.
Λευτέρη Τηλιγάδα
Η καρδιά του παλιού Αγρινίου
Η Πλατεία Αγοράς -σημερινή πλατεία Ειρήνης-
ήταν το κεντρικότερο σημείο της πόλης
Το Αγρίνιο, στα πρώτα του χρόνια μέσα στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος, δεν ήταν παρά μια μικρή, συμπαγής κωμόπολη. Η ζωή του απλωνόταν γύρω από έναν βασικό άξονα: τη σημερινή οδό Τσικνιά, από το ύψος της Καζαντζή έως την Παπαστράτου, την περιοχή της σημερινής πλατείας Ειρήνης και τη Σκαλτσοδήμου, μέχρι περίπου τη σημερινή Δημοτσελίου και λίγο παραπάνω. Εκεί χτυπούσε ο παλμός της πόλης.
Λίγο νοτιότερα, σχεδόν παράλληλα, ένας δεύτερος δρόμος: η σημερινή Ι. Σταΐκου, η οποία από την πλατεία Δημοκρατίας έως την Αντωνοπούλου. Ανάμεσα στους δύο αυτούς άξονες, κάθετα, έκοβαν την κίνηση οι δρόμοι που σήμερα γνωρίζουμε ως Παπαστράτου (Χαρ, Τρικούπη πριν το 1930), Λουριώτη και Κύπρου («Σκόμπι» πριν το 1956 και «Ερμού» πριν το 1944).
Στο κέντρο όλων αυτών βρισκόταν η σημερινή πλατεία Ειρήνης. Τότε λεγόταν απλά Κεντρική ή πλατεία Αγοράς. Γύρω της είχε στηθεί η πρώτη αγορά της πόλης. και κάθε μέρα κατέφθαναν λούστροι για ένα μεροκάματο, αρκουδιάρηδες με τα ζώα τους, πλανόδιοι γαλατάδες, που πουλούσαν ξινόγαλο στο ποτήρι και γυάλες γεμάτες βδέλες για ιατρική χρήση. Την πλατεία την διέσχιζε, το ρέμα του Κατρουλή, το οποίο κατέβαινε την σημερινή Δημητρακάκη και συνέχιζε δίπλα στην Στοά Παπαγιάννη, όπου οι γυναίκες της πόλης έπλεναν τα ρούχα με αλισίβα και αργότερα με λουλάκι στην πλύστρα που υπήρχε εκεί.
Η πλατεία ήταν γεμάτη πλατάνια. Κάτω από τη σκιά τους, τους ζεστούς μήνες, άπλωναν τις καρέκλες τους τα καφενεία του Αρκουμάνη, του Στεροδήμα και του Γιάννη Στάικου. Καφενεία που δεν ήταν μόνο χώροι αναψυχής· λόγω της γειτνίασής τους με τα συμβολαιογραφεία, φιλοξενούσαν και τους πλειστηριασμούς της εποχής. Εκεί, ανάμεσα σε καφέδες και κουβέντες, άλλαζαν χέρια περιουσίες.
Στην ίδια πλατεία γράφτηκε όλη η πολιτική και κοινωνική ιστορία της πόλης το πρώτο μισό του 20ου αιώνα. Από εκεί απευθύνθηκαν στους Αγρινιώτες ο Χαρίλαος Τρικούπης, ο Παναγής Τσαλδάρης, ο Νικόλαος Στράτος, και αργότερα ο Νικόλαος Πλαστήρας, ο Ανδρέας Στράτος και ο Θανάσης Κακογιάννης. Η πλατεία Αγοράς ήταν το φυσικό βήμα των πολιτικών και των συνδικαλιστών της πόλης.
Η σημερινή οδός Σπύρου και Ελένης Τσικνιά λεγόταν την ίδια περίοδο οδός Αγοράς. Κατά καιρούς πήρε και άλλα ονόματα – Ηφαίστου, Παναγή Τσαλδάρη – μέχρι να καταλήξει σε αυτό που γνωρίζουμε σήμερα. Εκεί, όπως και στην Ι. Σταΐκου, βρίσκονταν τα καλύτερα εμπορικά καταστήματα της πόλης, αλλά και το Δημαρχείο της πόλης πριν την μετεγκατάστασή του στην σημερινή πλατεία Παναγοπούλου (Σιντριβάνι). Ήταν ένα δίπατο σπίτι απέναντι από την Μητρόπολη, στο ξεκίνημα της Ζωοδόχου Πηγής. Στον πρώτο όροφο στεγαζόταν το Δημαρχείο και στο ισόγειο η χωροφυλακή.
Μέχρι και τη δεκαετία του 1920, από την οδό Αγοράς περνούσαν όλες οι προεκλογικές και συνδικαλιστικές πορείες. Ξεκινούσαν από την πλατεία Χατζοπούλου και κατέληγαν, με φωνές και συνθήματα, στην πλατεία Αγοράς, εκεί όπου το μικρό ακόμα Αγρίνιο μάθαινε σιγά-σιγά να γίνεται πόλη.
Φωτογραφία: Πλατεία Αγοράς, σημερινή πλατεία Ειρήνης
——————————————————————————————————-
Η μνήμη είναι μια δυνατότητα για να διευρύνουμε το μέλλον
και όχι για να το συρρικνώσουμε στο ήδη ξεπερασμένο παρελθόν
