...
| Aρχείον Αγρινίου |
«Υπό κουστωδίαν στρατιωτών
και χωροφυλάκων»… οι επιτάφιοι
Με νέα εγκύκλιο του Ιεροθέου αποφεύχθηκαν επεισόδια,
ενώ απειλούνται εντάσεις κατά την Ανάσταση
Παρά την ένταση που είχε δημιουργηθεί τις προηγούμενες ημέρες για την απαγόρευση της περιφοράς των επιταφίων, εκείνη την Μεγάλη Παρασκευή (3.3.1953), ο Ιερόθεος με νέα εγκύκλιο επέτρεψε τελικά την περιφορά τους, θέτοντας ορισμένους περιορισμούς. Σύμφωνα με την εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ του Μεγάλου Σαββάτου (Φύλλο 4.4.1953), με αυστηρές ρυθμίσεις, οι ιερείς και οι αρχές κατάφεραν να συντονίσουν τις περιφορές με τέτοιο τρόπο ώστε να διασφαλιστεί η τάξη.
Ακολουθεί ολόκληρο το ρεπορτάζ της εφημερίδας:
«Η περιφορά των Επιταφίων εις τας πόλεις και κωμοπόλεις της Αιτωλοακαρνανίας εγένετο σήμερον ομαλώς, αποφευχθέντων των επεισοδίων, κατόπιν της πρωινής εγκυκλίου του μητροπολίτου Ιεροθέου, ο οποίος επέτρεψεν, υπό ωρισμένους περιορισμούς, όπως γίνη η περιφορά τούτων, συμφώνως προς την επιθυμίαν του λαού.
»Συγκεκριμένως, διά της εγκυκλίου του, η οποία εκοινοποιήθη εις όλους τους ιερείς της μητροπολιτικής του περιφερείας και εις τας αστυνομικάς αρχάς, ο μητροπολίτης επέτρεψε την περιφοράν εις ικανοποιητικήν διαδρομήν, καθώρισε όμως λεπτομερώς το πρόγραμμα ταύτης, ώστε να μη συναντηθούν εις διασταυρώσεις οδών επιτάφιοι δύο ή πλειόνων ναών.
»Ειδικώς εις το Μεσολόγγι, υπήρχεν έθιμον να συναντώνται όλοι οι Επιτάφιοι εις τον κήπον των Ηρώων, όπου εγίνετο δέησις υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των πεσόντων Ελλήνων και φιλελλήνων. Ο μητροπολίτης επέτρεψεν όπως εισέλθη εις τον κήπον μόνον ο Επιτάφιος της Αγίας Παρασκευής, εις δε τους άλλους δύο Επιταφίους, ήτοι του μητροπολιτικού ναού του Αγίου Σπυρίδωνος και του ναού του Αγίου Παντελεήμονος, επέτρεψεν όπως, κατά την διαδρομήν, διέλθουν εκ της πλατείας του δημαρχείου, αλλά με διαφοράν ενός τετάρτου της ώρας.
»Ο μητροπολίτης επέτρεψεν επίσης να στολισθούν με άνθη τα κουβούκλια των Επιταφίων, απηγόρευσε όμως την έξοδόν των εκ των ναών. Διά τούτο, μετά το πέρας της Ακολουθίας, οι ιερείς εξήγαγον από τα κουβούκλια τους Επιταφίους διά την περιφοράν, παρέμεινε δε εντός εκάστου ναού τμήμα στρατού, το οποίον εφρούρει τα κουβούκλια διά να μη αρπαγούν ταύτα υπό του λαού.
»Την περιφοράν των Επιταφίων επλαισίωνε μεγάλη δύναμις χωροφυλακής και στρατού. Ούτω, απετράπησαν επεισόδια. Ολίγα μόνον πυροτεχνήματα εκάησαν εις Μεσολόγγι, Αγρίνιον και Αιτωλικόν.
»Εις το Αιτωλικόν, όμως, ενώ η περιφορά των Επιταφίων έπρεπε να αρχίση την 9ην μ.μ., ήρχισε μόλις την 11ην μ.μ., διότι ο λαός ηρνήθη να αποχωρήση των ναών ενωρίτερον, επιθυμών να σεβασθή το τοπικόν έθιμον, καθ’ ο η περιφορά των Επιταφίων ήρχιζε το μεσονύκτιον και ετελείωνε την 3ην π.μ. Πάντως ούτε και εκεί εσημειώθησαν επεισόδια.»
«Απειλούνται επεισόδια κατά την ανάστασιν»
»Παρά την ικανοποιητικήν ρύθμισιν του ζητήματος της περιφοράς των Επιταφίων, απειλούνται σήμερον επεισόδια κατά την εορτήν της Αναστάσεως. Συγκεκριμένως, ενώ κατά το πανελλήνιον έθιμον η λειτουργία αρχίζει την 11.15 μ.μ. και η Ανάστασις γίνεται ακριβώς το μεσονύκτιον, ο μητροπολίτης Ιερόθεος διέταξεν όπως αι καμπάνες των ναών εις την περιφέρειάν του σημάνουν την 3ην π.μ. της Κυριακής και η Ανάστασις γίνη την 3.45 π.μ.»
Σύμφωνα με δημοσίευμα του ΕΜΠΡΟΣ το βράδυ της Μ. Παρασκευής στο χωριό Δοκίμι, ο ιερέας αρνήθηκε να περιφέρει το «Σώμα του Χριστού» με το κουβούκλιο, υπακούοντας στην απαγορευτικής εντολής του μητροπολίτη Ιερόθεου. Οι ενορίτες όμως, αφού εξουδετέρωσαν την αντίσταση τριών φρουρών χωροφυλάκων, πήραν το κουβούκλιο και χωρίς την παρουσία του ιερέα το περιεφέραν ψάλλοντας εγκώμια. Η αστυνομία από τα δεκαέξι άτομα που συνέλαβε κράτησε τα τέσσερα. Εναντίον τους υποβλήθηκαν μηνύσεις, όπως επίσης και εναντίον κάποιων για ρίψη χαλκουνιών και κροτίδων.
Παρόμοιο σκηνικό εκτυλίχτηκε την ίδια μέρα και στην Αγία Τριάδα Παναιτωλίου, όπου οι ενορίτες έφυγαν από την εκκλησία, αφού δεν μπόρεσαν να αναχαιτίσουν την αντίσταση των αστυνομικών, ενώ η περιφορά του «Σώματος» του Επιταφίου έγινε με ελάχιστους κατοίκους. (ΕΜΠΡΟΣ, 6/04/1953)
Φωτογραφία: Αγία Τριάδα Πανιατωλίου
Έρευνα – Κείμενα: Λ. Τηλιγάδας
——————————————————————————————-
Η μνήμη είναι μια δυνατότητα για να διευρύνουμε το μέλλον
και όχι για να το συρρικνώσουμε στο ήδη ξεπερασμένο παρελθόν
