουλίτες”, γιατί οι σκιές εμφανίζονται την ώρα της πρωινής δροσιάς. Οι επιστήμονες δίνουν στο φαινόμενο την δική τους εξήγηση υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για είδος “ανώτερου αντικατοπτρισμού”, το λεγόμενο “fata morgana”. Θεωρούν ότι οι σκιές είναι στρατιωτών που κάνουν ίσως γυμναστική στις απέναντι ακτές της Λιβύης απέναντι από τα Σφακιά. Η Λιβύη βέβαια βρίσκεται 40 χιλιόμετρα μακριά και οι μορφές των εκεί στρατιωτών δεν μοιάζουν με αυτές του φαινομένου.
Εν τέλει οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι το φαινόμενο είναι μια οφθαλμαπάτη, που δημιουργείται από την εξάτμιση της πρωινής δροσιάς σε συνδυασμό με τη μορφολογία του τοπίου και με την επιρροή της ψυχολογίας προκαλεί να το βλέπουν αρκετοί ως ανθρώπινες σκιές.
1965 – Σε δημοσιεύματα του Τύπου αναφέρονται οι πρώτες πληροφορίες για την ύπαρξη και δράση στο στρατό μιας συνωμοτικής οργάνωσης με το όνομα «ΑΣΠΙΔΑ» και την εμπλοκή σ’ αυτήν του Ανδρέα Παπανδρέου.
Υπόθεση Ασπίδα. Δύο εβδομάδες μετά τον ανασχηματισμό και την επιστροφή του Ανδρέα Παπανδρέου στην κυβέρνηση της Ένωσης Κέντρου ξέσπασε η “βόμβα” της υπόθεσης ΑΣΠΙΔΑ (Αξιωματικοί Σώσατε Πατρίδα, Ιδανικά, Δημοκρατία, Αξιοκρατία). Παράγοντες της Δεξιάς κατήγγειλαν ότι υπήρχε μέσα στο στρατό οργάνωση με τα αρχικά αυτά και με απόκλιση προς τα “αριστερά”, με πολιτικό αρχηγό το γιο του πρωθυπουργού. Από τα στοιχεία που αποκαλύφθηκαν αργότερα προέκυψε ότι ο Πέτρος Γαρουφαλιάς, ο στρατηγός Γεώργιος Γρίβας και ο στρατηγός Γεννηματάς είχαν ενημερωθεί για κάποιες “κινήσεις” για οργάνωση και “μυήσεις” σε ορισμένες στρατιωτικές μονάδες στην Κύπρο και στην Αθήνα, τουλάχιστον από τον Μάρτιο του 1965.
Κάποια στιγμή ενημέρωσαν το βασιλιά, όχι όμως και τον πρωθυπουργό. Κεντρικό πρόσωπο στις κινήσεις αυτές παρουσιαζόταν ο λοχαγός Άρις Μπουλούκος, παλαιό μέλος της οργάνωσης Χ του Γρίβα, που είχε τοποθετηθεί στην ΚΥΠ, κατόπιν επιμονής του συμπατριώτη του υπουργού Εξωτερικών Σταύρου Κωστόπουλου, και είχε μετατεθεί στην Κύπρο, κατόπιν παρακλήσεως του ίδιου του Γρίβα. Ο Μπουλούκος, μαζί με άλλους αξιωματικούς, είχαν επισκεφθεί επανειλημμένα τον Ανδρέα Παπανδρέου, με πρόσχημα κάποιο ρουσφέτι, στην πραγματικότητα όμως για να αποκτήσουν από τις επισκέψεις αυτές “ατού” και ακτινοβολία μεταξύ των συναδέλφων τους. Μία δακτυλογραφημένη αναφορά του Γρίβα προς τον Γαρουφαλιά, που έφτασε στα χέρια του πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου, περιείχε και τον “όρκο” της οργάνωσης του ΑΣΠΙΔΑ, ενώ στην εισαγωγική αναφορά του ο Γρίβας μνημόνευε τον Ανδρέα Παπανδρέου.
Ο ίδιος ο Ανδρέας Παπανδρέου σημειώνει στις αναμνήσεις του: “Η ανησυχία του πατέρα μου ξεκινούσε από το γεγονός ότι η εισαγωγική παράγραφος της αναφοράς του Γρίβα αναφερόταν σε εμένα. Ο Γρίβας υποστήριζε πως η επίσκεψή μου στην Κύπρο υπονόμευσε το ηθικό του εκεί ελληνικού στρατού και υπογράμμιζε το γεγονός ότι ο λοχαγός Μπουλούκος μιλούσε με θαυμασμό για μένα στους συναδέλφους του. Ο Γρίβας υπαινισσόταν πως υπήρχε στενός σύνδεσμος μεταξύ εμού και της ομάδας του ΑΣΠΙΔΑ”.
Η πρώτη δημόσια νύξη για τον ΑΣΠΙΔΑ έγινε στις 18 Μαΐου του 1965 από την εφημερίδα της Λάρισας Ημερήσιος Κήρυξ, όργανο του πρώην προέδρου της Βουλής Κωνσταντίνου Ροδόπουλου, τοποθετημένου στην ακραία δεξιά πτέρυγα της ΕΡΕ. Το ίδιο βράδυ, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι το υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανέθεσε στον αντιστράτηγο της στρατιωτικής δικαιοσύνης, Ι. Σίμο, να προχωρήσει σε ανακρίσεις σχετικά με τις πληροφορίες.
Ο Σίμος πληροφορήθηκε για την έκθεση που έστειλε ο Γρίβας στον Γαρουφαλιά και στον Κωνσταντίνο, χωρίς να έχει ενημερωθεί μέχρι τη στιγμή εκείνη ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου. Ταυτόχρονα, παραιτήθηκε ο αρχηγός της ΚΥΠ υποστράτηγος Αγόρος, ενώ ο υποδιευθυντής της ίδιας υπηρεσίας, αντισυνταγματάρχης Αλέξανδρος Παπατέρπος, προήχθη σε συνταγματάρχη και τοποθετήθηκε διοικητής μονάδος πυροβολικού στην Καστοριά. Τη θέση του στην ΚΥΠ κατέλαβε ο αντισυνταγματάρχης Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος. Ενώ λοιπόν ο αντιστράτηγος Σίμος άρχιζε το ανακριτικό του έργο, ταξιδεύοντας στην Κύπρο, η αντιπολίτευση εξαπέλυσε επίθεση με στόχο τον Ανδρέα Παπανδρέου.
Γεννήσεις
1897- Φρανκ Κάπρα (Francesco Rosario Capra, 18 Μαΐου 1897 – 3 Σεπτεμβρίου 1991) ήταν Ιταλός σκηνοθέτης, με καριέρα στις Η.Π.Α.. Κέρδισε τρία Όσκαρ Σκηνοθεσίας και ήταν υποψήφιος άλλες τρεις φορές. Φημίζεται κυρίως για τις κλασσικές του κωμωδίες όπως: Συνέβη μια νύχτα (It happened one night, 1934), Ο Πρίγκηψ των Δολλαρίων (Mr. Deeds goes to town, 1936), Ο κύριος Σμιθ πάει στην Ουάσινγκτον (Mr. Smith goes to Washington, 1939) και Μια Υπέροχη Ζωή (It’s a wonderful life, 1946).
Ο Φραντσέσκο Ροζάριο Κάπρα γεννήθηκε το 1897 στην Ιταλία και ο γονείς του μετανάστευσαν στο Λος Άντζελες των ΗΠΑ, όταν αυτός ήταν έξι χρονών. Σε μικρή ηλικία γράφτηκε στο σχολείο των τεχνών του Λος Άντζελες και με το 1918 πήρε πτυχίο σαν χημικός μηχανικός.
Όταν ξέσπασε ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος υπηρέτησε τον αμερικάνικο στρατό, κόλλησε όμως την ισπανική γρίπη και αναγκάστηκε να επιστρέψει στην Αμερική με βαθμό ανθυπολοχαγού. Το 1920 του δόθηκε η αμερικανική υπηκοότητα κι εκείνη την περίοδο ξεκίνησε να δουλεύει σε ταινίες του βωβού κινηματογράφου. Το 1924 με δυο συναδέλφους του, τον σεναριογράφο Ρόμπερτ Ρίσκιν και τον κάμεραμαν Τζόζεφ Γουόκερ, υπέγραψαν συμβόλαιο σαν ομάδα με την Columbia.
Μετά από μια σειρά επιτυχημένων ταινιών με την Columbia ήρθε η αναγνώριση με την πρώτη του υποψηφιότητα στα όσκαρ το 1933 με την ταινία Κυρία για μια μέρα (Lady For A Day), κι η επιβράβευση με το όσκαρ ένα χρόνο μετά για την ταινία Συνέβη μια νύχτα (It happened one night, 1934). Η ταινία αυτή με τον Κλαρκ Γκέιμπλ και την Κλοντέτ Κολμπέρ ήταν η πρώτη που τιμήθηκε και με τα πέντε βασικά βραβεία όσκαρ (ταινίας, σκηνοθεσίας, σεναρίου κι ερμηνειών).
Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’30 κέρδισε άλλες δυο φορές το βραβείο, το 1936 για το Ο Πρίγκηψ των Δολλαρίων και το 1938 για το Δε θα τα πάρεις μαζί σου (You Can’t Take it With You). Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, έκανε ντοκιμαντέρ και αντιπολεμικές ταινίες, υπηρετώντας το στρατό ως ταγματάρχης. Επιστρέφοντας απ’ τον πόλεμο συνέχισε να δουλεύει ως σκηνοθέτης κάνοντας ένα διάλειμμα οκτώ χρόνων τη δεκαετία του ’50. Τελευταία του ταινία ήταν το Η κόμισσα και ο γκάνγκστερ (A pocketful of miracles) του 1961 με τη Μπέτι Ντέιβις και το Γκλεν Φορντ και μετά αποσύρθηκε. Το 1982 το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου τον τίμησε με βραβείο προσφοράς στην 7η τέχνη. Πέθανε στον ύπνο του το 1991 σε ηλικία 94 χρονών.
Θάνατοι
1967 – Νικηφόρος Μανδηλαράς. Λόγω της ανάμειξής του στην υπόθεση ΑΣΠΙΔΑ ως συνηγόρου υπεράσπισης και της πολιτικής του δράσης, ο Νικηφόρος Μανδηλαράς κινδύνευε μετά την επιβολή της δικτατορίας. Έτσι στις 17 Μαΐου του 1967 επιβιβάστηκε κρυφά στο πλοίο RITA-V με σκοπό να διαφύγει στην Κύπρο. Πέντε ημέρες αργότερα όμως ψαράδες βρήκαν το πτώμα του στην παραλία Γενναδίου της Ρόδου.
Κατά την εκδοχή των αρχών, ο καπετάνιος του πλοίου Πέτρος Πόταγας έριξε τον Μανδηλαρά στη θάλασσα με ένα σωσίβιο, προκειμένου ο τελευταίος να κολυμπήσει ως την ακτή και να αποφύγει τη σύλληψη. Όμως ο δικηγόρος πηδώντας από το πλοίο, τραυματίστηκε στο κεφάλι και στη συνέχεια πνίγηκε και το πτώμα του ξεβράστηκε στην ακτή.
Υποστηρίζεται ωστόσο με βάση στοιχεία που υπάρχουν, ότι ο Νικηφόρος Μανδηλαράς πρέπει να βγήκε στην ακτή, όπου συνελήφθη και δολοφονήθηκε. Πρώτον ο Μανδήλαρας με τη σωματική διάπλαση που είχε (ήταν και δεινός κολυμβητής) ήταν απίθανο να τραυματιστεί πηδώντας από το πλοίο και να μην καταφέρει να κολυμπήσει μέχρι τη στεριά. Επίσης από φωτογραφίες του νεκρού Μανδηλαρά φαίνεται πως είχε δεχτεί χτυπήματα στο κεφάλι και είχε μια τρύπα στο θώρακα. Ακόμα όταν βρέθηκε το πτώμα του έτρεχε αίμα από το αυτί του, κάτι που δε θα μπορούσε να συμβεί αν είχε πνιγεί. Η δε έκθεση των γιατρών που εξέτασαν τη σορό του δεν υπεβλήθη άμεσα, αλλά αφού έφτασε από το εξωτερικό, λίγες μέρες αργότερα, ο ιατροδικαστής Καψάσκης.
Επιπλέον υπάρχει η μαρτυρία του Ροδίτη δικηγόρου Γιώργου Χιωτάκη, φίλου του Μανδηλαρά, δημάρχου Ρόδου το 1964 και πολιτευτή της Ένωσης Κέντρου, σύμφωνα με την οποία στις 18 Μαΐου τον πλησίασε μέσα στο δικαστικό μέγαρο ένας χωρικός και του είπε πως μεταφέρει μήνυμα του Μανδηλαρά που κρύβεται στην παραλία της Λάρδου. Ο Χιωτάκης με τον ίδιο χωρικό έστειλε μήνυμα στον Μανδηλαρά ζητώντας του να ορίσει τόπο συνάντησης, καθώς όμως δεν έλαβε απάντηση αποφάσισε την επομένη να ψάξει να τον βρει μόνος του. Στη διαδρομή με το αυτοκίνητο τον παρακολουθούσαν άνδρες της ασφάλειας και έμαθε ότι οι αρχές αναζητούσαν έναν δραπέτη. Δύο μέρες αργότερα ο Χιωτάκης έμαθε από τις εφημερίδες ότι ξεβράστηκε το πτώμα ενός αγνώστου άνδρα στην παραλία Γενναδίου.
Στη δίκη που ακολούθησε ο καπετάνιος Πέτρος Πόταγας καταδικάστηκε σε δώδεκα μήνες φυλάκιση για ανθρωποκτονία εξ αμελείας. Αργότερα ο Πόταγας έφυγε οικογενειακώς για την Νότια Αφρική, όπου πολύ σύντομα απεβίωσε υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες.
Παρ’ όλες τις προσπάθειες που έγιναν μετά την πτώση της δικτατορίας για να γίνει αναψηλάφηση της υπόθεσης, δεν κατέστη δυνατή η επανάληψη της δίκης. Στις 7 Δεκεμβρίου 1984 η υπόθεση ανασύρθηκε από το αρχείο και η Ολομέλεια Εφετών Αθηνών αποφάσισε την άσκηση νέας ποινικής δίωξης, χαρακτηρίζοντας τον θάνατο του Μανδηλαρά ανθρωποκτονία από πρόθεση. Η ποινική δίωξη στράφηκε κυρίως κατά των Κ. Παπαδόπουλου, αδελφού του δικτάτορα Γ. Παπαδόπουλου, και Ι. Λαδά, ενώ ανακριτής ορίστηκε ο Εφέτης Αθηνών Α. Φλούδας. Σύμφωνα με βούλευμα που εκδόθηκε δύο χρόνια αργότερα, για τους παραπάνω προέκυψαν στοιχεία για ηθική αυτουργία. Εν τέλει η διερεύνηση δεν τελεσφόρησε και η υπόθεση ξαναμπήκε στο αρχείο.
Στο link που ακολουθεί μπορείτε να διαβάσετε
ακόμα περισσότερα γεγονότα που συνέβησαν αυτή την ημερομηνία
Γέγονε 18 Μαΐου στην Ελλάδα και στον κόσμο
————————————————————————
Πηγές: sansimera.gr, el.wikipedia
