...
| Λευτέρης Τηλιγάδας |
Από την Κρυοπηγή στο Αγρίνιο
| Τα ξημερώματα της 16ης Μαρτίου 1944, περίπου 600 Γερμανοί στρατιώτες, αξιωματικοί
και μέλη του Τάγματος Ασφαλείας άρτια εξοπλισμένοι, περικύκλωσαν την Κρυοπηγή από όλες τις πλευρές. |
Με την έλευση της Κατοχής, η χώρα βυθίστηκε στο σκοτάδι. Ο ελληνικός λαός, πληγωμένος από την πείνα, τον φόβο και την τρομοκρατία, έμοιαζε αρχικά ανήμπορος. Όμως αυτή η παράλυση δεν κράτησε πολύ. Σταδιακά, οι Έλληνες άρχισαν να οργανώνονται και να μετατρέπουν τον φόβο σε απόφαση για αντίσταση. Έτσι γεννήθηκε και απλώθηκε η Εθνική Αντίσταση.
Μέσα σε αυτό το κλίμα η μικρή κοινωνία της Κρυοπηγής μπήκε και αυτή στον αγώνα. Η πλειονότητα των κατοίκων της πλαισίωσε τις γραμμές του ΕΑΜκαι παρά το γεγονός ότι οι συνθήκες για τη συγκρότηση μόνιμου αντάρτικου στον νομό Πρέβεζας ήταν ιδιαίτερα δύσκολες, καθώς ο ελεύθερος χώρος ήταν εξαιρετικά περιορισμένος, στις 27 Μαρτίου 1943 πραγματοποιήθηκε στο χωριό σύσκεψη περίπου 70 στελεχών του ΕΑΜ Πρέβεζας, όπου αποφασίστηκε η συγκρότηση μικρής μόνιμης αντάρτικης ομάδας με σαφείς στόχους: να περιορίσει τις μετακινήσεις των κατακτητών στα μη κατεχόμενα χωριά, να προστατεύσει τον πληθυσμό από λεηλασίες και τρομοκρατία, να αντιμετωπίσει φαινόμενα ζωοκλοπής και ληστειών, να διευκολύνει τη διακίνηση στελεχών και συνδέσμων των αντιστασιακών οργανώσεων και να αναχαιτίσει τις πράξεις βίας σε βάρος των ΕΑΜιτών.
Βασικό γερμανικό κέντρο ελέγχου της ευρύτερης περιοχής του Αμβρακικού ήταν οι δυνάμεις Κατοχής που είχαν έδρα τους στο Αγρίνιο. Οι Γερμανοί είχαν πληροφορίες από καταδότες ότι στην Κρυοπηγή βρίσκονταν κρυμμένοι αντάρτες και οπλισμός. Η γερμανική διοίκηση του Αγρινίου πληροφορήθηκε μάλιστα ότι εκείνες τις μέρες, είχε πραγματοποιηθεί στο Δημοτικό Σχολείο του χωριού μια μεγάλη συνάντηση με τη συμμετοχή περίπου 300 ανταρτών. Το γεγονός αυτό επιβεβαίωσε τις πληροφορίες των γερμανικών δυνάμεων και με τη συνεργασία του Τάγματος Ασφαλείας Αγρινίου ξεκίνησαν για την Κρυοπηγή με στόχο να σπείρουν ξανά τον τρόμο και την υποταγή.
Τα ξημερώματα της 16ης Μαρτίου 1944, περίπου 600 Γερμανοί στρατιώτες και μέλη του Τάγματος Ασφαλείας Αγρινίου άρτια εξοπλισμένοι, περικύκλωσαν την Κρυοπηγή από όλες τις πλευρές. Οι περισσότεροι κάτοικοι παγιδεύτηκαν μέσα στο χωριό. Ο κόσμος συγκεντρώθηκε στο σχολείο, όπου τέθηκε το κρίσιμο δίλημμα: ή να απομακρυνθούν όλοι οι άνδρες και να μείνουν μόνο γυναίκες και παιδιά ή να παραμείνουν μερικοί, ώστε να μη θεωρηθεί το χωριό έρημο και καταστραφεί ολοσχερώς. Τελικά αποφασίστηκε να κρυφτεί κάθε όπλο ή στοιχείο που θα μπορούσε να παραπέμπει σε ένοπλη δράση και να παραμείνουν στο χωριό ορισμένοι άνδρες, νέοι και ηλικιωμένοι.
Οι Γερμανοί με την είσοδό τους στο χωριό βρέθηκαν μπροστά σε άοπλους χωρικούς, γυναίκες, παιδιά και λίγους άνδρες. Έκαναν βίαιες έρευνες στα σπίτια, χωρίς να εντοπίσουν τίποτε. Σύμφωνα με μαρτυρίες ηλικιωμένων, αυτό που τους εξόργισε ιδιαίτερα ήταν ένα μικρό τραπέζι στο Δημοτικό Σχολείο πάνω στο οποίο αναγραφόταν η λέξη ΕΑΜ. Ως αντίποινα έκαψαν δύο σπίτια και συνέλαβαν 28 άνδρες ηλικίας από 18 έως 50 ετών, τους οποίους οδήγησαν αρχικά στην Πρέβεζα και στη συνέχεια στο Αγρίνιο, όπου παρέμειναν φυλακισμένοι για έναν περίπου μήνα.
Το τέλος της διαδρομής για 23 από αυτούς ήταν στη μάντρα πίσω από την Αγία Τριάδα του Αγρινίου ένα περίπου μήνα μετά την επιδρομή, τη Μεγάλη Παρασκευή του 1944, όπου εκτελέστηκαν μαζί με άλλους 87 Αιτωλοακαρνάνες αγωνιστές.
—————————————————————————–
Φωτογραφία: Το σχολείο της Κρυοπηγής
Πηγή; https://dimokratikifoni.gr/
