...
Λιβαδάκι
To Λιβαδάκι απέχει από το Αγρίνιο περίπου 98,3 χλμ.
Ο χρόνος που απαιτείται για τη διαδρομή με αυτοκίνητο
είναι 2 ώρες και 37 λεπτά ανάλογα με τις κυκλοφοριακές συνθήκες
και την ακριβή διαδρομή που θα επιλέξετε.
| Με click στον χάρτη σε μεγέθυνση η διαδρομή|
Απ’ τ’ Αμπέλια στην Αβόρανη
Το Λιβαδάκι είναι ένα γραφικό ορεινό χωριό στην ορεινή Ναυπακτία
Ανήκει στη δημοτική ενότητα Πλατάνου του δήμου Ναυπακτίας
Σύμφωνα με την απογραφή του 2021, ο πληθυσμός του είναι 43 κάτοικοι,
από 88 κατοίκους που είχε κατά την απογραφή του 2011
Επιμέλεια: Λ. Τηλιγάδας
Η Αβόρανη, το χωριό που «δεν το έπαιρνε ο βοριάς», δεν ήταν πάντα εκεί που τη βρίσκουμε σήμερα. Η πρώτη της εγκατάσταση βρισκόταν στην περιοχή των Αμπελιών, περίπου εκατό με διακόσια μέτρα πάνω από το Φείδαρη. Εκεί, σύμφωνα με την παράδοση και τις τοπικές μαρτυρίες, χτίστηκε ο αρχικός πυρήνας του χωριού. Από αυτόν τον πρώτο οικισμό, στις μέρες μας, δεν σώζεται τίποτε άλλο πέρα από την εκκλησία και το παλιό νεκροταφείο πίσω από το ιερό.
Το σημερινό Λιβαδάκι ονομάζεται έτσι επίσημα από το 1931. Παλαιότερα λεγόταν Αβόρανη. Η ετυμολογία του ονόματος αποδίδεται είτε στο στερητικό «α» και τον βορρά, είτε στον βοριά. Σε κάθε περίπτωση, το όνομα είναι ελληνικό. Και αυτό έχει σημασία, γιατί βρισκόμαστε σε μια περιοχή όπου σχεδόν όλα τα γύρω χωριά φέρουν σλαβικές ονομασίες. Παλούκοβα, Τέρνοβα, Αράχωβα, Στίστα, Τσελίστα, Σινίστα. Η Αβόρανη ξεχωρίζει. Και η παράδοση προσπαθεί να το εξηγήσει.
Φωτογραφίες από το παλιό χωριό
Λέγεται πως το χωριό ιδρύθηκε από τρία αδέλφια που ήρθαν κυνηγημένα από τον Μωριά, μετά την κατάκτηση της Ελλάδας από τους Τούρκους. Ο Μιχάλης, ο Κίτσος και ο Αδάμ. Είχαν σκοτώσει, λέει, κάποιον πασά και για λόγους ασφαλείας δεν κράτησαν το επώνυμό τους. Από αυτούς προέρχονται οι Μιχαλαίοι, οι Κιτσαίοι και οι Αδαμαίοι. Το στοιχείο αυτό θεωρείται πιθανό, καθώς είναι γνωστό ότι στην περιοχή της Αβόρανης, της Αμπλιανής, της Παλούκοβας και της Γραμμένης Οξιάς έβρισκαν συχνά καταφύγιο κυνηγημένοι ραγιάδες του κάμπου, λόγω της δράσης τους ενάντια στους Τούρκους.
Το χωριό, σφηνωμένο ανάμεσα στην Τέρνοβα και την Αμπλιανή, επεκτάθηκε στα όρια των γειτονικών κοινοτήτων. Αυτό έγινε με τρόπο βίαιο και προκάλεσε συνεχείς συγκρούσεις. Από γενιά σε γενιά περνά η ιστορία ότι σε φιλονικία για τα σύνορα σκοτώθηκε ένας Αμπλιανίτης, ο Κρίντας. Πότε έγινε αυτό, δεν είναι γνωστό. Είναι γνωστό όμως ότι ως αποζημίωση παραχωρήθηκε στους Αμπλιανίτες η περιοχή ανάμεσα στους δύο παραπόταμους, τον Αμπλιανίτικο και τον Αβορανίτικο, η λεγόμενη Τάμζα.
Ανάλογες συγκρούσεις υπήρξαν και με την Τέρνοβα. Λέγεται ότι οι Τερνοβίτες παραχώρησαν την Καναβίστρα στους Αβορανίτες, ύστερα από διαμάχες. Ακόμη και το 1932 υπήρχαν διεκδικήσεις για το νότιο τμήμα της Αβόρανης, στον Καράπαπα και τον Άμμο. Τότε πια οι διαφορές λύθηκαν στα δικαστήρια. Παλιότερα όμως λύνονταν με αίμα.
Η πιο βαριά υπόθεση είναι η δολοφονία του παπά Παπαβασιλείου. Μεγάλη Πέμπτη, το 1826 –ή κατά άλλους το 1823– ενώ διάβαζε ένα από τα Δώδεκα Ευαγγέλια, δέχτηκε πυροβολισμό από τη φεγγίστρα του ιερού. Το βόλι διαπέρασε το σώμα του και τρύπησε το Ευαγγέλιο, το οποίο φυλάσσεται μέχρι σήμερα στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής. Δράστης φέρεται ένας Τσιμπούκης από την Τέρνοβα. Ακούστηκε ότι τον έβαλαν οι Τούρκοι, αλλά αυτό δύσκολα στέκει. Οι ίδιοι μπορούσαν να τον συλλάβουν και να τον εκτελέσουν. Πιο πιθανό είναι ότι το έγκλημα συνδέεται με τις τοπικές συγκρούσεις και τις πολιτικές διαιρέσεις της εποχής.
Οι πολιτικές αντιθέσεις φαίνονται και σε άλλα περιστατικά. Κάτοικοι κατέδωσαν συγχωριανό τους στους Τούρκους για να λύσουν προσωπικές και κοινοτικές διαφορές. Ο άνθρωπος αυτός κρεμάστηκε σε μελικοκιά στα σύνορα Σιάχου και Σμάνης. Το δέντρο κόπηκε αργότερα για να μη θυμίζει το γεγονός. Το κούτσουρο υπήρχε μέχρι τα χρόνια του πατέρα του αφηγητή.
Όλα αυτά δείχνουν ότι η ζωή στο πρώτο χωριό, στα Αμπέλια, δεν κράτησε πολύ. Η περιοχή ήταν μικρή, δεν είχε επαρκές νερό και δεν άφησε ίχνη μόνιμων κτισμάτων. Βρέθηκαν μόνο κεραμίδια, πιθάρια και ενδείξεις κεραμιδαριών, που πιθανότατα ανήκαν στην Τέρνοβα. Αυτό ενισχύει την άποψη ότι οι Αβορανίτες εγκαταστάθηκαν σε ξένους χώρους, γεγονός που όξυνε τις αντιπαλότητες.
Σύμφωνα με την παράδοση, η μετακίνηση έγινε όταν ένας βοσκός, ψάχνοντας τα χαμένα του βόδια, ανακάλυψε ένα μεγάλο λιβάδι με άφθονο νερό και χορτάρι. Εκεί χτίστηκε το νέο χωριό, το σημερινό Λιβαδάκι. Το παλαιότερο σωζόμενο στοιχείο είναι αγκωνάρι σπιτιού με χαραγμένη τη χρονολογία 1684. Πριν από αυτό, οι πρώτοι κάτοικοι φαίνεται ότι έστησαν πρόχειρα σπίτια στη θέση Παλιόσπιτα, σε ανήλιαγο και κρυφό μέρος, για να μην φαίνονται στους Τούρκους.
Αρχειακές πηγές επιβεβαιώνουν ότι το 1575 υπήρχε χωριό με το όνομα Απάνω Αβόρανη, πράγμα που σημαίνει ότι υπήρχε ακόμη και η Κάτω Αβόρανη, δηλαδή το χωριό των Αμπελιών. Άρα η μετοίκηση ήταν σταδιακή και όχι άμεση.
Οι κάτοικοι μετέφεραν τους Αγίους τους. Πρώτη χτίστηκε η εκκλησία της Παναγιάς, στο ψηλότερο σημείο του χωριού. Αργότερα χτίστηκε απέναντι, στο βόρειο ύψωμα, η Αγία Παρασκευή. Παρ’ όλα αυτά, το Πάσχα το χωριό συνέχιζε για χρόνια να γιορτάζει στα Αμπέλια, δείχνοντας πόσο ζωντανός παρέμενε ο δεσμός με τον παλιό τόπο.
Με τα χρόνια, η πλειονότητα των Αβορανιτών κατέβηκε χαμηλότερα και εγκαταστάθηκε στις όχθες της Ερμίτσας, χτίζοντας τη Νέα Αβόρανη, τη σημερινή Αβόρανη του κάμπου. Σήμερα αποτελεί έδρα τοπικής κοινότητας, στη δημοτική ενότητα Θεστιέων του Δήμου Αγρινίου. Μέχρι το 2000 ο πληθυσμός μειωνόταν. Την τελευταία εικοσαετία όμως η τάση αυτή έχει αρχίσει να αντιστρέφεται.
Η Αβόρανη δεν είναι ένα χωριό με μία μόνο ιστορία. Είναι μια αλυσίδα μετακινήσεων, συγκρούσεων και προσαρμογών. Από τα Αμπέλια στο Λιβαδάκι και από εκεί στην Ερμίτσα, κουβαλώντας μαζί της μνήμη, πείσμα και παλιά ονόματα που ακόμη εξηγούν γιατί αυτό το χωριό δεν το έπαιρνε ποτέ ο βοριάς.
———————————————————————————————————————————————————-
Με πληροφορίες από το βιβλίο του Βαγγέλη Σ. Βλάχου «Στα χνάρια μιας πορείας»
Φωτογραφίες: FaceBook (Αγγελή Γιώτα, Dimitris Prentzas, Areti Papathanasi, Eirini Smani)
———————————————————————————————
