...
Ο γέγονε… Γέγονε |
Γεγονότα
537 – Τελούνται τα θυρανοίξια της Αγια-Σοφιάς, έργο των αρχιτεκτόνων Ανθεμίου και Ισιδώρου. Ο αυτοκράτωρ Ιουστινιανός αναφωνεί θριαμβευτικά: «Νενίκηκά σε Σολομών». Η Αγία Σοφία είναι το πρώτο κτίσμα που αντικρίζει ο επισκέπτης, καθώς εισέρχεται από την Προποντίδα στην Κωνσταντινούπολη.
Το ξεχωριστό αυτό σημείο είχαν επιλέξει για να χτίσουν τους ναούς τους, αιώνες πριν από τους χριστιανούς, οι εθνικοί(ειδωλολάτρες).
Ο πρώτος ναός της Αγίας Σοφίας, τύπου ξυλόστεγης βασιλικής, θεμελιώθηκε από τον Μεγάλο Κωνσταντίνο το 330 μ.Χ. όταν μετέφερε την πρωτεύουσα της παραπαίουσας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από την Ρώμη στην Νέα Ρώμη (Κωνσταντινούπολη αργότερα). Η ανέγερση του ναού ολοκληρώθηκε από τον γιο του Κωνστάντιο και τα εγκαίνια έγιναν στις 15 Φεβρουαρίου 360. Κατά την διάρκεια της βασιλείας του Αρκαδίου, το 404, ο πρώτος ναός πυρπολήθηκε από εξαγριωμένους υποστηρικτές του Ιωάννη του Χρυσόστομου, τον οποίο είχε εξορίσει η αυτοκράτειρα Ευδοξία.
Η Αγία Σοφία ξανακτίσθηκε ως ξυλόστεγη βασιλική από τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο Β’ και τα εγκαίνια έγιναν στις 11 Ιανουαρίου 415 από τον πατριάρχη Αττικό. Όμως ο ναός θα πυρποληθεί εκ νέου, το 532, κατά τη Στάση του Νίκα. Έτσι, ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός Α’ αποφάσισε να κατασκευάσει την εκκλησία από την αρχή, στον ίδιο χώρο, αλλά πολύ πιο επιβλητική, για να δεσπόζει στη Βασιλεύουσα. Τα θεμέλια αυτού του μεγαλοπρεπή ναού τέθηκαν στις 23 Φεβρουαρίου 532, σαράντα ημέρες μετά την καταστολή της εξέγερσης, με σχέδια που εκπόνησαν ο Ανθέμιος Τραλλιανός (474-534) και ο Ισίδωρος ο Μιλήσιος (442-534).
Οι δυο έμπειροι μηχανικοί, αλλά και αρχιτέκτονες, μαθηματικοί και καλλιτέχνες, έδωσαν νέες λύσεις σε μέχρι τότε άλυτα αρχιτεκτονικά προβλήματα. Εφάρμοσαν το σύστημα θολοδομίας και δημιούργησαν ένα νέο τύπο εκκλησίας, την βασιλική με τρούλλο, ενώ η αντισεισμική προστασία του ναού, στην κατ’ εξοχήν σεισμογενή Κωνσταντινούπολη, θαυμάζεται ακόμη και σήμερα από τους ειδικούς. Για την ολοκλήρωση του κολοσσιαίου έργου δούλεψαν αδιάκοπα επί έξι χρόνια 10.000 τεχνίτες, ενώ το κόστος κατασκευής του κυμάνθηκε από 80 έως 320 κεντηνάρια χρυσού (περίπου 2,5 δισ. ευρώ). Από κάθε σημείο της αυτοκρατορίας, έγινε προσφορές.Τα πράσινα μάρμαρα από τη Μάνη και την Κάρυστο, τα τριανταφυλλιά από τη Φρυγία και τα κόκκινα από την Αίγυπτο.
Από τον υπόλοιπο κόσμο προσφέρθηκαν τα πολύτιμα πετράδια, ο χρυσός, το ασήμι και το ελεφαντόδοντο, για τη διακόσμηση του εσωτερικού.
Τα εγκαίνια έγιναν στις 27 Δεκεμβρίου του 537 από τον Ιουστινιανό, ο οποίος βλέποντας την υπεροχή της Αγίας Σοφίας έναντι του ξακουστού ναού του Σολομώντα στην Ιερουσαλήμ, αναφώνησε: «Δόξα τω Θεώ τω καταξιώσαντί με τοιούτον έργον επιτελέσαι. Νενίκηκά σε Σολομών»
1831 – Ο Κάρολος Δαρβίνος επιβιβάζεται στο πλοίο «Beagle» για το ταξίδι στη Νότιο Αμερική, που θα τον οδηγήσει στη θεωρία της εξέλιξης.
Το 1859 δημοσίευσε τα πορίσματά του στο βιβλίο «Η προέλευση των ειδών», υποστηρίζοντας ότι τα είδη του ζωικού βασιλείου δεν παραμένουν αμετάβλητα, όπως υποστήριζε ο Αριστοτέλης, αλλά έχουν κοινή καταγωγή και μέσω της φυσικής επιλογής εξελίσσονται με την πάροδο των χιλιετιών.
Η θέση αυτή δημιούργησε έντονες αντιδράσεις από την πρώτη στιγμή, όχι μόνο από την επιστημονική κοινότητα, αλλά και από την Εκκλησία, που πιστεύει ότι η δημιουργία του κόσμου είναι αποτέλεσμα της Θείας Χάριτος.
Ο Δαρβίνος χαρακτηρίστηκε άθεος και χλευάστηκε ως απόγονος πιθήκων, ενώ κάποιοι από τους υποστηρικτές του σύρθηκαν στα δικαστήρια (Δίκη των Πιθήκων).
Σήμερα, πάνω από ένα αιώνα μετά το θάνατό του, η επιστημονική κοινότητα έχει αποδεχτεί τη θεωρία του, η οποία επαληθεύτηκε στο μεταξύ μέσα από πλήθος παρατηρήσεων και νεότερων ανακαλύψεων. Στην προσωπική του ζωή, ο Δαρβίνος ήταν παντρεμένος με την πρώτη του εξαδέλφη Έμα Γουέτζγουντ (1808-1896), με την οποία απέκτησε 10 παιδιά.
1945 – Τίθεται σε ισχύ η απόφαση της συνόδου του Μπρέτον Γουντς, για την ίδρυση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Η Διάσκεψη του Μπρέτον Γουντς (αγγλικά: Bretton Woods Conference), επίσημα γνωστή ως Νομισματική και Οικονομική Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών (United Nations Monetary and Financial Conference), ήταν μια διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο ξενοδοχείο «Mount Washington» πλησίον τoυ Μπρέτον Γουντς της πολιτείας του Νιου Χαμσάιρ των ΗΠΑ από την 1 έως τις 22 Ιουλίου 1944 και σε αυτήν πήραν μέρος 730 αντιπροσώποι από 44 συμμαχικές χώρες του κόσμου, συμπεριλαμβανομένης και της Σοβιετικής Ένωσης.
Την Ελληνική πλευρά εκπροσώπησε ο Κυριάκος Βαρβαρέσος, ο τότε Διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος.
Η διάσκεψη έγινε με πρωτοβουλία του Αμερικανού προέδρου Φραγκλίνου Ρούζβελτ και είχε σαν στόχο την ρύθμιση της διεθνούς νομισματικής και οικονομικής τάξης μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μετά τη διαφαινόμενη ήττα της Γερμανίας και της Ιαπωνίας.
Στη διάσκεψη υπογράφηκαν συμφωνίες που, μετά τη νομοθετική επικύρωση από τις κυβερνήσεις-μέλη, ίδρυσαν τη Διεθνή Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη (IBRD, αργότερα μέρος του ομίλου της Παγκόσμιας Τράπεζας) και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ). Αυτό οδήγησε στη δημιουργία του συστήματος σταθερών συναλλαγματικών ισοτιμιών του Μπρέτον Γουντς γνωστό ως Σύστημα του Μπρέτον Γουντς που αφορούσε τις διεθνείς εμπορικές και χρηματοοικονομικές σχέσεις.
1947 – Η κυβέρνηση του κεντρώου Θεμιστοκλή Σοφούλη με αναγκαστικό νόμο κηρύσσει παράνομα το ΚΚΕ, το ΕΑΜ και την Εθνική Αλληλεγγύη. Με τον ίδιο νόμο, ο κομμουνισμός θεωρείται ποινικό αδίκημα και όσοι προπαγανδίζουν τις αρχές του απειλούνται με ποινές, που φθάνουν ως το θάνατο. Επίσης, απαγορεύεται η έκδοση της εφημερίδας «Ο Ρίζος της Δευτέρας», εβδομαδιαίο όργανο του ΚΚΕ.
Στις 27 του Δεκέμβρη 1947, ο «Ριζοσπάστης» κυκλοφόρησε το 6ο παράνομο φύλλο του – από τις 18 του Οκτώβρη του ίδιου έτους που τέθηκε εκτός νόμου. Η, εξ αντικειμένου, περιορισμένη ύλη του φύλλου ήταν αφιερωμένη στο σχηματισμό της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης, που είχε ανακοινωθεί λίγες μέρες πριν από το ραδιοσταθμό του ΔΣΕ και το ειδησεογραφικό του πρακτορείο «Ελεύθερη Ελλάδα».
Οι τίτλοι της πρώτης σελίδας, με κεφαλαία γράμματα, έδιναν έναν επιβλητικό τόνο στο γεγονός: «ΣΧΗΜΑΤΙΣΤΗΚΕ Η ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ – “ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΙΜΗ, ΤΗΝ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ”». Οταν κυκλοφόρησε το εν λόγω φύλλο του «Ριζοσπάστη», τις εξελίξεις δε σφράγιζε μόνον η ανακοίνωση του σχηματισμού της Προσωρινής Δημοκρατικής Κυβέρνησης (ΠΔΚ), αλλά και η αντίδραση της άλλης πλευράς, που κατέφυγε χωρίς δισταγμό στο κύριο όπλο που διέθετε, δηλαδή στη μαζική τρομοκρατία.
Το στίγμα αυτής της πολιτικής το είχε περιγράψει χωρίς μισόλογα και περιστροφές ο επικεφαλής του κεντροδεξιού κυβερνητικού σχηματισμού των Αθηνών, ο πρωθυπουργός Θ. Σοφούλης. «Ο κ. Πρόεδρος της κυβερνήσεως – έγραφε η “Καθημερινή” στο χριστουγεννιάτικο φύλλο της – ερωτηθείς ακολούθως εάν πρόκειται να ληφθούν μέτρα εναντίον του κομμουνιστικού κόμματος και των συνεργαζόμενων μετ’ αυτού οργανώσεων, εδήλωσεν ότι επιβάλλεται η δίωξις αυτών, εφ’ όσον εκ των μέχρι τούδε πληροφοριών προκύπτει ότι όχι μόνον ευνοούν τον σχηματισμόν της “κυβερνήσεως” αυτής, αλλά και μετέχουν εις αυτήν. Εχει δε την γνώμην ότι επιβάλλεται η διάλυσις του ΚΚΕ και του ΕΑΜ και η σύλληψις όλων των επικινδύνων διά την ασφάλειαν της χώρας στοιχείων».
Γεννήσεις
1822 – Λουί Παστέρ. Ο Λουί Ζαν Παστέρ (Louis Jean Pasteur), ή αλλιώς Λουδοβίκος Παστέρ (27 Δεκεμβρίου 1822 – 28 Σεπτεμβρίου 1895), ήταν Γάλλος χημικός που έγινε διάσημος για τις ανακαλύψεις του στη Μικροβιολογία, τόσο ώστε να αποκληθεί «Πατέρας της Μικροβιολογίας».
Τα πειράματά του επιβεβαίωσαν τη θεωρία ότι πολλές ασθένειες προκαλούνται από μικρόβια, ενώ ο ίδιος δημιούργησε το πρώτο εμβόλιο για τη λύσσα (αντιλυσσικός ορός). Είναι επίσης γνωστός από τον τρόπο που εφεύρε για να αποτρέπεται το ξίνισμα του γάλακτος και του κρασιού, καθώς αυτή η διαδικασία πήρε το όνομά του και ονομάζεται παστερίωση. Αρκετές είναι και οι ανακαλύψεις του στο πεδίο της Χημείας, με σημαντικότερη την ανακάλυψη της ασυμμετρίας των κρυστάλλων.
Ο Λουί Παστέρ γεννήθηκε στο Ντολ (Dole) του διαμερίσματος του Ιούρα της Γαλλίας και μεγάλωσε στην κωμόπολη Αρμπουά (Arbois). Εκεί είχε αργότερα το σπίτι και το εργαστήριό του, που σήμερα έχει μετατραπεί σε «Μουσείο Παστέρ». Ο πατέρας του, Ζαν Παστέρ (Jean Pasteur), ήταν βυρσοδέψης και βετεράνος των ναπολεόντειων πολέμων, χωρίς ιδιαίτερη μόρφωση. Η εξυπνάδα του Λουί αναγνωρίσθηκε από τον διευθυντή του σχολείου του, που συνέστησε να κάνει αίτηση για την «Εκόλ Νορμάλ» (École Normale Supérieure), η οποία τον δέχθηκε.
Μετά το πέρας των σπουδών του, έγινε καθηγητής της Φυσικής στο λύκειο της Ντιζόν (1848), αλλά μετά από λίγο ανέλαβε καθηγητής της Χημείας στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου, όπου γνώρισε τη Μαρία Λωράν (Marie Laurent), κόρη του πρύτανη του πανεπιστημίου. Παντρεύτηκαν στις 29 Μαΐου 1849 και μαζί έκαναν 5 παιδιά, μόνο δύο από τα οποία επέζησαν ως την ενηλικίωσή τους. Σε όλη τη ζωή του ο Παστέρ παρέμεινε πιστός Ρωμαιοκαθολικός.
1901 – Μάρλεν Ντίτριχ. Η Μαρλέν Ντίτριχ (γερμανικά: Marie Magdalene “Marlene” Dietrich, προφέρεται: [maɐˈleːnə ˈdiːtʁɪç]) (27 Δεκεμβρίου 1901 – 6 Μαΐου 1992) ήταν Γερμανίδα ηθοποιός του κινηματογράφου και τραγουδίστρια που κατείχε και τη Γερμανική και την Αμερικανική υπηκοότητα. Καθ’όλη τη μακρά καριέρα της (που κυμάνθηκε από τη δεκαετία του 1910 μέχρι τη δεκαετία του 1980) διατήρησε τη φήμη της μέσω της συνεχούς ανακάλυψης του εαυτού της.
Τη δεκαετία του 1920 η Ντίτριχ συμμετείχε σε θεατρικές παραστάσεις και στον βουβό κινηματογράφο. Ο ρόλος της ως Λόλα στο Γαλάζιος Άγγελος (Der blaue Engel, 1930) της χάρισε παγκόσμια φήμη και ένα συμβόλαιο με την Paramount Pictures. Η Ντίτριχ πρωταγωνίστησε σε ταινίες του Χόλυγουντ όπως το Μαρόκο (1930), Κατάσκοπος Χ-27 (1931), Σαγκάη Εξπρές (1932), Desire (1936) και Η τραγική τσαρίνα. Επένδυσε επιτυχώς στην περσόνα και στις “εξωτικές” εμφανίσεις της και έγινε από τις ακριβοπληρωμένες ηθοποιούς της εποχής της.
Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ήταν μια υψηλού επιπέδου διασκεδάστρια στις Ηνωμένες Πολιτείες. Παρόλο που συμμετείχε κατά καιρούς σε ταινίες μετά τον πόλεμο, η Ντίτριχ πέρασε τις δεκαετίες από το 1950 μέχρι το 1970 κάνοντας περιοδεία ανά τον κόσμο ως περφόρμερ ζωντανού προγράμματος.
Η Ντίτριχ ήταν γνωστή για τις ανθρωπιστικές της ενέργειες κατά τη διάρκεια του πολέμου, φιλοξενώντας Γερμανούς και Γάλλους εξόριστους, παρέχοντας οικονομική υποστήριξη και συνηγορώντας για την αμερικάνικη υπηκοότητά τους. Για το έργο της στη βελτίωση της ηθικής στην πρώτη γραμμή του πολέμου έλαβε πολλές τιμητικές διακρίσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γαλλία, το Βέλγιο και το Ισραήλ. Το 1999 το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου την ονόμασε ως την ένατη μεγαλύτερη σταρ του κλασικού κινηματογράφου του Χόλυγουντ.
Θάνατοι
1923 – Γκιστάβ Άιφελ. Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους μηχανικούς και επιχειρηματίες του 19ου αιώνα, ταυτισμένος όσο λίγοι με τη μετάβαση της Ευρώπης στη βιομηχανική εποχή. Γεννήθηκε το 1832 στη Ντιζόν της Γαλλίας και σπούδασε μηχανικός, σε μια περίοδο όπου το σίδερο και ο χάλυβας άλλαζαν ριζικά την αρχιτεκτονική και την τεχνική σκέψη. Πολύ νωρίς ανέπτυξε εξειδίκευση στις μεταλλικές κατασκευές μεγάλης κλίμακας, συνδυάζοντας επιστημονική ακρίβεια με τολμηρό σχεδιασμό.
Ο Άιφελ διακρίθηκε αρχικά με την κατασκευή σιδηροδρομικών γεφυρών και μεγάλων τεχνικών έργων σε όλη τη Γαλλία και το εξωτερικό. Ανάμεσα στα πιο γνωστά του έργα συγκαταλέγεται η εντυπωσιακή γέφυρα του Γκαραμπί, που θεωρήθηκε τεχνολογικό επίτευγμα της εποχής. Η φήμη του, ωστόσο, κορυφώθηκε με την κατασκευή του Πύργου του Άιφελ στο Παρίσι, για τη Διεθνή Έκθεση του 1889. Το έργο αυτό, αρχικά σφοδρά αμφισβητημένο από καλλιτεχνικούς και πνευματικούς κύκλους, εξελίχθηκε σε παγκόσμιο σύμβολο της Γαλλίας και της μηχανικής καινοτομίας.
Πέρα από την αισθητική του αξία, ο Πύργος αποτέλεσε εργαστήριο επιστημονικών πειραμάτων, κυρίως στην αεροδυναμική και τη μετεωρολογία. Μετά το 1890, ο Άιφελ στράφηκε εντατικά στην επιστημονική έρευνα, ιδρύοντας αεροδυναμικές σήραγγες και συμβάλλοντας στην πρώιμη ανάπτυξη της αεροπορίας.
Ο Γκιστάβ Άιφελ πέθανε το 1923, αφήνοντας πίσω του μια κληρονομιά που υπερβαίνει την αρχιτεκτονική: συμβόλισε την πίστη της εποχής του στην πρόοδο, την επιστήμη και τη δύναμη της ανθρώπινης επινόησης.
2006 – Πιερ Ντελανοέ. Το όνομα του στιχουργού Πιέρ Ντελανοέ είναι ταυτισμένο με τη μεγάλη ακμή του γαλλικού τραγουδιού τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες. Ο Γάλλος δημιουργός πέθανε χθες σε ηλικία 88 ετών από καρδιακή προσβολή, όπως ανακοίνωσε εκπρόσωπος της ένωσης στιχουργών και συνθετών Sacem.
Ο Πιέρ Ντελανοέ δεν υπήρξε απλώς ο στιχουργός 500 και πλέον γαλλικών τραγουδιών, που ερμήνευσαν οι μεγαλύτεροι αστέρες της Γαλλίας. Ηταν ο άνθρωπος που έβλεπε την επιτυχία και που χάρισε σε τραγουδιστές και τραγουδίστριες, του διαμετρήματος της Εντίθ Πιάφ ή του Τζόνι Χαλιντέι, τραγούδια που αγαπήθηκαν σε όλον τον κόσμο. Συνδυάζοντας το συναίσθημα και τα αιτούμενα κάθε εποχής, ο Πιέρ Ντελανοέ έγραψε τους στίχους αξιομνημόνευτων έως σήμερα τραγουδιών που εκφράζουν εμβληματικά το γαλλικό ελαφρό τραγούδι.
Ο Ντελανοέ εξέφρασε τη χαρά της ζωής στο «Les Champs Elysees» που έκανε διεθνή επιτυχία ο Τζο Ντασέν το 1969. Για τον Ντασέν έγραψε επίσης τα «Et si tu n’ existais pas» και «L’ ete indien».
Για τον Ζιλμπέρ Μπεκώ το «Nathalie», για τον Michel Fugain το «Je n’ aurai pas le temps», για τον Μισέλ Σαρντού το «Les lacs du Connemara». Ατέλειωτη η σειρά των επιτυχιών του που τραγούδησαν ακόμη ο Hughes Aufray, ο Σαρλ Αζναβούρ και τόσοι ακόμη. Με τον θάνατο του Ντελανοέ ξαναθυμηθήκαμε την απήχηση που είχε κάποτε το γαλλικό τραγούδι.
_________________________________________
Πηγές: Σαν σήμερα, el.wikipedia
