...
Η ταυτότητα της ημέρας
και τα γεγονότα που την «σημάδεψαν»
| 22 Οκτωβρίου 2025 |
Είναι η 295η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο.
Υπολείπονται 70 ημέρες για τη λήξη του.
🌅 Ανατολή ήλιου: 07:40 – Δύση ήλιου: 18:38 – Διάρκεια ημέρας: 10 ώρες 58 λεπτά
🌑 Σελήνη 0.8 ημέρας
| Χρόνια πολλά στους: Αβέρκιο, Αβερκία και Μαξιμιλιανό |
Γεγονότα
1950 – Αρχίζει το πρώτο Μουντομπάσκετ στο Μπουένος Άιρες. Θα ολοκληρωθεί στις 3 Νοεμβρίου, με νικήτρια την ομάδα της Αργεντινής. To Παγκόσμιο Κύπελλο Καλαθοσφαίρισης, στο οποίο μετέχουν μόνο εθνικές ομάδες ανδρών, που ανήκουν στη δύναμη της FIBA, διεξάγεται κάθε τέσσερα χρόνια από το 1950, με τρεις εξαιρέσεις (1959, 1970, 2019).
Η δομή του θυμίζει αρκετά το ποδοσφαιρικό Μουντιάλ, που ήταν άλλωστε και το πρότυπο του εμπνευστή του Ρενάτο Γουίλιαμ Τζόουνς. Την ιδέα για τη διοργάνωση ενός παγκοσμίου πρωταθλήματος είχε ο Εγγλέζος γενικός γραμματέας της FIBA Ρενάτο Γουίλιαμ Τζόουνς (1906-1981). Την κατέθεσε ενώπιον του συνεδρίου της παγκόσμιας ομοσπονδίας, που διεξαγόταν στο Λονδίνο το 1948, στο περιθώριο των Ολυμπιακών Αγώνων.
Η πρόταση του Τζόουνς έγινε αποδεκτή από τους συνέδρους και η πρώτη διοργάνωση ανατέθηκε στην Αργεντινή, τη μόνη χώρα που κατέθεσε υποψηφιότητα. Για ευρωπαϊκή χώρα ούτε λόγος εκείνη την περίοδο, που η γηραιά ήπειρος μετρούσε τις πληγές της από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η πρώτη διοργάνωση του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος Καλαθοσφαίρισης διεξήχθη από 22 Οκτωβρίου έως 3 Νοεμβρίου 1950 στο Μπουένος Άιρες, με νικήτρια την ομάδα της διοργανώτριας χώρας.
Η χώρα μας πρωτοεμφανίστηκε σε τελική φάση Μουντομπάσκετ το 1986 στην Ισπανία, ένα χρόνο πριν από τον θρίαμβο του Ευρωμπάσκετ της Αθήνας, και κατέλαβε τη 10η θέση. Από τότε δίνει συνεχώς το παρών, εκτός από το 2002, με κορυφαία στιγμή την κατάκτηση του αργυρού μεταλλίου το 2006 στην Ιαπωνία και αφού στον ημιτελικό είχε αποκλείσει με «κατοστάρα» (101-95) την ομάδα των Ηνωμένων Πολιτειών(101 – 95).
1964 – Η Σουηδική Ακαδημία ανακοίνωσε ότι το Νόμπελ Λογοτεχνίας απονεμόταν στον Ζαν-Πολ Σαρτρ, «για το έργο του, πλούσιο σε ιδέες και διαποτισμένο από το πνεύμα της ελευθερίας και της αναζήτησης της αλήθειας». Ο σπουδαίος Γάλλος φιλόσοφος, θεατρικός συγγραφέας και υπαρξιστής διανοητής, όμως, αρνήθηκε την τιμή, δηλώνοντας ότι η αποδοχή του βραβείου θα μείωνε το γόητρο και την ανεξαρτησία της συγγραφικής του δουλειάς. Μαζί με τον Ρώσο ποιητή Μπόρις Πάστερνακ, υπήρξαν οι μοναδικοί λογοτέχνες που απέρριψαν το Νόμπελ.
Ο Σαρτρ, γνωστός για τον αντισυμβατικό του χαρακτήρα, είχε αρνηθεί και άλλες τιμητικές διακρίσεις, όπως το Τάγμα της Λεγεώνας της Τιμής και μια έδρα στο Κολέγιο της Γαλλίας. Στο γράμμα του προς τη Σουηδική Ακαδημία εξηγούσε: «Ο συγγραφέας που δέχεται μια τέτοια τιμή συνδέεται με τον θεσμό που τον τίμησε. Δεν θέλω να μετατραπώ σε θεσμό». Μάλιστα, είχε προειδοποιήσει την Ακαδημία, πριν ακόμη την ανακοίνωση, να μην τον συμπεριλάβει στις υποψηφιότητες —το γράμμα του όμως έφτασε αργά.
Υπαρξιστής και μαρξιστής, ο Σαρτρ πρέσβευε ότι «η ύπαρξη προηγείται της ουσίας» και ότι «οι άνθρωποι είναι καταδικασμένοι να είναι ελεύθεροι», δηλαδή απόλυτα υπεύθυνοι για τις πράξεις τους. Επηρεασμένος από τον Νίτσε, απέρριπτε κάθε υπερβατικό νόημα της ζωής, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις. Παρ’ όλα αυτά, έργα όπως Η Ναυτία, Ο Τοίχος και Κεκλεισμένων των Θυρών καθιέρωσαν τον Σαρτρ ως έναν από τους πιο επιδραστικούς διανοητές και δημιουργούς του 20ού αιώνα.
Γεννήσεις
1917 – Τζόαν Φοντέιν. Η Τζόαν Φοντέιν ήταν Βρετανίδα ηθοποιός και Αμερικανίδα υπήκοος από το 1943, γνωστή για τον πρωταγωνιστικό ρόλο στις ταινίες του Άλφρεντ Χίτσκοκ Ρεβέκκα του 1940 και Υποψίες του 1941, καθώς και για την αντιπαλότητα με την αδελφή της, την ηθοποιό Ολίβια Ντε Χάβιλαντ.
Η Φοντέιν ήταν βραβευμένη με Όσκαρ ερμηνείας για την ταινία Υποψίες και η μοναδική ηθοποιός που κέρδισε ποτέ `Οσκαρ για πρωταγωνιστικό ρόλο σε ταινία του Χίτσκοκ. Άλλες αξιομνημόνευτες ταινίες της είναι οι Γυναίκες (1939), Ο Πύργος του Πόνου (1943) και Το γράμμα μιας άγνωστης του 1948.
Η Τζόαν Ντε Μπουβουάρ Ντε Χάβιλαντ γεννήθηκε στο Τόκιο από Βρετανούς γονείς, τον δικηγόρο Ουόλτερ Ντε Χάβιλαντ και την ηθοποιό Λίλιαν Αυγούστα Ρουζ. Οι γονείς της χώρισαν όταν αυτή ήταν δύο χρονών και μεταφέρθηκε με τη μητέρα της και την αδελφή της Ολίβια στην Σαρατόγκα της Καλιφόρνιας. Η αντιπαλότητα με την αδελφή της υπήρχε απ’ όταν ήταν μικρές κι η έχθρα μεταξύ τους μεγάλωσε απ’ τη στιγμή που διάλεξαν να γίνουν κι οι δύο ηθοποιοί, τόσο ώστε να έχουν αποξενωθεί από το 1975.
Η Τζόαν για να μην επισκιάσει την καριέρα της μεγάλης της αδελφής, όταν πήγε στο Χόλυγουντ πήρε το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο της μητέρας της και από τότε έγινε γνωστή ως Τζόαν Φοντέιν. Οι πρώτες της ταινίες ήταν αδιάφορες ή σε δεύτερους ρόλους, είχε την τύχη όμως να την επιλέξει ο Ντέιβιντ Σέλζνικ το 1940 για τον πρωταγωνιστικό ρόλο στη μεταφορά του μυθιστορήματος της Δάφνης Ντι Μοριέ Ρεβέκκα με σκηνοθέτη τον Άλφρεντ Χίτσκοκ και συμπρωταγωνιστή τον Λόρενς Ολίβιε. Προτάθηκε για Όσκαρ εκείνη τη χρονιά αλλά έχασε απ’ τη Τζίντζερ Ρότζερς.
Η επόμενη χρονιά τη βρήκε ξανά υποψήφια για Όσκαρ, αυτή τη φορά είχε όμως αντίπαλο την αδελφή της, που ήταν επίσης υποψήφια με την ταινία Αύριο δε θα ξημερώσει (Hold back the dawn, 1941). Κέρδισε το Όσκαρ για την ταινία Υποψίες υπερισχύοντας της Ντε Χάβιλαντ. Είχε άλλη μια υποψηφιότητα το 1943 για την ταινία Πεθαίνω από Αγάπη και την τύχη να δουλέψει με άλλους μεγάλους σκηνοθέτες όπως τον Μπίλι Γουάιλντερ, τον Μαξ Όφιλς, τον Φριτς Λανγκ και τον Ρόμπερτ Ρόσσεν. Αποσύρθηκε το 1966 κάνοντας σποραδικές εμφανίσεις στην τηλεόραση τα χρόνια που ακολούθησαν. Απεβίωσε το Δεκέμβριο του 2013 από φυσικά αίτια.
Θάνατοι
1990 – Λουί Αλτουσέρ. Ο Λουί Αλτουσέρ γεννήθηκε το 1918 στο Μπιρμαντράις της Αλγερίας, γιος διευθυντή τράπεζας. Η οικογένειά του εγκαταστάθηκε αργότερα στη Μασσαλία και στη Λυών, όπου ο νεαρός Αλτουσέρ διακρίθηκε για τις επιδόσεις του. Το 1939 εισήχθη στην περίφημη École Normale Supérieure του Παρισιού. Φανατικός καθολικός στα νεανικά του χρόνια, εντάχθηκε στην οργάνωση Action Catholique. Με το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου επιστρατεύτηκε και αιχμαλωτίστηκε από τους Γερμανούς, περνώντας χρόνια σε στρατόπεδο εργασίας στο Σλέσβιχ. Η εμπειρία αυτή τον σημάδεψε βαθιά, προκαλώντας του σοβαρά ψυχολογικά τραύματα.
Μετά την απελευθέρωση ολοκλήρωσε τις σπουδές του και το 1948 διορίστηκε καθηγητής φιλοσοφίας στην ENS. Την ίδια περίοδο απομακρύνθηκε από τον καθολικισμό και προσχώρησε στο Κομμουνιστικό Κόμμα Γαλλίας. Το 1949 γνώρισε τη σύντροφό του, Ελέν Ριτμάν Λεγκοτιέν. Κατά τις δεκαετίες 1950 και 1960 ανέπτυξε έντονη θεωρητική δραστηριότητα, γράφοντας μελέτες για τον Μοντεσκιέ και τον Μαρξ, και ασκώντας κριτική τόσο στον ουμανισμό του Σαρτρ όσο και στον οικονομισμό του ΚΚΓ.
Το 1965 δημοσίευσε το Να διαβάσουμε το Κεφάλαιο, θεμελιώνοντας τον «αλτουσερισμό» ως ιδιαίτερη μαρξιστική σχολή σκέψης. Το 1970 έγραψε το καθοριστικό έργο Ιδεολογία και ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους, όπου ανέλυσε πώς το κράτος αναπαράγει την κυρίαρχη ιδεολογία μέσω θεσμών όπως το σχολείο, η εκκλησία και τα ΜΜΕ.
Η ψυχική του υγεία επιδεινώθηκε τραγικά· το 1980, σε κρίση μανιοκατάθλιψης, σκότωσε τη γυναίκα του και κρίθηκε ακαταλόγιστος. Έζησε τα επόμενα χρόνια σε ψυχιατρικά ιδρύματα και πέθανε το 1990, αφήνοντας πίσω του έργο που καθόρισε τον δυτικό μαρξισμό του 20ού αιώνα.
Στο link που ακολουθεί μπορείτε να διαβάσετε
ακόμα περισσότερα γεγονότα που συνέβησαν αυτή την ημερομηνία
Γέγονε την 22α Οκτωβρίου
————————————————————————
Πηγές: sansimera.gr, el.wikipedia
