Μνήμη χρονολογίου της 17ης Δεκεμβρίου


...

Η ταυτότητα της ημέρας
και τα γεγονότα που την «σημάδεψαν»

| 17 Δεκεμβρίου 2025 |

Είναι η 351η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο.
Υπολείπονται 14 ημέρες για τη λήξη του.
🌅  Ανατολή ήλιου: 07:34 – Δύση ήλιου: 17:07 – Διάρκεια ημέρας: 9 ώρες 33 λεπτά
🌘  Σελήνη 26.3 ημερών.

| Χρόνια πολλά στους: Αζαρία, Ανανία, Ανανούλα,
Δανιήλ, Δανιηλία, Διονύσιο και Διονυσία. |


Γεγονότα

 

1903 – Η πρώτη πτήση παγκοσμίως με μηχανοκίνητο αεροπλάνο. Σε ένα απομονωμένο παραθαλάσσιο χωριό των Ηνωμένων Πολιτειών, δύο αδέλφια που κατασκεύαζαν ποδήλατα έμελλε να αλλάξουν για πάντα την πορεία της ανθρώπινης ιστορίας. Ο Γουίλμπερ και ο Όρβιλ Ράιτ πραγματοποίησαν την πρώτη απολύτως ελεγχόμενη, μηχανοκίνητη πτήση αεροπλάνου βαρύτερου από τον αέρα. Η πτήση διήρκεσε μόλις 12 δευτερόλεπτα και κάλυψε 37 μέτρα, απόσταση μικρότερη από το μήκος ενός σύγχρονου επιβατικού αεροσκάφους, αλλά το τεχνολογικό και συμβολικό της βάρος ήταν ανυπολόγιστο.

Το 1903 ολοκλήρωσαν το Flyer 1, ένα ξύλινο διπλάνο με πρωτότυπο κινητήρα, σχεδιασμένο ειδικά για να είναι ελαφρύς και αξιόπιστος. Το πεδίο δοκιμών τους ήταν το Κίτι Χοκ της Βόρειας Καρολίνας, ιδανικό λόγω των σταθερών ανέμων και των αμμωδών εκτάσεων. Μετά από μια αποτυχημένη απόπειρα στις 14 Δεκεμβρίου, στις 17 του μήνα ο Όρβιλ Ράιτ απογειώθηκε επιτυχώς στις 10:35 το πρωί. Ακολούθησαν άλλες τρεις πτήσεις την ίδια μέρα, με την τελευταία να διαρκεί 59 δευτερόλεπτα και να φτάνει τα 260 μέτρα. Εκείνη τη μέρα γεννήθηκε η αεροπορία.

 

 

1967 – Ιδρύεται η Πανελλήνια Αντιδικτατορική Οργάνωση Σπουδαστών «Ρήγας Φεραίος», μετέπειτα ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος, η νεολαιϊστικη οργάνωση του ΚΚΕ (εσ.). Υπήρξε η οργάνωση νεολαίας του ΚΚΕ εσωτερικού και μία από τις πιο δραστήριες πολιτικές νεολαίες της μεταπολεμικής Ελλάδας. Ιδρύθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 1967, λίγους μήνες μετά το πραξικόπημα, με την ονομασία Πανελλήνια Αντιδικτατορική Οργάνωση Σπουδαστών (ΠΑΟΣ) «Ρήγας Φεραίος», κυρίως από πρώην μέλη της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη. Μετά τη διάσπαση του ΚΚΕ το 1968, η οργάνωση τοποθετήθηκε υπέρ του ΚΚΕ εσωτερικού και αποτέλεσε τον βασικό του νεολαιίστικο βραχίονα.

Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας ανέπτυξε έντονη και πολύμορφη αντιδικτατορική δράση. Εκατοντάδες μέλη της συνελήφθησαν, βασανίστηκαν και φυλακίστηκαν, με τις συνολικές καταδίκες να ανέρχονται σε πολλούς αιώνες φυλάκισης. Παράλληλα, ο Ρήγας Φεραίος συνέβαλε αποφασιστικά στη συγκρότηση του μαζικού φοιτητικού κινήματος, διαδραματίζοντας πρωταγωνιστικό ρόλο στη δημιουργία των Φοιτητικών Επιτροπών Αγώνα, συλλογικοτήτων που έδρασαν δημόσια μέσα στις σχολές και τα αμφιθέατρα, διεκδικώντας ελευθερίες λόγου και συνάθροισης.

Στο εσωτερικό της ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος διαμορφώθηκε σταδιακά πλειοψηφούσα αριστερή πτέρυγα, επηρεασμένη από τον κριτικό μαρξισμό του Νίκου Πουλαντζά και του Λουί Αλτουσέρ, καθώς και από διεθνή γεγονότα όπως ο Γαλλικός Μάης του ’68. Η πτέρυγα αυτή συγκρούστηκε με τις πολιτικές επιλογές του κόμματος, ιδιαίτερα μετά την εκλογική αποτυχία του 1977, οδηγώντας σε βαθιά εσωτερική κρίση και σε μαζικές διαγραφές. Οι διαγραφέντες ίδρυσαν την ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος – Β΄ Πανελλαδική.

Μετά τη διάσπαση του 1987 και τη δημιουργία της ΕΑΡ, ο Ρήγας Φεραίος παρέμεινε νεολαία του ΚΚΕ εσωτερικού – Ανανεωτική Αριστερά, αλλά σταδιακά συρρικνώθηκε. Το 1999 τα εναπομείναντα μέλη μετονομάστηκαν σε Νεολαία ΑΚΟΑ. Η οργάνωση εξέδιδε τον Θούριο και ανέδειξε στελέχη που διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στη μεταπολιτευτική πολιτική ζωή.

 

Γεννήσεις

 

1900 – Κατίνα Παξινού. Γεννήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου 1900 στον Πειραιά, κόρη μεγαλοαστικής οικογένειας. Πατέρας της ήταν ο αλευροβιομήχανος Βασίλης Κωνσταντόπουλος και μητέρα της η Ελένη Μαλανδρίνου. Τα πρώτα της χρόνια τα πέρασε σε αυστηρά εκπαιδευτικά περιβάλλοντα: φοίτησε στη Σχολή Χιλ, στη Σχολή Καλογραιών της Τήνου και, λόγω του ζωηρού χαρακτήρα της, εσώκλειστη σε σχολείο της Ελβετίας. Εκεί άρχισε και η συστηματική καλλιτεχνική της καλλιέργεια. Σπούδασε μουσική και τραγούδι στο Ωδείο της Γενεύης και συνέχισε τις σπουδές της στη Βιέννη και στο Βερολίνο.

Παντρεύτηκε τον βιομήχανο Παξινό και απέκτησαν δύο κόρες, από τις οποίες η μία πέθανε σε νεαρή ηλικία. Η καλλιτεχνική της σταδιοδρομία ξεκίνησε νωρίς και γρήγορα ξεχώρισε για το ένστικτο, τη δύναμη και τη βαθιά αφοσίωσή της στην τέχνη. Σημαντικός σταθμός υπήρξε το 1920, όταν ερμήνευσε τη Βεατρίκη στην όπερα Αδελφή Βεατρίκη του Δημήτρη Μητρόπουλου στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. Το 1929 καθιερώθηκε και στο θέατρο πρόζας με το έργο Η γυμνή γυναίκα στο θέατρο Κοτοπούλη.

Από το 1931 συνεργάστηκε στενά με τον Αιμίλιο Βεάκη και εντάχθηκε στον θίασο του Αλέξη Μινωτή, τον οποίο και παντρεύτηκε. Με το Εθνικό Θέατρο, όπου έγινε μόνιμο μέλος το 1940, εμφανίστηκε σε σημαντικές ευρωπαϊκές σκηνές. Κατά τον πόλεμο εγκαταστάθηκε στις ΗΠΑ και κατέκτησε το Μπρόντγουεϊ, ενώ το 1944 τιμήθηκε με Όσκαρ Β΄ Γυναικείου Ρόλου για την ταινία Για ποιον χτυπά η καμπάνα, πρώτη μη Αμερικανίδα και πρώτη Ελληνίδα που έλαβε τη διάκριση.

Μετά την επιστροφή της στην Ελλάδα το 1952, αφοσιώθηκε κυρίως στο αρχαίο δράμα και σε μεγάλους δραματικούς ρόλους του σύγχρονου θεάτρου, συμμετέχοντας και σε διεθνείς κινηματογραφικές παραγωγές. Παρά την επιδείνωση της υγείας της, συνέχισε να παίζει μέχρι τα όρια της ανθρώπινης αντοχής. Πέθανε στις 22 Φεβρουαρίου 1973, αφήνοντας πίσω της μια ανεπανάληπτη παρακαταθήκη στο ελληνικό και παγκόσμιο θέατρο.

 

Θάνατοι

1830 – Σιμόν Ντε Μπολιβάρ. Υπήρξε ηγετική μορφή των αγώνων για την ανεξαρτησία της Λατινικής Αμερικής και μία από τις πιο εμβληματικές φυσιογνωμίες της παγκόσμιας επαναστατικής ιστορίας. Γεννήθηκε στο Καράκας, σε εύπορη οικογένεια κρεολών, και έλαβε ευρεία μόρφωση στην Ευρώπη, όπου ήρθε σε επαφή με τις ιδέες του Διαφωτισμού και τη Γαλλική Επανάσταση, που καθόρισαν βαθιά την πολιτική του σκέψη.

Με την επιστροφή του στη Βενεζουέλα εντάχθηκε ενεργά στο κίνημα κατά της ισπανικής αποικιοκρατίας. Από το 1810 και έπειτα ανέλαβε πρωταγωνιστικό ρόλο στους απελευθερωτικούς πολέμους, αντιμετωπίζοντας επανειλημμένες ήττες, εξορίες και πολιτικές απογοητεύσεις. Παρ’ όλα αυτά, με επιμονή και στρατηγική ευφυΐα, κατόρθωσε να ηγηθεί επιτυχημένων εκστρατειών που οδήγησαν στην ανεξαρτησία της Βενεζουέλας, της Νέας Γρανάδας (σημερινή Κολομβία), του Εκουαδόρ, του Περού και της Βολιβίας, η οποία φέρει το όνομά του.

Ο Μπολιβάρ δεν υπήρξε μόνο στρατιωτικός ηγέτης, αλλά και πολιτικός στοχαστής. Οραματίστηκε τη δημιουργία μιας ενωμένης Λατινικής Αμερικής, ικανής να αντισταθεί στις ξένες επεμβάσεις και τον κατακερματισμό. Το σχέδιό του για τη Μεγάλη Κολομβία, ωστόσο, προσέκρουσε σε τοπικά συμφέροντα, εμφύλιες συγκρούσεις και προσωπικές φιλοδοξίες, οδηγώντας τελικά στη διάλυσή της.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του, απογοητευμένος και απομονωμένος, παραιτήθηκε από την εξουσία. Πέθανε το 1830 στη Σάντα Μάρτα, φτωχός και ασθενής, αφήνοντας πίσω του μια τεράστια ιστορική κληρονομιά. Ο «Απελευθερωτής», όπως έμεινε γνωστός, παραμένει σύμβολο ελευθερίας, ανεξαρτησίας και ανεκπλήρωτου πολιτικού οράματος.

 

Στο link που ακολουθεί μπορείτε να διαβάσετε
ακόμα περισσότερα γεγονότα που συνέβησαν αυτή την ημερομηνία
Γέγονε την 17η Δεκεμβρίου

 

————————————————————————
Πηγές: sansimera.gr, el.wikipedia